Intervistë me Hajri Kacin. Sipërmarrësin e njohur shqiptar në Itali

E mërkurë, 18 Nëntor, 2026
E mërkurë, 18 Nëntor, 2026

Intervistë me Hajri Kacin. Sipërmarrësin e njohur shqiptar në Itali

Hajri Kaci është një shqiptar nga Lura, në Itali jeton dhe punon prej njëzet e shtatë vjetësh. Tashmës shtetas italian, i aftë madje të nxjerrë në pah edhe një theks piemontez që do ta kishin zili vendasit.

Ai jeton në Torino, ku është pronar i “Trattoria AlleVolte”, një restorant që ofron kuzhinë piemonteze. Sot, Hajri është një sipërmarrës i kompletuar, një qytetar i integruar mirë, i dhënë pas qytetit të tij të adoptuar dhe i lidhur me Shqipërinë, për të cilën mendon me keqardhje dhe me një tis nostalgjie.

Rrugëtimi i tij në Itali ishte shumë i vështirë, këtë e ka rrëfyer gjatë intervistës së dhënë për “Albania news”.

Le të fillojmë nga fundi: Kur dhe pse lindi “Trattoria AlleVolte”?

“Trattoria” ka lindur në vitin 2019. Që prej vitit 2010 kam punuar në katering, ku i jam përkushtuar për një kohë të gjatë aktivitetit të lokaleve, edhe pse kanë qenë kryesish lokale nate. Gjithashtu, motra ime është kuzhiniere dhe për të gjitha këto arsye, gjithmonë kam pasur dëshirë të kem restorantin tim. Për të më nxitur më tej drejt këtij vendimi, ishte dashuria ime për tryezën dhe ndjesia e mikpritjes.

Ky është një biznes familjar: Motra ime është në kuzhinë, mbesa është përgjegjëse për dhomën e ngrënies dhe pastaj edhe ppse përkohësisht ëshë me ne një tjetër nip, pasi ai ndjek shkollën për t’u bërë pilot dhe do të ketë një të ardhme tjetër. Profesionalisht jam shumë i kënaqur, më pëlqen ajo që bëjmë dhe si e bëjmë. gjysma e klientelës sonë përbëhet nga turistë dhe kjo më kënaq shumë, sepse ata mund të shijojnë pjatat tipike piemonteze.

Gjendet ndonjë pjatë shqiptare në meny?

Jo, nuk i kam hyrë kuzhinës shqiptare. Mendoj se të gjithë duhet t’i përkushtohen asaj që dinë të bëjnë mirë. Unë jam rritur këtu, megjithëse kam ruajtur lidhjet e mia me Shqipërinë. Kam ardhur në Torino njëzet e shtatë vjet më parë dhe nuk kam lëvizur kurrë. Më pëlqen ky qytet, pozicioni i tij gjeografik dhe pasuria e tij arkitekturore.

Vij nga Lura, një qytet i vendosur në malet shqiptare dhe për këtë vlerësoj edhe më shumë peizazhin e larmishëm piemontez. Torino është një nga qytetet më të mëdha në Itali, por nuk është vetëm beton  gjelbërimi dhe peizazhi i bukur që e rrethon më duket se më përkasin mua.

Motra ime ka njëzet vjet që punon në katering në Torino ndaj duhet të kishim rishpikur kuzhinën shqiptare. Për më tepër, isha shumë me fat që gjeta një vendndodhje me karakteristikat e Savojës; Nuk pata asnjë moment hezitimi për qëllimin që duhej arritur dhe e pashë vetëm në kuzhinën vendase. Veç të tjerash jam i apasionuar pas verërave dhe më pëlqejnë shumë ato piemonteze. Nëpërmjet biznesit tim doja t’i jepja vazhdimësi asaj që përjetoj çdo ditë dhe asgjë më shumë se kjo.

Si dhe pse erdhe në Itali?

Arsyeja qëndron tek nevoja. Shqipëria e viteve nëntëdhjetë ishte në varfëri dhe konfuzion të plotë, aq sa familjet nuk mund të siguronin as ushqimin e përditshëm. Po kalonte një kohë shumë të vështirë: komunizmi ishte dramatik, por edhe postkomunizmi nuk ishte më pak. Isha fëmijë dhe kisha një dëshirë të madhe të shkoja jashtë vendit për të ndërtuar diçka, sepse në Shqipëri nuk kishte të ardhme. Kështu vendosa të hipja në një gomone dhe të mbërrija në Itali.

Dëshironi të tregoni udhëtimin tuaj?

Ishte një film horror; frika më pushtoi edhe para se të hipja në gomone. Për të organizuar udhëtimet ishin bandat, ata ishin kontrabandistë të qenieve njerëzore dhe jo vetëm. Ata kontrabandonin mallra dhe i bashkonin njerëzit. Ndonjëherë as nuk hipnin, merrnin paratë dhe i dërgonin fatkeqit, ose bënin rrotull detit shqiptar dhe pastaj i linin në mal. Ishte një trafik shumë i rrezikshëm, i drejtuar nga njerëz të paskrupullt.

Sa ju kushtoi udhëtimi në Itali?

Rreth 950 mijë lireta. Ishte shumë, një person do të duhej të punonte gjashtë muaj për të mbledhur këtë shifër.

Me kë u largove?

Me dy kushërinjtë dhe një shoqen time të dashur dhe  fshehurazi nga prindërit e mi, të cilët kishin më shumë frikë se unë. Na u deshën dy ditë, sepse një natë na ndaluan në Vlorë për shkak të trazirave të detit dhe të nesërmen u nisëm.

Keni mbërritur në Otranto si emigrantë të paligjshëm. Çfarë ndodhi më pas?

Ishte shumë e vështirë. Qëndrova shtatë muaj duke fjetur dhe duke ngrënë jashtë, në Caritas ose kudo. Nuk ishte e lehtë. Pak kuriozitet: Restoranti im ndodhet pak metra larg selisë së Caritas-it ku shkoja çdo ditë.

Kur erdhi pika e kthesës?

Dy-tre vitet e para ishin të vështira. Nuk gjeta shtëpi dhe nuk më dhanë punë se isha shqiptar. Nuk ishim të integruar fare, nuk flisnim italisht dhe shpesh kishim kontakt me njerëz jo seriozë, që nuk kishin një kompani të vërtetë. Pra, punuam disa ditë po, disa ditë të tjera dhe ishte e pamundur të gjeja strehim, aq sa më ndodhi disa herë të jetoja në shtëpi me qira.

Në vitin 1998 fillova të punoja me një kooperativë që merrej me portierë gjatë koncerteve: as ata nuk mund të më garantonin vazhdimësinë e punës. Fatmirësisht, e njëjta kompani kishte fituar një kontratë me spitalin Molinette dhe kur ishte nevoja më kërkuan të shkoja atje. Në ‘99-ën humbën koncesionin dhe edhe nëse nuk ishte ende në fuqi detyrimi, sipas të cilit shoqëria pasardhëse duhet të mbante tashmë stafin të punësuar, ata i kërkuan informacion për mua kontabilistes znj. Gamba, e cila kishte fjalë lavdëruese në krahasimet, duke specifikuar se ai është një djalë i mirë, edhe nëse ai u jep të gjithëve ju.

Më pas vendosën të më mbanin dhe kjo ndodhi katër vjet pas mbërritjes sime në Itali. Më në fund, çdo ditë mund të shkoja në të njëjtin vend për të punuar. Paga ime e parë ishte pak më shumë se një milion lireta, por nuk e shikoja as rrogën time. Për mua, të kesh një pikë referimi në karrierë ishte tashmë një sukses.

Në atë kohë kisha vëllain dhe motrën në Itali. Në vitin 1996 erdha në Shqipëri dhe në kthim solla me vete në Itali edhe kunatin tim. Ktheheshim gjithmonë me gomone, pasi kisha depozituar të gjithë dokumentacionin e nevojshëm, nuk kisha ende leje qëndrimi. Pra, rrezikova përsëri jetën time: kalimi i kanalit të Otrantos me një gomone nuk është një shëtitje.

Në vitin 1999 me kooperativën që merrej me koncerte, të merresha me sigurimin. Pra, nga mëngjesi deri pasdite isha në spital dhe në mbrëmje, nëse ishte e nevojshme, isha portier në koncerte.

Isha i uritur për punë, kështu që në spital shpenzova shumë për disponueshmërinë: nuk i njihja fundjavat, nuk shihja oraret dhe hyrjes apo daljes. Falë angazhimit tim, në vitin 2001 erdhi emërimi koordinator i ekipit.

