SHBA/ Eranda Berisha publikon një zbulim të ri në kërkimin bio-mjekësor

E martë, 17 Nëntor, 2026
E martë, 17 Nëntor, 2026

SHBA/ Eranda Berisha publikon një zbulim të ri në kërkimin bio-mjekësor

Studiuesja me origjinë nga Prishtina, Eranda Berisha, e cila prej disa vitesh jeton dhe punon në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, pranë University of Texas at Dallas ka publikuar punën e saj më të fundit shkencore në bashkëautorësi mbi virusin KSHV. Punimi është publikuar më 11 gusht 2026 në revistën ndërkombëtare Viruses është realizuar së bashku me studiuesen Erica L. Sanchez dhe mban titullin “Global Lipidomic Analysis of Lytic KSHV Infection: The Lipid Chaperone FABP4 Supports Maximal Infectious Virion Production”.

Studimi sjell të dhëna të reja mbi mënyrën se si virusi KSHV përdor qelizat e njeriut për t’u shumuar dhe identifikon një proteinë që duket se luan një rol të rëndësishëm në këtë proces.

Çfarë zbuluan studiueset?

Në mënyrë të thjeshtë, kërkimi është përqendruar në një pyetje: Çfarë ndodh brenda qelizës kur KSHV aktivizohet dhe fillon të prodhojë viruse të reja?

Studiuesit zbuluan se virusi ndryshon mënyrën se si qeliza përpunon dhe përdor yndyrnat. Këto ndryshime i krijojnë virusit kushte më të favorshme për t’u shumuar dhe për të prodhuar grimca të reja infektive.

Një nga gjetjet më interesante lidhet me një proteinë të quajtur FABP4. Kjo proteinë ka një rol normal në qelizë, pasi ndihmon në transportimin dhe menaxhimin e yndyrave.

Por gjatë infeksionit aktiv me KSHV, studiuesit vunë re se sasia e FABP4 rritej ndjeshëm.

Për të kuptuar nëse kjo proteinë ishte vërtet e rëndësishme për virusin, ata e ulën sasinë e FABP4 në qeliza dhe më pas e bllokuan edhe me një substancë që pengon funksionimin e saj.

Rezultati ishte domethënës: kur FABP4 u reduktua ose u bllokua, prodhimi i virusit infektiv ra ndjeshëm.

Kjo tregon se FABP4 nuk është thjesht një proteinë që ndryshon gjatë infeksionit, por duket se ndihmon KSHV të prodhojë sa më shumë grimca të reja virale.

Pse është i rëndësishëm ky zbulim?

Rëndësia e studimit qëndron pikërisht këtu. Nëse një virus ka nevojë për një faktor të caktuar të qelizës për t’u shumuar, atëherë ky faktor mund të bëhet objekt i kërkimeve për të gjetur mënyra të reja për ta penguar infeksionin.

Në rastin e KSHV, FABP4 mund të jetë një objektiv potencial për kërkime të ardhshme terapeutike. Kjo nuk do të thotë se është zbuluar tashmë një trajtim, pasi nevojiten shumë studime të tjera përpara se një qasje e tillë të mund të përdoret te pacientët.

Me pak fjalë, studimi tregon një lidhje të re mes virusit, mënyrës se si qeliza përdor yndyrnat dhe proteinës FABP4. KSHV duket se ndryshon metabolizmin e qelizës dhe përfiton nga rritja e FABP4 për të prodhuar më shumë virus infektiv.

Eranda Berisha prej disa vitesh ligjëron lëndën “Qeliza” në University of Texas at Dallas dhe është e angazhuar në kërkimin shkencor në fushën e biologjisë.

Publikimi i këtij studimi përbën një moment të rëndësishëm në rrugëtimin e saj akademik. Berisha pritet të mbrojë doktoraturën në dhjetor të vitit 2026.

Për familjen e saj si dhe për komunitetin shqiptar në Kosovë dhe diasporë, kjo përbën një arritje për t’u vlerësuar, duke treguar edhe një herë kontributin që profesionistët shqiptarë po japin në kërkimin shkencor ndërkombëtar.

