Australi / Avni Sali, kirurgu shqiptar themelues i mjekësisë interaktive

E premte, 31 Korrik, 2020
E premte, 31 Korrik, 2020

Australi / Avni Sali, kirurgu shqiptar themelues i mjekësisë interaktive

Profesor Avni Sali është djalë i një emigranti shqiptar, ku babai i tij Sabri Sali ka emigruar në Australi në Shkurt të vitit 1928, dhe punoi për 2 vite punë të rëndë fizike në Australinë Perendimore duke jetuar në tenda, 180 km në perëndim të qytetit Perth, dhe dy vitet e tjera së bashku me disa nga kushërinjt e tij i kalon në qytetin e Shepërtonit, duke u marrë me bujqësi.  Në vitin 1934 ai kthehet në Shqipëri për të siguruar ardhjen e familjes së tij në Australi.  

Kthimi i tyre hasi në vështirësi sepse parat e fituar i shpenzoi për ndërtimin e shtëpisë familjare e cila ishte dëmtuar nga tërmeti. Pas 3 viteve, pra në vitin 1937 së bashku me bashkëshorten dhe 2 djemtë e tyre ai kthehet në Australi, dhe vendosen përsëri në qytetin e Shepërtonit në shtetin Viktoria, dhe në Tetor të vitit 1940 lindi djali i tyre Avniu.

Që në moshën të re Avniu shprehu një interesim të veçantë ndaj mjekësisë por kurrë nuk mendoi që një ditë ai do të bëhet një nga mjekët më të mirë të Australisë.

Ndoshta qyteti i lindjes Shepërtoni, ka ndikuar që ai t’i kushtojë një vëmendje të veçantë Mjekësisë Interaktive, sepse Shepërtoni asaj kohe ishte një model i bashkëjetesës dhe ushqimit bio, jo vetëm për komunitetin Shqiptar por për mbarë popullin Australian.

Profesor Sali thotë se, çelësi i një jete të shëndetshme është: Ushqimi i pastër bio, stërvitje të rregullta dhe jeta sociale (shoqërore), ku sot për shkak te pandemisë kjo nuk është e mundur, dhe më vjen keq të them, por në një kohë të shkurtër distancimi shoqëror do të keq ndikojë tek populli dhe do të kemi shumë njerëz të stresuar dhe të prekur me sëmundje kronike. Prandaj për të luftuar këtë pandemi Profesor Sali thotë se, është shumë e rëndësishme që të gatuhet sa më shumë ushqime në shtëpi gjatë izolimit , pastaj shëtitje të shpeshta, ecje në këmbë që për fat të mirë janë të lejuara në kohën e pandemisë, si dhe kontakte të rregullta me shokë dhe familjarët përmes mënyrave të ndryshme elektronike dhe më e rëndësishme është shfrytëzimi i rrezeve të diellit dhe vitaminës D, ku për fat të keq shumica e viktimave nga Corona Virusi në Australi janë pikërisht të moshuarit që jetojnë në shtëpi pleqësh ku mungon vitamina D.

Profesor Sali u diplomua si mjek në Universitetin Monash në Melbourne, dhe ishte shqiptari i parë në Australi që mbaroi universitetin e mjekësisë. Ai më tej ndoqi doktoraturën po në të njëjtin  Universitet, duke u diplomuar në vitin 1977.

Profesori Avni Sali (AM) shpesh quhet babai i Mjekësisë I Interaktive, në Australi. Në vitin 1996 ai ishte Shefi Themelues i Shkollës së Diplomuar të Mjekësisë Integruese në Universitetin Swinburne në Melburn.

Në vitin 2009 ai themeloi Institutin Kombëtar të Bamirësisë, jo-fitimprurëse, bamirëse (NIIM) dhe u bë Drejtori themelues i saj. Në të kaluarën ai ishte gjithashtu Shef i Universitetit të Melbourne, Departamenti i Kirurgjisë në Spitalin Heidelberg, sot i quajtur ‘Austin Hospital’.

Profesori Sali ia dhuron kohën e tij disa pozicioneve në bordet mjekësore dhe shoqata të ndryshme. Ai është Presidenti aktual i Këshillit Ndërkombëtar të Mjekësisë Integruese (ICIM); Presidenti i kaluar i Shoqatës Australiane të Mjekësisë Interaktive, (AIMA) dhe ulët në borde të shumta mjekësore. Ai është anëtar i Partisë së Përbashkët të Punës të AIMA & Royal Australian College of General Practitioners (RACGP) duke krijuar Rrjetin e Mjekësisë Interaktive, (IM) i cili mbikëqyr trajnimin e mjekëve, zhvillimin e vazhdueshëm profesional dhe standardet për praktikë të sigurt etike në fushën e integrimit.