Në vitin 2004, një kompani napolitane fitoi tenderin dhe, duke mos iu referuar Torinos, më emëruan si personin e tyre të kontaktit për të gjithë Piemonte. Kështu, u bëra numëri një në punën time. Punoja në një kompani shumë të madhe, të përbërë nga Molinette, CTO dhe Sant’Anna, aq sa kisha rreth njëmbëdhjetë mijë punonjës. Një realitet që më shtyu të drejtoja mbi gjashtëdhjetë punonjës. Fillova këtë rrugë që jo vetëm më pëlqeu, por plotësoi dëshirën time për të krijuar një pozicion dhe për të pasur mundësinë për të krijuar miq të rinj.

Që nga viti 2004 kam kryer dy punë: menaxhim spitalor dhe punë në mbrëmje në fushën e sigurisë. Hapa një agjenci me një mik italian dhe përveç eventeve u kujdesa edhe për diskotekat, duke menaxhuar sigurinë e më të mirave në Torino. Për pesëmbëdhjetë vjet rresht, kam punuar më shumë se dymbëdhjetë orë në ditë. Mendova se isha me fat; Isha në kohën e duhur me njerëzit e duhur.

Më duhej të isha shumë i fortë dhe të përballesha me mosbesimin e njerëzve për shkak të kombësisë sime. Një shembull: Në spital gjatë një bisede dëgjova nga një infermiere të thoshte: Mua më pëlqejnë të gjithë njerëzit, por shqiptarët nuk më pëlqejnë aspak.

Çfarë duhej të bëja? Nuk mund të reagoja dhe as nuk më interesonte; ndoshta fitorja ime ishte edhe kjo, të qenit superior. U përpoqa t’u jepja një përgjigje atyre që kishin një qëndrim hezitues ndaj meje, me mënyrën time të sjelljes, për të treguar se e kishin gabim.

Më duhet të them se kam arritur të marr një përgjigje të mirë; sot me pëlqejnë shume dhe ketu ne Torino me njohin pak. Në fund të fundit, ne shqiptarët duhet të marrim njëfarë përgjegjësie për opinionin negativ që është krijuar me kalimin e kohës për njerëzit tanë. Shumë nga bashkatdhetarët tanë bënë gjëra të këqija dhe padyshim që italianët në shtëpitë e tyre u ndjenë të sulmuar. Fatkeqësisht, mungesa e integrimit ndonjëherë çon në këto situata, përtej atyre që më pas zakonisht kryejnë krime.

Kur mbërrin me një gomone, je i brishtë dhe nuk mund të braktisëssh veten. Të flesh në qiell të hapur dhe të hash aty ku mundesh  është zhgënjyese dhe jo të gjithë mund të rezistojnë dhe të vazhdojnë në rrugën e duhur. Jo të gjithë kanë guxim, jo ​​të gjithë mund ta bëjnë këtë: ndonjëherë, ju nuk bëni krime sepse jeni kriminel. Uria mund t’ju bëjë të kapeni pas atij që ju bën paratë më të lehta.

Çfarë ka ndryshuar, pse zgjodhët të bëni diçka tjetër?

Nuk u takuam më, sepse kompania me qendër në Napoli humbi kontratën dhe me të renë nuk do të merrja më përfitimet ekzekutive që kisha me tjetrën. Në vitin 2017, marrëdhëniet u prishën, sepse u prish besimi. Nuk kam më agjenci, ishte bërë e pamundur të ruash ato ritme pune.

Ju keni qenë truproja e shumë personazheve të njohur

Rastet e jetës janë interesante. Kam pasur mundësinë të rregullohem në Itali falë ligjit Bossi – Fini dhe politikani i parë i rëndësishëm që kam shoqëruar ishte Fini. Takova dhe ofrova siguri për shumë personalitete të politikës dhe argëtimit, të cilët për disa arsye vizituan Torinon. Më e madhja do të thosha.

Çfarë shqiptari jeni sot?

Në jetën time jam përpjekur të mos bëj gabimet që bëjnë shqiptarët dhe as ato që bëjnë italianët.

Cilat janë këto gabime?

Shumë prej nesh kanë pasur reagime agresive ndaj atyre italianëve që kanë shprehur pakënaqësi ndaj shqiptarëve, për shkak të bashkatdhetarëve të tyre që kanë kryer vepra kriminale. Natyrisht, të bësh një tufë me të gjithë barin nuk është e saktë, por është po aq e vërtetë që të sulmosh këdo që të sulmon ndonjëherë është e kotë. Jam munduar të marr anën e mirë të shqipes: fjala ime ka vlerë, me mua, si me shqiptarët e tjerë, nuk ka nevojë të lidh kontratë, fjala mjafton.

Nga italishtja mora shoqërueshmërinë, mirëpritjen, mënyrën e të bërit: flas italisht, sepse kam fatin të kem dyshtetësi dhe mënyrën tonë të prodhimit në Itali, mënyrën tonë të të qenurit e ka zili e gjithë bota. Shpesh, ajo që është e bukur në disa vende të huaja është e frymëzimit italian. Pa përmendur gastronominë dhe verërat.

Ndihesh ende i huaj ndonjëherë?

Të thuash se Hajri sot ndihet i huaj do të ishte gënjeshtër. Ndonjëherë luaj me të, bëj disa shaka, por kufizohet ekskluzivisht në shaka. Ndihem plotësisht i integruar në këtë jetë dhe në botën që më rrethon. Në të vërtetë, mund të them se ndihem më i çorientuar në Shqipëri. Për mua është sikur edhe babai im ka lindur këtu. Nëse do t’i referohesha më shumë se njëzet viteve më parë, po, ndihesha i huaj, veçanërisht në lidhje me burokracinë, e cila ishte veçanërisht e vështirë për ne.

Duhet të pranoj që kam një karakter të shoqërueshëm dhe kjo më ka ndihmuar shumë. Torino, nga ana e tij, është një qytet shumë mikpritës. Është e qartë se secili duhet të bëjë pjesën e vet: nëse i huaji tërhiqet, nëse nuk angazhohet të flasë gjuhën vendase, ndoshta dëshiron të ndihet ndryshe. Nëse nuk integrohesh, nëse nuk futesh në kulturën e vendit, je ti që e përjashton veten. Nuk do të kisha mundur kurrë të hapja një restorant shqiptar sepse jetoj këtu, më pëlqen kultura, kam jetuar dhe jetoj në këtë qytet. Nëse do të sillesha ndryshe, do të isha vetëdiskriminues.

Ju keni 27 vjet që vëzhgoni Shqipërinë nga jashtë. Çfarë mendoni ju në lidhje me të?

Kjo është një pikë e dobët për mua, sepse do të doja ta shihja Shqipërinë më të mirë dhe të integruar. Nuk ka integrim për vendin dhe nuk dua të fajësoj Evropën për këtë. Unë mbetem i idesë që duhet bërë autokritikë; personalisht, gjithmonë e kam pyetur veten. Kur përballem ose përplasem me dikë, pyes veten nëse nuk jam unë ai që e kam gabim.

Shqipëria ka një potencial të jashtëzakonshëm, i cili shpesh ka përfunduar në duart e njerëzve jo kompetentë, veçanërisht në lidhje me planifikimin e së ardhmes. Shpesh, ata që janë marrë me politikë në Shqipëri kanë qenë njerëz që nuk kanë nxjerrë as hundët nga lagje, që kanë parë vetëm oborrin e shtëpisë dhe interesat e tyre.

Këta njerëz janë të rrezikshëm. E vërteta është se politika shqiptare nuk sheh përtej hundës. Në një moment doja të kthehesha në Shqipëri, aq sa bleva një shtëpi në qytet, bleva një shtëpi buzë detit dhe krijova një kompani të vogël që nuk kaloi. Sot e hodha këtë ide dhe më vjen keq, sepse deri tetë vjet më parë kisha synim të mund të bëja diçka në vendin tim, ose do të kisha dashur, për shembull, rreth gjashtëdhjetë vjeç të kthehesha në vendin tim. Jeto atje. Do të qëndroj në Torino dhe nuk kam ndërmend të largohem nga ky qytet për asgjë në botë.

Të kanë thënë ndonjëherë që nuk dukesh shqiptar?

Shume here. Kam qeshur për këtë dhe gjithmonë përgjigjesha se sapo e kam fshirë nga balli shkrimin Jam shqiptar”: Këto shkëmbime (që janë thelbësisht të pakënaqura) i kam përballur gjithmonë në mënyrë ironike. E njëjta gjë kthehet gjithmonë: nëse krijohet një stereotip negativ, faji nuk është vetëm i injorancës së atyre që e konceptojnë, por mund të jetë pjesërisht pasojë e qëndrimit të tjetrit. Disa shqiptarë janë sjellë keq: siç e ritheksova edhe më parë, nuk mendoj se ishin të gjithë kriminelë, por disa i lanë vetes po. Duhet të ishe shumë i fortë për të jetuar në një situatë kaq dramatike.

Intevistoi per Albanian News Anna Lattanzi

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

Hajri Kaci është një shqiptar nga Lura, në Itali jeton dhe punon prej njëzet e shtatë vjetësh. Tashmës shtetas italian, i aftë madje të nxjerrë në pah edhe një theks piemontez që do ta kishin zili vendasit.

Ai jeton në Torino, ku është pronar i “Trattoria AlleVolte”, një restorant që ofron kuzhinë piemonteze. Sot, Hajri është një sipërmarrës i kompletuar, një qytetar i integruar mirë, i dhënë pas qytetit të tij të adoptuar dhe i lidhur me Shqipërinë, për të cilën mendon me keqardhje dhe me një tis nostalgjie.

Rrugëtimi i tij në Itali ishte shumë i vështirë, këtë e ka rrëfyer gjatë intervistës së dhënë për “Albania news”.

Le të fillojmë nga fundi: Kur dhe pse lindi “Trattoria AlleVolte”?

“Trattoria” ka lindur në vitin 2019. Që prej vitit 2010 kam punuar në katering, ku i jam përkushtuar për një kohë të gjatë aktivitetit të lokaleve, edhe pse kanë qenë kryesish lokale nate. Gjithashtu, motra ime është kuzhiniere dhe për të gjitha këto arsye, gjithmonë kam pasur dëshirë të kem restorantin tim. Për të më nxitur më tej drejt këtij vendimi, ishte dashuria ime për tryezën dhe ndjesia e mikpritjes.

Ky është një biznes familjar: Motra ime është në kuzhinë, mbesa është përgjegjëse për dhomën e ngrënies dhe pastaj edhe ppse përkohësisht ëshë me ne një tjetër nip, pasi ai ndjek shkollën për t’u bërë pilot dhe do të ketë një të ardhme tjetër. Profesionalisht jam shumë i kënaqur, më pëlqen ajo që bëjmë dhe si e bëjmë. gjysma e klientelës sonë përbëhet nga turistë dhe kjo më kënaq shumë, sepse ata mund të shijojnë pjatat tipike piemonteze.

Gjendet ndonjë pjatë shqiptare në meny?

Jo, nuk i kam hyrë kuzhinës shqiptare. Mendoj se të gjithë duhet t’i përkushtohen asaj që dinë të bëjnë mirë. Unë jam rritur këtu, megjithëse kam ruajtur lidhjet e mia me Shqipërinë. Kam ardhur në Torino njëzet e shtatë vjet më parë dhe nuk kam lëvizur kurrë. Më pëlqen ky qytet, pozicioni i tij gjeografik dhe pasuria e tij arkitekturore.

Vij nga Lura, një qytet i vendosur në malet shqiptare dhe për këtë vlerësoj edhe më shumë peizazhin e larmishëm piemontez. Torino është një nga qytetet më të mëdha në Itali, por nuk është vetëm beton  gjelbërimi dhe peizazhi i bukur që e rrethon më duket se më përkasin mua.

Motra ime ka njëzet vjet që punon në katering në Torino ndaj duhet të kishim rishpikur kuzhinën shqiptare. Për më tepër, isha shumë me fat që gjeta një vendndodhje me karakteristikat e Savojës; Nuk pata asnjë moment hezitimi për qëllimin që duhej arritur dhe e pashë vetëm në kuzhinën vendase. Veç të tjerash jam i apasionuar pas verërave dhe më pëlqejnë shumë ato piemonteze. Nëpërmjet biznesit tim doja t’i jepja vazhdimësi asaj që përjetoj çdo ditë dhe asgjë më shumë se kjo.

Si dhe pse erdhe në Itali?

Arsyeja qëndron tek nevoja. Shqipëria e viteve nëntëdhjetë ishte në varfëri dhe konfuzion të plotë, aq sa familjet nuk mund të siguronin as ushqimin e përditshëm. Po kalonte një kohë shumë të vështirë: komunizmi ishte dramatik, por edhe postkomunizmi nuk ishte më pak. Isha fëmijë dhe kisha një dëshirë të madhe të shkoja jashtë vendit për të ndërtuar diçka, sepse në Shqipëri nuk kishte të ardhme. Kështu vendosa të hipja në një gomone dhe të mbërrija në Itali.

Dëshironi të tregoni udhëtimin tuaj?