Studimi është publikuar në revistën Viruses, në kuadër të seksionit General Virology, dhe është publikuar më 11 gusht 2026 dhe mund të lexohet në anglisht këtu:

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

Studiuesja me origjinë nga Prishtina, Eranda Berisha, e cila prej disa vitesh jeton dhe punon në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, pranë University of Texas at Dallas ka publikuar punën e saj më të fundit shkencore në bashkëautorësi mbi virusin KSHV. Punimi është publikuar më 11 gusht 2026 në revistën ndërkombëtare Viruses është realizuar së bashku me studiuesen Erica L. Sanchez dhe mban titullin “Global Lipidomic Analysis of Lytic KSHV Infection: The Lipid Chaperone FABP4 Supports Maximal Infectious Virion Production”.

Studimi sjell të dhëna të reja mbi mënyrën se si virusi KSHV përdor qelizat e njeriut për t’u shumuar dhe identifikon një proteinë që duket se luan një rol të rëndësishëm në këtë proces.

Çfarë zbuluan studiueset?

Në mënyrë të thjeshtë, kërkimi është përqendruar në një pyetje: Çfarë ndodh brenda qelizës kur KSHV aktivizohet dhe fillon të prodhojë viruse të reja?

Studiuesit zbuluan se virusi ndryshon mënyrën se si qeliza përpunon dhe përdor yndyrnat. Këto ndryshime i krijojnë virusit kushte më të favorshme për t’u shumuar dhe për të prodhuar grimca të reja infektive.

Një nga gjetjet më interesante lidhet me një proteinë të quajtur FABP4. Kjo proteinë ka një rol normal në qelizë, pasi ndihmon në transportimin dhe menaxhimin e yndyrave.

Por gjatë infeksionit aktiv me KSHV, studiuesit vunë re se sasia e FABP4 rritej ndjeshëm.

Për të kuptuar nëse kjo proteinë ishte vërtet e rëndësishme për virusin, ata e ulën sasinë e FABP4 në qeliza dhe më pas e bllokuan edhe me një substancë që pengon funksionimin e saj.

Rezultati ishte domethënës: kur FABP4 u reduktua ose u bllokua, prodhimi i virusit infektiv ra ndjeshëm.

Kjo tregon se FABP4 nuk është thjesht një proteinë që ndryshon gjatë infeksionit, por duket se ndihmon KSHV të prodhojë sa më shumë grimca të reja virale.

Pse është i rëndësishëm ky zbulim?

Rëndësia e studimit qëndron pikërisht këtu. Nëse një virus ka nevojë për një faktor të caktuar të qelizës për t’u shumuar, atëherë ky faktor mund të bëhet objekt i kërkimeve për të gjetur mënyra të reja për ta penguar infeksionin.

Në rastin e KSHV, FABP4 mund të jetë një objektiv potencial për kërkime të ardhshme terapeutike. Kjo nuk do të thotë se është zbuluar tashmë një trajtim, pasi nevojiten shumë studime të tjera përpara se një qasje e tillë të mund të përdoret te pacientët.

Me pak fjalë, studimi tregon një lidhje të re mes virusit, mënyrës se si qeliza përdor yndyrnat dhe proteinës FABP4. KSHV duket se ndryshon metabolizmin e qelizës dhe përfiton nga rritja e FABP4 për të prodhuar më shumë virus infektiv.

Eranda Berisha prej disa vitesh ligjëron lëndën “Qeliza” në University of Texas at Dallas dhe është e angazhuar në kërkimin shkencor në fushën e biologjisë.

Publikimi i këtij studimi përbën një moment të rëndësishëm në rrugëtimin e saj akademik. Berisha pritet të mbrojë doktoraturën në dhjetor të vitit 2026.

Për familjen e saj si dhe për komunitetin shqiptar në Kosovë dhe diasporë, kjo përbën një arritje për t’u vlerësuar, duke treguar edhe një herë kontributin që profesionistët shqiptarë po japin në kërkimin shkencor ndërkombëtar.

Studimi është publikuar në revistën Viruses, në kuadër të seksionit General Virology, dhe është publikuar më 11 gusht 2026 dhe mund të lexohet në anglisht këtu: