Epilogu i një Samiti (Nga një qytetar mes dy realiteteve)

E martë, 17 Nëntor, 2026
E martë, 17 Nëntor, 2026

Epilogu i një Samiti (Nga një qytetar mes dy realiteteve)

Nga Soni Memoci

Samiti i diasporës, ashtu si shumë iniciativa të tjera në Shqipëri, ngjan më tepër me një reflektim të sistemit sesa me një përpjekje për ta ndryshuar atë. Në thelb, ai nuk është një përjashtim – por vazhdimësi.

Sepse në Shqipëri, gjithçka duket se funksionon sipas të njëjtit model: partitë, qeveritë, institucionet publike, shërbimet, infrastruktura, madje edhe vetë mënyra si ndërtohet diskursi publik. Nga tenderat tek spitalet, nga universitetet tek administrata, nga zgjedhjet tek përditshmëria e qytetarëve – problemi nuk është i fragmentuar, por sistemik.

Në këtë kontekst, edhe samiti shfaqet si një spektakël i kuruar mirë: me simbolikë, me organizim, me një estetikë që shpesh i afrohet më shumë një skene sesa një tryeze reale diskutimi. Një “version modern” i formave të vjetra të përfaqësimit, ku përmbajtja shpesh zëvendësohet nga forma.

Por reagimi ndaj tij mbetet i ndarë. Disa zgjedhin të marrin pjesë, të kontribuojnë, të besojnë se ndryshimi është i mundur nga brenda. Dhe kjo është legjitime. Shqipëria ka nevojë për kontribut, për energji dhe për angazhim, kudo që të vijë ai.

Të tjerë zgjedhin distancën. Jo nga indiferenca, por nga një lodhje e akumuluar ndër vite, nga një mosbesim që nuk lind rastësisht, por ndërtohet përmes përvojës.

Në fund, secili ka të drejtën e zgjedhjes së vet.

Por ndoshta reflektimi më i fortë nuk lidhet me samitin në vetvete, por me një ndjenjë më të thellë: kur qytetari arrin në pikën që percepton se edhe vendi më i vështirë i emigrimit i ofron më shumë drejtësi dhe dinjitet se vendi i tij, atëherë problemi nuk është më individual – është thelbësisht shoqëror.

Dhe kjo është një çështje që nuk zgjidhet me samite.

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

Nga Soni Memoci

Samiti i diasporës, ashtu si shumë iniciativa të tjera në Shqipëri, ngjan më tepër me një reflektim të sistemit sesa me një përpjekje për ta ndryshuar atë. Në thelb, ai nuk është një përjashtim – por vazhdimësi.

Sepse në Shqipëri, gjithçka duket se funksionon sipas të njëjtit model: partitë, qeveritë, institucionet publike, shërbimet, infrastruktura, madje edhe vetë mënyra si ndërtohet diskursi publik. Nga tenderat tek spitalet, nga universitetet tek administrata, nga zgjedhjet tek përditshmëria e qytetarëve – problemi nuk është i fragmentuar, por sistemik.

Në këtë kontekst, edhe samiti shfaqet si një spektakël i kuruar mirë: me simbolikë, me organizim, me një estetikë që shpesh i afrohet më shumë një skene sesa një tryeze reale diskutimi. Një “version modern” i formave të vjetra të përfaqësimit, ku përmbajtja shpesh zëvendësohet nga forma.

Por reagimi ndaj tij mbetet i ndarë. Disa zgjedhin të marrin pjesë, të kontribuojnë, të besojnë se ndryshimi është i mundur nga brenda. Dhe kjo është legjitime. Shqipëria ka nevojë për kontribut, për energji dhe për angazhim, kudo që të vijë ai.

Të tjerë zgjedhin distancën. Jo nga indiferenca, por nga një lodhje e akumuluar ndër vite, nga një mosbesim që nuk lind rastësisht, por ndërtohet përmes përvojës.

Në fund, secili ka të drejtën e zgjedhjes së vet.

Por ndoshta reflektimi më i fortë nuk lidhet me samitin në vetvete, por me një ndjenjë më të thellë: kur qytetari arrin në pikën që percepton se edhe vendi më i vështirë i emigrimit i ofron më shumë drejtësi dhe dinjitet se vendi i tij, atëherë problemi nuk është më individual – është thelbësisht shoqëror.

Dhe kjo është një çështje që nuk zgjidhet me samite.