Ishte një film horror; frika më pushtoi edhe para se të hipja në gomone. Për të organizuar udhëtimet ishin bandat, ata ishin kontrabandistë të qenieve njerëzore dhe jo vetëm. Ata kontrabandonin mallra dhe i bashkonin njerëzit. Ndonjëherë as nuk hipnin, merrnin paratë dhe i dërgonin fatkeqit, ose bënin rrotull detit shqiptar dhe pastaj i linin në mal. Ishte një trafik shumë i rrezikshëm, i drejtuar nga njerëz të paskrupullt.

Sa ju kushtoi udhëtimi në Itali?

Rreth 950 mijë lireta. Ishte shumë, një person do të duhej të punonte gjashtë muaj për të mbledhur këtë shifër.

Me kë u largove?

Me dy kushërinjtë dhe një shoqen time të dashur dhe  fshehurazi nga prindërit e mi, të cilët kishin më shumë frikë se unë. Na u deshën dy ditë, sepse një natë na ndaluan në Vlorë për shkak të trazirave të detit dhe të nesërmen u nisëm.

Keni mbërritur në Otranto si emigrantë të paligjshëm. Çfarë ndodhi më pas?

Ishte shumë e vështirë. Qëndrova shtatë muaj duke fjetur dhe duke ngrënë jashtë, në Caritas ose kudo. Nuk ishte e lehtë. Pak kuriozitet: Restoranti im ndodhet pak metra larg selisë së Caritas-it ku shkoja çdo ditë.

Kur erdhi pika e kthesës?

Dy-tre vitet e para ishin të vështira. Nuk gjeta shtëpi dhe nuk më dhanë punë se isha shqiptar. Nuk ishim të integruar fare, nuk flisnim italisht dhe shpesh kishim kontakt me njerëz jo seriozë, që nuk kishin një kompani të vërtetë. Pra, punuam disa ditë po, disa ditë të tjera dhe ishte e pamundur të gjeja strehim, aq sa më ndodhi disa herë të jetoja në shtëpi me qira.

Në vitin 1998 fillova të punoja me një kooperativë që merrej me portierë gjatë koncerteve: as ata nuk mund të më garantonin vazhdimësinë e punës. Fatmirësisht, e njëjta kompani kishte fituar një kontratë me spitalin Molinette dhe kur ishte nevoja më kërkuan të shkoja atje. Në ‘99-ën humbën koncesionin dhe edhe nëse nuk ishte ende në fuqi detyrimi, sipas të cilit shoqëria pasardhëse duhet të mbante tashmë stafin të punësuar, ata i kërkuan informacion për mua kontabilistes znj. Gamba, e cila kishte fjalë lavdëruese në krahasimet, duke specifikuar se ai është një djalë i mirë, edhe nëse ai u jep të gjithëve ju.

Më pas vendosën të më mbanin dhe kjo ndodhi katër vjet pas mbërritjes sime në Itali. Më në fund, çdo ditë mund të shkoja në të njëjtin vend për të punuar. Paga ime e parë ishte pak më shumë se një milion lireta, por nuk e shikoja as rrogën time. Për mua, të kesh një pikë referimi në karrierë ishte tashmë një sukses.

Në atë kohë kisha vëllain dhe motrën në Itali. Në vitin 1996 erdha në Shqipëri dhe në kthim solla me vete në Itali edhe kunatin tim. Ktheheshim gjithmonë me gomone, pasi kisha depozituar të gjithë dokumentacionin e nevojshëm, nuk kisha ende leje qëndrimi. Pra, rrezikova përsëri jetën time: kalimi i kanalit të Otrantos me një gomone nuk është një shëtitje.

Në vitin 1999 me kooperativën që merrej me koncerte, të merresha me sigurimin. Pra, nga mëngjesi deri pasdite isha në spital dhe në mbrëmje, nëse ishte e nevojshme, isha portier në koncerte.

Isha i uritur për punë, kështu që në spital shpenzova shumë për disponueshmërinë: nuk i njihja fundjavat, nuk shihja oraret dhe hyrjes apo daljes. Falë angazhimit tim, në vitin 2001 erdhi emërimi koordinator i ekipit.

