Mustafa Uğur Gönülal ndoshta do të duhej të ishte fokusuar më shumë në jetën e tij në Turqi, në profesioni, karrierwn tw pwrditwshmen e tij. Sikurse ccdo moshatar i tij ai mund të kishte ndjekur jetwn e tij në Turqi. Por jo, ka diçka që e thërret ose më mirë e tërheq drejt Shqipërisë. Është gjaku shqiptar dhe rrënjët e tij, një në Ferizaj e një në Shkodër.
Kërkimet për familjarët e tij në Shqipëri Mustafai i ka nisur herët në vitin 2008, disa i ka gjetur dhe takuar nw Shqipwri, tw tjera janw tw shpwrndarw nwpwr botw. Amerikw. Por ëndrra e tij mbetet pasaporta shqiptare. Ai dokument që më në fund do ta bëjë të ndjehet 100% shqiptar, që do ti përcaktojë një herë e mirë identitetin e tij dhe që do ta mbajë me krenari. Për Diaspora Shqiptare ai rrëfen historinë e familjes së tij, përse kërkon me ngulm pasaportën shqiptare dhe burokracitë që ka ndjekur deri tani dhe çfarë e pengon për realizmin e ëndrrës.
Mustafa është e disata herë që ju ngrini shqetësimin për çështjen e nënshtetësisë shqiptare. E fundit ka qene tetorin e kaluar? Çfarë ka ndryshuar qe prej atëherë? A keni pasur ndonjë përgjigje?
Po është e vërtetë. Këtë shqetësim e kam ngritur në disa media, përfshirë edhe ju. Pata një komunikim me E-mail me Konsullatën e Përgjithshme të Stambollit, Ambasadën në Ankara, Ministrinë e Punëve të Brendshme dhe Ministrinë e Evropës dhe Punëve të Jashtme rreth kësaj çështjeje. Konsullata e Përgjithshme e Stambollit ndër të tjera mu përgjigje se: “Stafi i Konsullatës ju ka ndihmuar brenda përcaktimeve të ligjit, duke e përcjellë dosjen tuaj në Tiranë, pranë institucioneve përkatëse. Për sa kohë shërbimi që ju kërkuat në atë kohë ishte ende ne platformën SHKO, ju morët shërbimin brenda kuadrit ligjor. Tarifa që keni paguar në banke është tarifë e miratuar nga shteti shqiptar”. Ndërsa nga
Drejtoria e Shtetësisë pranë Ministrisë së Brendshme mora një tjetër përgjigje: ” Aplikimi i z. Gonulal është kryer më datë 30.03.2021, pra pas hyrjes në fuqi të ligjit të ri të shtetësisë nr. 113/2020, “Për shtetësinë”. Ky aplikim është bazuar në VKM 554/2013, akt i cili është shfuqizuar. Pra, aplikimi ka qenë me bazë ligjore të shfuqizuar në momentin e pranimit të kërkesës, pasi VKM 554/2013 u shfuqizua me hyrjen në fuqi të ligjit të ri të shtetësisë. Aktualisht është e pamundur ligjërisht që ky aplikim të behet nga Ambasada/Konsullata”.
Ndërsa pranë Ambasadës së Ankarasë në lidhje me këtë çështje është sqaruar ndër të tjera se në të ardhmen, me ndryshimet ligjore, mund të krijohet mundësia për aplikim. Ndërsa nga Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme më informojnë se arsyet e refuzimit të pranimit të aplikimit nga Drejtoria për Azilin, të Huajt dhe Shtetësinë në Ministrinë e Brendshme, është bërë në zbatim të akteve nënligjore Nr. 64 dhe Nr.65 të datës 04.02.2021 të Ligjit 113/2020 “Për Shtetësinë”, të hyra në fuqi në muajin Prill 2021. Gjithashtu, përfaqësitë tona jashtë shtetit do të pranojnë vetëm aplikime për lënie dhe ri-fitim të shtetësisë shqiptare.
