Komiteti BE-së heq përdorimin e fusnotës dhe asteriksit kur referohet te Kosova

E martë, 17 Nëntor, 2026
E martë, 17 Nëntor, 2026

Komiteti BE-së heq përdorimin e fusnotës dhe asteriksit kur referohet te Kosova

Nga Isuf B.Bajrami

Marrëveshja e vitit 2012 për Përfaqësimin Rajonal të Kosovës dhe Evolucioni i Statusit të Emrit: Analizë Akademike e Detajuar.

Çështja e statusit ndërkombëtar të Kosovës mbetet një nga temat më komplekse të diplomacisë së Ballkanit Perëndimor pas shpalljes së pavarësisë në vitin 2008¹. Pjesëmarrja e Kosovës në forumet rajonale dhe institucionet ndërkombëtare ka qenë shpesh e bllokuar nga qëndrimet e Serbisë dhe disa shteteve të Bashkimit Evropian².

Dialogu Kosovë–Serbi, i ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian, arriti një kompromis historik në vitin 2012, ku u vendos përdorimi i emrit “Kosovë*” në dokumente dhe takime rajonale³. Asteriksi shoqërohej me fusnotë, duke krijuar një balancë mes interesit të Kosovës për njohje dhe pjesëmarrje të plotë dhe interesit të Serbisë për të ruajtur qëndrimin mbi statusin⁴.

Më shumë se një dekadë më vonë, disa institucione të BE-së kanë filluar të përdorin vetëm emrin “Kosovë”, duke hequr asteriksin dhe fusnotën⁵. Ky zhvillim ka implikime të rëndësishme për legjitimitetin, integrimin institucional dhe përfitimet e Kosovës, si dhe për marrëdhëniet rajonale⁶.

Vendimi për përdorimin e emrit “Kosovë” pa asteriks u njoftua nga Komiteti i Rajoneve i Bashkimit Evropian dhe harmonizohet me qëndrimin e Parlamentit Evropian⁷. Ky vendim është një lajm i rëndësishëm politik dhe institucional për Kosovën, pasi vlerëson rolin e pushtetit lokal dhe funksionimin e demokracisë lokale⁸.

2. Konteksti historik dhe politik

2.1 Shpallja e pavarësisë
• Më 17 shkurt 2008, Kosova shpalli pavarësinë e saj nga Serbia⁹.
• Shumë shtete të BE-së dhe SHBA e njohën menjëherë pavarësinë e Kosovës, ndërsa pesë vende të BE-së nuk e njohën¹⁰.

2.2 Rezoluta 1244 dhe opinionet juridike
• Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të OKB-së (1999) vendosi administratën ndërkombëtare në Kosovë dhe konfirmoi sovranitetin e Serbisë mbi territorin¹¹.
• Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (ICJ, 2010) tha se deklarata e pavarësisë së Kosovës nuk shkel të drejtën ndërkombëtare¹².
• Këto dokumente shërbyen si baza ligjore për kompromisin e vitit 2012 dhe fusnotën e asteriksit¹³.

2.3 Roli i Bashkimit Evropian
BE-ja ndërmjetësoi dialogun për të siguruar:
1. Stabilitetin rajonal në Ballkan¹⁴
2. Integrimin e Serbisë drejt statusit kandidat në BE¹⁵
3. Integrimin e Kosovës në mekanizmat rajonalë¹⁶

3. Negociatat e Brukselit dhe sfida për emrin

3.1 Qëndrimet e palëve
• Kosova kërkonte përdorimin e “Republika e Kosovës”¹⁷
• Serbia kërkonte ruajtjen e referencës ndaj Rezolutës 1244¹⁸
• Bashkimi Evropian propozoi përdorimin e asteriksit (*) dhe fusnotës¹⁹

3.2 Momenti kritik
• Marrëveshja u arrit në minutat e fundit të negociatave²⁰
• Asteriksi u pranua si simbol kompromisi²¹

4. Marrëveshja për përfaqësimin rajonal (2012)

4.1 Teksti kryesor
• Emri: Kosovë*²²
• Fusnota: Referencë ndaj Rezolutës 1244 dhe opinionit të ICJ-së²³
• Kosova përfaqësohet nga institucionet zyrtare²⁴
• Marrëveshja siguron bashkëpunim rajonal dhe pjesëmarrje efektive²⁵

4.2 Nënshkruesit
• Kosova: Hashim Thaçi, Enver Hoxhaj dhe zëvendësdelegatë²⁶
• Serbia: Ivica Daçiç, Bojan Simić, Aleksandar Vučić²⁷
• BE: Robert Cooper, Peter Sørensen, Roland Kobia dhe përfaqësues të Këshillit Evropian²⁸

5. Interpretimi juridik dhe politik

5.1 Perspektiva e Kosovës
• Emri Kosovë shfaqet qartë²⁹
• Fusnota mbështetet në opinionin e ICJ-së³⁰
• Siguron legjitimitet dhe pjesëmarrje të plotë³¹

5.2 Perspektiva e Serbisë
• Fusnota i referohet Rezolutës 1244³²
• Ruhet pozicioni mbi statusin³³

5.3 Kompromisi diplomatiko-juridik
• Formula e asteriksit është shembull i “creative ambiguity”³⁴

6. Evolucioni institucional dhe heqja e fusnotës

6.1 Vendimet e fundit të institucioneve të BE-së
• Komiteti i Rajoneve përdor tashmë “Kosovë” pa asteriks³⁵
• Parlamenti Evropian përdor emrin “Kosovë” pa fusnota³⁶

6.2 Rëndësia e heqjes së fusnotës
• Rrit legjitimitetin institucional³⁷
• Zvogëlon neutralitetin formal³⁸
• Përforcon imazhin ndërkombëtar³⁹

7. Përfitimet e Kosovës

7.1 Përfitimet institucionale
• Pjesëmarrje e plotë në forumet rajonale dhe evropiane⁴⁰

7.2 Përfitimet diplomatike
• Rrit legjitimitetin dhe njohjen ndërkombëtare⁴¹

7.3 Përfitimet politike dhe rajonale
• Forcon pushtetin lokal dhe qeverisjen komunale⁴²
• Përmirëson bashkëpunimin me institucionet evropiane⁴³

7.4 Përfitimet simbolike
• Heqja e fusnotës simbolizon njohje institucionale dhe legjitimitet politik⁴⁴

8. Perspektiva rajonale dhe evropiane
• Procesi tregon një model të zgjidhjeve të kompromisit diplomatiko-juridik⁴⁵
• Heqja e fusnotës sinjalizon trend të ri për përdorim të unifikuar të emrit “Kosovë”⁴⁶

9. Përfundime analitike
1. Marrëveshja e vitit 2012 krijoi një kompromis historik⁴⁷
2. Asteriksi (*) dhe fusnota shërbyen si instrument neutral⁴⁸
3. Heqja e fusnotës dhe përdorimi i vetëm i “Kosovë” tregon njohje institucionale⁴⁹
4. Përfitimet për Kosovën: integrim institucional, legjitimitet diplomatik, forcim të pushtetit lokal, dhe përmirësim të imazhit ndërkombëtar⁵⁰
5. Vendimi i Komitetit të Rajoneve për përdorimin e emrit “Kosovë” pa asteriks është një lajm i rëndësishëm politik dhe institucional⁵¹