Në vitin 2004, një kompani napolitane fitoi tenderin dhe, duke mos iu referuar Torinos, më emëruan si personin e tyre të kontaktit për të gjithë Piemonte. Kështu, u bëra numëri një në punën time. Punoja në një kompani shumë të madhe, të përbërë nga Molinette, CTO dhe Sant’Anna, aq sa kisha rreth njëmbëdhjetë mijë punonjës. Një realitet që më shtyu të drejtoja mbi gjashtëdhjetë punonjës. Fillova këtë rrugë që jo vetëm më pëlqeu, por plotësoi dëshirën time për të krijuar një pozicion dhe për të pasur mundësinë për të krijuar miq të rinj.

Që nga viti 2004 kam kryer dy punë: menaxhim spitalor dhe punë në mbrëmje në fushën e sigurisë. Hapa një agjenci me një mik italian dhe përveç eventeve u kujdesa edhe për diskotekat, duke menaxhuar sigurinë e më të mirave në Torino. Për pesëmbëdhjetë vjet rresht, kam punuar më shumë se dymbëdhjetë orë në ditë. Mendova se isha me fat; Isha në kohën e duhur me njerëzit e duhur.

Më duhej të isha shumë i fortë dhe të përballesha me mosbesimin e njerëzve për shkak të kombësisë sime. Një shembull: Në spital gjatë një bisede dëgjova nga një infermiere të thoshte: Mua më pëlqejnë të gjithë njerëzit, por shqiptarët nuk më pëlqejnë aspak.

Çfarë duhej të bëja? Nuk mund të reagoja dhe as nuk më interesonte; ndoshta fitorja ime ishte edhe kjo, të qenit superior. U përpoqa t’u jepja një përgjigje atyre që kishin një qëndrim hezitues ndaj meje, me mënyrën time të sjelljes, për të treguar se e kishin gabim.

Më duhet të them se kam arritur të marr një përgjigje të mirë; sot me pëlqejnë shume dhe ketu ne Torino me njohin pak. Në fund të fundit, ne shqiptarët duhet të marrim njëfarë përgjegjësie për opinionin negativ që është krijuar me kalimin e kohës për njerëzit tanë. Shumë nga bashkatdhetarët tanë bënë gjëra të këqija dhe padyshim që italianët në shtëpitë e tyre u ndjenë të sulmuar. Fatkeqësisht, mungesa e integrimit ndonjëherë çon në këto situata, përtej atyre që më pas zakonisht kryejnë krime.

Kur mbërrin me një gomone, je i brishtë dhe nuk mund të braktisëssh veten. Të flesh në qiell të hapur dhe të hash aty ku mundesh  është zhgënjyese dhe jo të gjithë mund të rezistojnë dhe të vazhdojnë në rrugën e duhur. Jo të gjithë kanë guxim, jo ​​të gjithë mund ta bëjnë këtë: ndonjëherë, ju nuk bëni krime sepse jeni kriminel. Uria mund t’ju bëjë të kapeni pas atij që ju bën paratë më të lehta.

Çfarë ka ndryshuar, pse zgjodhët të bëni diçka tjetër?

Nuk u takuam më, sepse kompania me qendër në Napoli humbi kontratën dhe me të renë nuk do të merrja më përfitimet ekzekutive që kisha me tjetrën. Në vitin 2017, marrëdhëniet u prishën, sepse u prish besimi. Nuk kam më agjenci, ishte bërë e pamundur të ruash ato ritme pune.

Ju keni qenë truproja e shumë personazheve të njohur

Rastet e jetës janë interesante. Kam pasur mundësinë të rregullohem në Itali falë ligjit Bossi – Fini dhe politikani i parë i rëndësishëm që kam shoqëruar ishte Fini. Takova dhe ofrova siguri për shumë personalitete të politikës dhe argëtimit, të cilët për disa arsye vizituan Torinon. Më e madhja do të thosha.

Çfarë shqiptari jeni sot?

Në jetën time jam përpjekur të mos bëj gabimet që bëjnë shqiptarët dhe as ato që bëjnë italianët.

Cilat janë këto gabime?

Shumë prej nesh kanë pasur reagime agresive ndaj atyre italianëve që kanë shprehur pakënaqësi ndaj shqiptarëve, për shkak të bashkatdhetarëve të tyre që kanë kryer vepra kriminale. Natyrisht, të bësh një tufë me të gjithë barin nuk është e saktë, por është po aq e vërtetë që të sulmosh këdo që të sulmon ndonjëherë është e kotë. Jam munduar të marr anën e mirë të shqipes: fjala ime ka vlerë, me mua, si me shqiptarët e tjerë, nuk ka nevojë të lidh kontratë, fjala mjafton.