Si një ekspert i shumëkërkuar i Mjekësisë i Interaktive, profesor Saliu kontribuon rregullisht në një shumëllojshmëri të gjerë të botimeve, përfshirë editoriale dhe artikuj në Revistat Mjekësore Australiane dhe Ndërkombëtare. Ai është autor dhe bashkëautor i shumë botimeve, përfshirë kapitujt në dy nga tekstet kryesore kirurgjikale në botë. Ai është në bordin redaktues të disa revistave mjekësore dhe shqyrtues i artikujve për botime të tjera të lidhura me shëndetin. Kohët e fundit ai ka eshte bashkautor ne  tekstin përfundimtar të shumëpritur të mjekësisë Interaktive, ‘Një udhëzues për mjekësinë Interaktive, dhe plotësuese të bazuar në prova’.

Profesor Sali është një folës i ftuar në seminare të shumta si në vend ashtu edhe ndërkombëtar. Ai është një kontribues i rregullt i artikujve shëndetësorë në botime të tilla si ‘The Melbourne Review’.

Për kontributin e tij në komunitet, në vitin 2002 atij iu dha çmimi ‘Shën Michael’, në vitin 2005 ai merr çmimin Humanitar Australian për Shëndetësi, ndërsa në nëntor të vitit 2012 ai u nderua me çmim integrues të ilaçeve në njohje të më shumë se 20 viteve të shërbimit, në Kolegjin Australian të Mjekësisë Ushqimore (ACNEM). Në Mars të vitit 2013 Prof Sali mori një  emërim si Profesor Adjunct (Zëvendësues) me Institutin Cairnmillar në Melburn.

Në vitin 2016, profesori Sali u nderua me medaljen më të lartë OAM (Order of Australian Medal) për “shërbim të rëndësishëm për mjekësinë integruese si një arsimtar, klinik dhe studiues profesional.

Nga 1979-1981, ai kreu studimin e parë të Australisë për zakonet e ushqimit së fëmijëve në shkollat fillore, si dhe studimin e parë që hetonte rolin e mensave shkollore në dietat e fëmijëve.

Profesor Sali po ashtu është një frekuentues i rregullt i Shqipërisë ku ka mar pjesë në disa seminare, ligjerata apo takime në Ministrinë e Shëndetësisë.

Edhe pse lindi në Australi dhe nuk pati mundësi të studioj historinë e shqiptarëve, ai sot ka një bibliotekë të pasur me libra të historisë Iliro-Shqiptare ku shpenzon mbi 30 orë në javë leximi, ku idhulli i tij është vet figura e heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastriot-Skëndërbeut që e ka inspiruar gjatë gjithë jetës së tij.

Sot në moshën 80 vjeçare profesor Saliu jeton i lumtur me familjen e tij në Melburn dhe nuk i mungon asnjë ditë pune.

Nga Nizami Rexhepi – Australi 

Profesor Avni Sali është djalë i një emigranti shqiptar, ku babai i tij Sabri Sali ka emigruar në Australi në Shkurt të vitit 1928, dhe punoi për 2 vite punë të rëndë fizike në Australinë Perendimore duke jetuar në tenda, 180 km në perëndim të qytetit Perth, dhe dy vitet e tjera së bashku me disa nga kushërinjt e tij i kalon në qytetin e Shepërtonit, duke u marrë me bujqësi.  Në vitin 1934 ai kthehet në Shqipëri për të siguruar ardhjen e familjes së tij në Australi.  

Kthimi i tyre hasi në vështirësi sepse parat e fituar i shpenzoi për ndërtimin e shtëpisë familjare e cila ishte dëmtuar nga tërmeti. Pas 3 viteve, pra në vitin 1937 së bashku me bashkëshorten dhe 2 djemtë e tyre ai kthehet në Australi, dhe vendosen përsëri në qytetin e Shepërtonit në shtetin Viktoria, dhe në Tetor të vitit 1940 lindi djali i tyre Avniu.

Që në moshën të re Avniu shprehu një interesim të veçantë ndaj mjekësisë por kurrë nuk mendoi që një ditë ai do të bëhet një nga mjekët më të mirë të Australisë.

Ndoshta qyteti i lindjes Shepërtoni, ka ndikuar që ai t’i kushtojë një vëmendje të veçantë Mjekësisë Interaktive, sepse Shepërtoni asaj kohe ishte një model i bashkëjetesës dhe ushqimit bio, jo vetëm për komunitetin Shqiptar por për mbarë popullin Australian.

Profesor Sali thotë se, çelësi i një jete të shëndetshme është: Ushqimi i pastër bio, stërvitje të rregullta dhe jeta sociale (shoqërore), ku sot për shkak te pandemisë kjo nuk është e mundur, dhe më vjen keq të them, por në një kohë të shkurtër distancimi shoqëror do të keq ndikojë tek populli dhe do të kemi shumë njerëz të stresuar dhe të prekur me sëmundje kronike. Prandaj për të luftuar këtë pandemi Profesor Sali thotë se, është shumë e rëndësishme që të gatuhet sa më shumë ushqime në shtëpi gjatë izolimit , pastaj shëtitje të shpeshta, ecje në këmbë që për fat të mirë janë të lejuara në kohën e pandemisë, si dhe kontakte të rregullta me shokë dhe familjarët përmes mënyrave të ndryshme elektronike dhe më e rëndësishme është shfrytëzimi i rrezeve të diellit dhe vitaminës D, ku për fat të keq shumica e viktimave nga Corona Virusi në Australi janë pikërisht të moshuarit që jetojnë në shtëpi pleqësh ku mungon vitamina D.