Kërkesa juaj do të mbahet parasysh në vijim, në kuadër të ndryshimeve të mundshme të akteve nënligjore të Ligjit 113/2020 “Për Shtetësinë”, për personat që dëshirojnë të marrin shtetësinë shqiptare nga origjina, që të mund të aplikojnë edhe në përfaqësitë tona jashtë, në të ardhmen”.
Pra do të më duhet të pres ndryshimet ligjore, nëse do të ketë ndonjëherë.
Ju keni thëne me herët qe janë dhe 6 shqiptaro-turq të tjerë që njësoj si ju kërkojnë të marrin shtetësinë shqiptare? Çfarë hapash po ndiqni konkretisht?
Sekretari i përgjithshëm i konsullatës së përgjithshme vuri në dukje se aplikimet për shtetësi të 6 personave me mua u kthyen nga Ministria e Punëve të Brendshme.
Më 30 mars, paraqita dokumentet e mia për aplikimin për shtetësi në Konsullatën e Përgjithshme të Republikës së Shqipërisë në Stamboll. Pas dorëzimit të dokumenteve, pas shqyrtimit të dosjes sime nga zyrtarët e Përgjithshëm të Konsullatës, m’u konfirmua se nuk mungonte asnjë dokument dhe më informuan se ato do i dërgoheshin Ministrisë së Punëve të Brendshme Shqiptare me postë. Më 28 qershor me anë të një telefonate u informova se duhej të shkoja në Shqipëri dhe të aplikoja për shtetësi atje për shkak të ndryshimit të ligjit të vënë në fuqi nga Republika e Shqipërisë në shkurt. Kërkova një letër nga Konsullata e Përgjithshme ku të thuhej se dokumentet e mia ishin kthyer për shkak të ndryshimit të ligjit. Ata thanë se nuk mund të më jepnin një letër të tillë. Për faj të stafit konsullor, kërkesa ime u refuzua. Kjo është arsyeja pse unë nuk kam qenë në gjendje të bëj ndonjë përparim.
Më 13 mars, kam bërë aplikimin për shtetësinë shqiptare online nga platforma e-Albania.
Më 30 mars, paraqita dokumentet e mia për aplikimin për shtetësi në Konsullatën e Përgjithshme të Republikës së Shqipërisë në Stamboll. Pas dorëzimit të dokumenteve, pas shqyrtimit të dosjes sime nga zyrtarët e Përgjithshëm të Konsullatës, m’u konfirmua se nuk mungonte asnjë dokument dhe më informuan se ato do i dërgoheshin Ministrisë së Punëve të Brendshme Shqiptare me postë. Më 28 qershor me anë të një telefonate u informova se duhej të shkoja në Shqipëri dhe të aplikoja për shtetësi atje për shkak të ndryshimit të ligjit të vënë në fuqi nga Republika e Shqipërisë në prill. Kërkova një letër nga Konsullata e Përgjithshme ku të thuhej se dokumentet e mia ishin kthyer për shkak të ndryshimit të ligjit. Ata thanë se nuk mund të më jepnin një letër të tillë. Më pas nuk kam mundur të marr asnjë informacion apo një dokument të shkruar nga Konsullata e Përgjithshme se pse u përfshiva në ligj në prill, megjithëse dokumentet për aplikimin tim u dërguan në ministrinë tuaj që më pare meqenëse unë kam aplikuar që në mars. Meqenëse nga Konsullata e Përgjithshme nuk kishte asnjë informacion të qartë apo një dokument të shkruar në lidhje me faktin nëse dokumentet për aplikimin tim me kodin “0201*****************”” ishin dërguar apo jo, zyrtarët e Konsullatës më thirrën më 28 qershor dhe më thanë se më duhej të merrja mbrapsht dokumentet e mia.
Për këtë arsye, pasi i mora dokumentet me datën 9 korrik i dërgova përsëri me postë në Zyrën e Shtetësisë të Ministrisë së Brendshme. Ministria e Brendshme më informoi me postë elektronike se dosja ime u dërgua përsëri në Drejtorinë e Çështjeve Konsullore të Ministrisë së Evropës dhe Punëve të Jashtme.