Nga italishtja mora shoqërueshmërinë, mirëpritjen, mënyrën e të bërit: flas italisht, sepse kam fatin të kem dyshtetësi dhe mënyrën tonë të prodhimit në Itali, mënyrën tonë të të qenurit e ka zili e gjithë bota. Shpesh, ajo që është e bukur në disa vende të huaja është e frymëzimit italian. Pa përmendur gastronominë dhe verërat.

Ndihesh ende i huaj ndonjëherë?

Të thuash se Hajri sot ndihet i huaj do të ishte gënjeshtër. Ndonjëherë luaj me të, bëj disa shaka, por kufizohet ekskluzivisht në shaka. Ndihem plotësisht i integruar në këtë jetë dhe në botën që më rrethon. Në të vërtetë, mund të them se ndihem më i çorientuar në Shqipëri. Për mua është sikur edhe babai im ka lindur këtu. Nëse do t’i referohesha më shumë se njëzet viteve më parë, po, ndihesha i huaj, veçanërisht në lidhje me burokracinë, e cila ishte veçanërisht e vështirë për ne.

Duhet të pranoj që kam një karakter të shoqërueshëm dhe kjo më ka ndihmuar shumë. Torino, nga ana e tij, është një qytet shumë mikpritës. Është e qartë se secili duhet të bëjë pjesën e vet: nëse i huaji tërhiqet, nëse nuk angazhohet të flasë gjuhën vendase, ndoshta dëshiron të ndihet ndryshe. Nëse nuk integrohesh, nëse nuk futesh në kulturën e vendit, je ti që e përjashton veten. Nuk do të kisha mundur kurrë të hapja një restorant shqiptar sepse jetoj këtu, më pëlqen kultura, kam jetuar dhe jetoj në këtë qytet. Nëse do të sillesha ndryshe, do të isha vetëdiskriminues.

Ju keni 27 vjet që vëzhgoni Shqipërinë nga jashtë. Çfarë mendoni ju në lidhje me të?

Kjo është një pikë e dobët për mua, sepse do të doja ta shihja Shqipërinë më të mirë dhe të integruar. Nuk ka integrim për vendin dhe nuk dua të fajësoj Evropën për këtë. Unë mbetem i idesë që duhet bërë autokritikë; personalisht, gjithmonë e kam pyetur veten. Kur përballem ose përplasem me dikë, pyes veten nëse nuk jam unë ai që e kam gabim.

Shqipëria ka një potencial të jashtëzakonshëm, i cili shpesh ka përfunduar në duart e njerëzve jo kompetentë, veçanërisht në lidhje me planifikimin e së ardhmes. Shpesh, ata që janë marrë me politikë në Shqipëri kanë qenë njerëz që nuk kanë nxjerrë as hundët nga lagje, që kanë parë vetëm oborrin e shtëpisë dhe interesat e tyre.

Këta njerëz janë të rrezikshëm. E vërteta është se politika shqiptare nuk sheh përtej hundës. Në një moment doja të kthehesha në Shqipëri, aq sa bleva një shtëpi në qytet, bleva një shtëpi buzë detit dhe krijova një kompani të vogël që nuk kaloi. Sot e hodha këtë ide dhe më vjen keq, sepse deri tetë vjet më parë kisha synim të mund të bëja diçka në vendin tim, ose do të kisha dashur, për shembull, rreth gjashtëdhjetë vjeç të kthehesha në vendin tim. Jeto atje. Do të qëndroj në Torino dhe nuk kam ndërmend të largohem nga ky qytet për asgjë në botë.

Të kanë thënë ndonjëherë që nuk dukesh shqiptar?

Shume here. Kam qeshur për këtë dhe gjithmonë përgjigjesha se sapo e kam fshirë nga balli shkrimin Jam shqiptar”: Këto shkëmbime (që janë thelbësisht të pakënaqura) i kam përballur gjithmonë në mënyrë ironike. E njëjta gjë kthehet gjithmonë: nëse krijohet një stereotip negativ, faji nuk është vetëm i injorancës së atyre që e konceptojnë, por mund të jetë pjesërisht pasojë e qëndrimit të tjetrit. Disa shqiptarë janë sjellë keq: siç e ritheksova edhe më parë, nuk mendoj se ishin të gjithë kriminelë, por disa i lanë vetes po. Duhet të ishe shumë i fortë për të jetuar në një situatë kaq dramatike.

Intevistoi per Albanian News Anna Lattanzi