Profesor Sali u diplomua si mjek në Universitetin Monash në Melbourne, dhe ishte shqiptari i parë në Australi që mbaroi universitetin e mjekësisë. Ai më tej ndoqi doktoraturën po në të njëjtin  Universitet, duke u diplomuar në vitin 1977.

Profesori Avni Sali (AM) shpesh quhet babai i Mjekësisë I Interaktive, në Australi. Në vitin 1996 ai ishte Shefi Themelues i Shkollës së Diplomuar të Mjekësisë Integruese në Universitetin Swinburne në Melburn.

Në vitin 2009 ai themeloi Institutin Kombëtar të Bamirësisë, jo-fitimprurëse, bamirëse (NIIM) dhe u bë Drejtori themelues i saj. Në të kaluarën ai ishte gjithashtu Shef i Universitetit të Melbourne, Departamenti i Kirurgjisë në Spitalin Heidelberg, sot i quajtur ‘Austin Hospital’.

Profesori Sali ia dhuron kohën e tij disa pozicioneve në bordet mjekësore dhe shoqata të ndryshme. Ai është Presidenti aktual i Këshillit Ndërkombëtar të Mjekësisë Integruese (ICIM); Presidenti i kaluar i Shoqatës Australiane të Mjekësisë Interaktive, (AIMA) dhe ulët në borde të shumta mjekësore. Ai është anëtar i Partisë së Përbashkët të Punës të AIMA & Royal Australian College of General Practitioners (RACGP) duke krijuar Rrjetin e Mjekësisë Interaktive, (IM) i cili mbikëqyr trajnimin e mjekëve, zhvillimin e vazhdueshëm profesional dhe standardet për praktikë të sigurt etike në fushën e integrimit.

Si një ekspert i shumëkërkuar i Mjekësisë i Interaktive, profesor Saliu kontribuon rregullisht në një shumëllojshmëri të gjerë të botimeve, përfshirë editoriale dhe artikuj në Revistat Mjekësore Australiane dhe Ndërkombëtare. Ai është autor dhe bashkëautor i shumë botimeve, përfshirë kapitujt në dy nga tekstet kryesore kirurgjikale në botë. Ai është në bordin redaktues të disa revistave mjekësore dhe shqyrtues i artikujve për botime të tjera të lidhura me shëndetin. Kohët e fundit ai ka eshte bashkautor ne  tekstin përfundimtar të shumëpritur të mjekësisë Interaktive, ‘Një udhëzues për mjekësinë Interaktive, dhe plotësuese të bazuar në prova’.

Profesor Sali është një folës i ftuar në seminare të shumta si në vend ashtu edhe ndërkombëtar. Ai është një kontribues i rregullt i artikujve shëndetësorë në botime të tilla si ‘The Melbourne Review’.

Për kontributin e tij në komunitet, në vitin 2002 atij iu dha çmimi ‘Shën Michael’, në vitin 2005 ai merr çmimin Humanitar Australian për Shëndetësi, ndërsa në nëntor të vitit 2012 ai u nderua me çmim integrues të ilaçeve në njohje të më shumë se 20 viteve të shërbimit, në Kolegjin Australian të Mjekësisë Ushqimore (ACNEM). Në Mars të vitit 2013 Prof Sali mori një  emërim si Profesor Adjunct (Zëvendësues) me Institutin Cairnmillar në Melburn.

Në vitin 2016, profesori Sali u nderua me medaljen më të lartë OAM (Order of Australian Medal) për “shërbim të rëndësishëm për mjekësinë integruese si një arsimtar, klinik dhe studiues profesional.

Nga 1979-1981, ai kreu studimin e parë të Australisë për zakonet e ushqimit së fëmijëve në shkollat fillore, si dhe studimin e parë që hetonte rolin e mensave shkollore në dietat e fëmijëve.

Profesor Sali po ashtu është një frekuentues i rregullt i Shqipërisë ku ka mar pjesë në disa seminare, ligjerata apo takime në Ministrinë e Shëndetësisë.

Edhe pse lindi në Australi dhe nuk pati mundësi të studioj historinë e shqiptarëve, ai sot ka një bibliotekë të pasur me libra të historisë Iliro-Shqiptare ku shpenzon mbi 30 orë në javë leximi, ku idhulli i tij është vet figura e heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastriot-Skëndërbeut që e ka inspiruar gjatë gjithë jetës së tij.

Sot në moshën 80 vjeçare profesor Saliu jeton i lumtur me familjen e tij në Melburn dhe nuk i mungon asnjë ditë pune.

Nga Nizami Rexhepi – Australi