Në përgjigjen që mora, u tha se më duhej të aplikoja për kërkesën e shtetësisë në policinë e shtetit shqiptar. Megjithëse konsullata në Stamboll e dinte për këtë situatë, e cila thuhet qartë në nenet 6 dhe 17 të ligjit, ata e pranuan kërkesën time. 3 muaj pas aplikimit, ata telefonuan dhe thanë të merrnin dokumentet nga Shqipëria dhe të aplikonin. Nëse konsullata nuk do të
kishte përpunuar dokumentet dhe do të më kishte informuar para aplikimit se duhet të aplikoja në Shqipëri, nuk do të isha viktimë. Tani më duhet të përgatis përsëri dokumentet dhe të aplikoj në Shqipëri.
Për shkak të fajit të stafit të konsullatës, unë u viktimizova si financiarisht ashtu edhe në kohë.
Dosja ime e aplikimit është ende në Ministrinë e Evropës dhe Punëve të Jashtme. Kur unë dorëzova dokumentat askush nuk me informoi për një ndryshim ligji te tille. Konsullata si përfaqësuese e shtetit shqiptar duhej te me informonte për ketë ndryshim. Konsullata shqiptare ne Stamboll Ka një komunikim te pakte jo te qarte dhe te prere ne lidhje me shërbimin dhe detyrën si përfaqësuese e shtetit shqiptar. Përgjegjësinë për dështimin e këtij aplikimi nuk e di se kush duhet ta mbaje. Jam shume i shqetësuar dhe nuk di se çfarë duhet të bej tjetër.
Por a mund të na shpjegosh si u gjende në një situatë të tillë. Më herët ke rrëfyer që familja jote ka emigruar përpara viteve 1930, dhe në arkivat shtetëror nuk figurojnë certifikatat e tyre apo jo?
Certifikata e lindjes, e cila është një nga dokumentet e kërkuara për aplikimin për shtetësi të Republikës së Shqipërisë, nuk mund të gjendet në arkivat shqiptare. Arsyeja e parë për këtë është se shumica e emigrantëve nga Shqipëria në Turqi ishin para vitit 1930. Në disa komuna dhe në drejtoria e përgjithshme e gjendjes civile nuk figurojnë të dhënat e para vitit 1930.
Nëse njerëzit, paraardhësit e të cilëve kanë lindur / qytetarët e Shqipërisë nuk mund ta marrin këtë dokument në arkiva, aplikantët nuk janë përgjegjës për këtë. Certifikatat e lindjes ose dokumentet mbështetëse të marra nga vendet ku kanë emigruar duhet të konsiderohen ekuivalente me dokumentet që nuk mund të gjenden në arkivat në Shqipëri. Duhet gjetur një zgjidhje për problemin e arkivit. Një alternativë duhet të prodhohet për certifikatën e lindjes.
Dua që të gjithë autoritetet dhe deputetët të dëgjojnë zërat tanë për këtë çështje.
Gjyshja ime dhe familja e saj u bënë shtetas turq në vitin 1935. Vendlindja e tij është Shkodra.
Logjikisht tregon se janë shtetas shqiptarë. Kjo kuptohet si nga lindja e tyre ashtu edhe nga data e emigrimit të tyre. Nëse nuk ka asnjë dokument në arkivat shqiptare, nuk mbaj përgjegjësi për të. Shteti turk po na thotë hapur; Kombësia shqiptare, vendlindja Shkodër, viti 1935. Kanë marrë dokumente se kanë emigruar nga Shqipëria dhe më vonë janë bërë shtetas të Turqisë. (Dokumentet janë marrë nga arkivat e Republikës së Turqisë). Këto dokumente duhet të pranohen si ekuivalente me dokumentet që nuk janë në dispozicion në arkivat e Shqipërisë.
Thuajse një dekadë më parë ke nisur të kërkosh familjare e tu në Shqipëri. Si nisi ky hulumtim dhe me sa familjarë ke krijuar kontakte?
Më 17 shkurt 2008, një vit para vdekjes së gjyshes lajmi i thyer u transmetua në televizion në ditën e pavarësisë së Republikës së Kosovës, ntv Më kujtohet sikur ishte ora 17:43 dje nuk isha në dhomë gjyshja ime kishte sëmundjen e Parkinsonit kështu që duart e saj po dridheshin, ajo e përsëriti dy herë, duke thënë kthehuni volumin e televizorit dhe vura re se duart e saj pushuan së dridhuri, çfarë tha ajo në TV. Hashim Thaçi thotë se Kosova deklaron njëanshmërisht pavarësinë nga Serbia, Thashë që shqiptarët janë të pavarur tani. Gjyshja ime tha, “Nuk do të shqetësohem nëse vdes kur prindërit e mi janë rehat më,” dhe pastaj ai tha eja ulu pranë meje, mos harro, ti je shqiptar, jo turk, gjyshi yt është një emigrant kosovar Ferizaj
Zaskok, unë jam një emigrante shqiptare nga Shkodra, disa nga familja ime janë ende në Shkodër, disa prej tyre në Podgoricë, hallat e mia dhe halla Prizreni dhe Prishtina janë nuse.
Gjyshi emigroi për shkak të shtypjes dhe persekutimit të serbëve, kështu që ne emigruan në Turqi me vendimin e babait tim për të emigruar për disa arsye, ne jemi shqiptarë të Republikës së Turqisë dhe kurrë nuk e harrojmë atdheun e tij. Nëse unë nuk mund ta shoh atë, ju shkoni në vendin tim, bir. Kështu që i thashë, “Sigurisht, gjyshja do të shkojë me ty.”
Mjerisht, më 23 shkurt 2009, malli për atdheun dhe të afërmit e saj u zhduk nga kjo botë. I jam përjetësisht mirënjohës gjyshes sime që më dha një ndjenjë të përkatësisë shqiptare, zoti e bekoftë vendin e saj dhe pushoftë në dritë. Pas këtij incidenti, fillova të hetoja në vitin 2008 dhe falë Zotit gjeta të afërm që po qëndronin në atdheun tonë. Gjeta të afërm nga ana e babait të gjyshes sime. Familjet Ivziku, Pepić dhe Ivezaj. Familja Ivziku jeton në Shkodër. Pepić dhe familja Ivezaj jetojnë tani në Tuz, Mali i Zi. Jam në kontakt me shumicën dërrmuese të tyre. Kam gjithashtu të afërm në Tetovë, Maqedoni, Shtetet e Bashkuara, Australi dhe Itali. Kontaktova gjithsej 20 deri në 25 anëtarë të familjes.
Dhe në fund çfarë do tu kërkoje publikisht autoriteteve shqiptare për rastin tënd dhe atyre që gjenden në të njëjtën situatë?
Ne duam që autoritetet shqiptare të nxjerrin një artikull të posaçëm mbi shtetësinë e shqiptarëve që jetojnë në Turqi. Duhet të ketë një zgjidhje të menjëhershme të paaftësisë për të gjetur dokumente në arkivat në Shqipëri. Dokumentet e përmbajtura në arkivat shtetërore turke duhet të konsiderohen ekuivalente. Pse kërkohet të aplikoni për nënshtetësinë shqiptare duke shkuar në policinë e shtetit shqiptare? Pse nuk mund të bëhet një aplikim edhe pse në një vend ka një mision diplomatik? Me ligjin e ri, kjo kërkesë u fut. Blerjet e aplikimit të shtetësisë nga konsullatat dhe ambasadat sipas origjinës duhet të riaktivizohen. U bëj thirrje autoriteteve se në Turqi ka mijëra njerëz, zemrat e të cilëve po rrahin për Shqipërinë. Dua që autoritetet shqiptare, që adoptojnë Arbëreshët në Itali, Solyots në Ukrainë dhe shqiptarë që jetojnë në shumë vende të tjera, të tregojnë të njëjtën ndjeshmëri dhe komunikim për shqiptarët që jetojnë në Turqi. Ne gjithmonë themi se SHQIPËRIA ËSHTË NËNA JONË!
Për t’u bërë pjesë e grupit të “Gazeta Diaspora Shqiptare” mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë.