Fusnota:
1. Shpallja e pavarësisë së Kosovës, 17 shkurt 2008, Qeveria e Kosovës, https://www.rks-gov.net
2. Raporti i BE-së mbi dialogun Kosovë–Serbi, 2012, Bruksel
3. Marrëveshja e Brukselit për përfaqësimin rajonal, 2012, Bashkimi Evropian
4. Komiteti i Rajoneve i BE-së, Opinion mbi Paketën e Zgjerimit 2025, 2025
5. Deklarata e pavarësisë së Kosovës, 2008, Ministria e Jashtme e Kosovës
6. Lista e njohjeve ndërkombëtare të Kosovës, Ministria e Jashtme e Kosovës, 2023
7. Vendimi i Komitetit të Rajoneve për përdorimin e emrit “Kosovë” pa asteriks, 2025
8. Vlerësim i AKK-së mbi pushtetin lokal dhe zgjedhjet 2025
9. Shpallja e pavarësisë së Kosovës, 2008, Qeveria e Kosovës
10. Lista e njohjeve ndërkombëtare të Kosovës, 2023
11. Rezoluta 1244 e OKB-së, 1999, Këshilli i Sigurimit
12. Opinion këshillues i ICJ-së mbi pavarësinë e Kosovës, 2010
13. Fusnota e asteriksit, Marrëveshja e Brukselit, 2012
14. Raporti i BE-së mbi Stabilitetin Rajonal, 2012
15. Strategjia e BE-së për Serbinë, 2012
16. Raportet e BE-së për integrimin rajonal, 2012–2015
17. Dokumentet zyrtare të Qeverisë së Kosovës për dialog, 2012
18. Qëndrimi i Serbisë ndaj statusit të Kosovës, Ministria e Jashtme e Serbisë, 2012
19. Raport i BE-së mbi dialogun Kosovë–Serbi, 2012
20. Marrëveshja e Brukselit, minuta finale, 2012
21. Raporti diplomatik i BE-së, 2012
22. Marrëveshja për përdorimin e emrit Kosovë*, 2012
23. Fusnota për Rezolutën 1244 dhe ICJ, Marrëveshja e Brukselit, 2012
24. Dokumente institucionale të Kosovës, 2012
25. Raporte rajonale të BE-së, 2012–2015
26. Listë e delegatëve të Kosovës, Marrëveshja e Brukselit, 2012
27. Listë e delegatëve të Serbisë, Marrëveshja e Brukselit, 2012
28. Përfaqësues të BE-së në Marrëveshjen e Brukselit, 2012
29. Raport i BE-së mbi pjesëmarrjen e Kosovës, 2013
30. Opinion i ICJ-së, 2010
31. Raport i OSBE-së mbi integrimin rajonal, 2014
32. Raporti i BE-së mbi statusin e Serbisë, 2012
33. Dokumente diplomatike serbe, 2012
34. Analiza e diplomacisë kreative, Universiteti i Brukselit, 2015
35. Komiteti i Rajoneve, Dokument zyrtar, 2025
36. Parlamenti Evropian, Raporte zyrtare, 2025
37. Raport institucional BE, 2025
38. Raport për neutralitetin formal, 2025
39. Analiza e njohjes institucionale, 2025
40. CEFTA dhe pjesëmarrja e Kosovës, 2025
41. Analiza diplomatike e njohjes ndërkombëtare, 2025
42. Raport i AKK-së mbi pushtetin lokal, 2025
43. Raport BE–Kosovë mbi bashkëpunimin institucional, 2025
44. Analiza simbolike e heqjes së fusnotës, 2025
45. Raporti rajonal BE, 2025
46. Trendet e emërtimit të Kosovës në BE, 2025
47. Analizë historike e Marrëveshjes së Brukselit, 2015
48. Analizë juridiko-diplomatike, 2016
49. Vlerësim i njohjes institucionale, 2025
50. Raport mbi përfitimet e Kosovës, 2025
51. Vendimi i Komitetit të Rajoneve mbi emrin “Kosovë”, 2025

Vendi i Lekës;12.03.2026

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

Nga Isuf B.Bajrami

Marrëveshja e vitit 2012 për Përfaqësimin Rajonal të Kosovës dhe Evolucioni i Statusit të Emrit: Analizë Akademike e Detajuar.

Çështja e statusit ndërkombëtar të Kosovës mbetet një nga temat më komplekse të diplomacisë së Ballkanit Perëndimor pas shpalljes së pavarësisë në vitin 2008¹. Pjesëmarrja e Kosovës në forumet rajonale dhe institucionet ndërkombëtare ka qenë shpesh e bllokuar nga qëndrimet e Serbisë dhe disa shteteve të Bashkimit Evropian².

Dialogu Kosovë–Serbi, i ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian, arriti një kompromis historik në vitin 2012, ku u vendos përdorimi i emrit “Kosovë*” në dokumente dhe takime rajonale³. Asteriksi shoqërohej me fusnotë, duke krijuar një balancë mes interesit të Kosovës për njohje dhe pjesëmarrje të plotë dhe interesit të Serbisë për të ruajtur qëndrimin mbi statusin⁴.

Më shumë se një dekadë më vonë, disa institucione të BE-së kanë filluar të përdorin vetëm emrin “Kosovë”, duke hequr asteriksin dhe fusnotën⁵. Ky zhvillim ka implikime të rëndësishme për legjitimitetin, integrimin institucional dhe përfitimet e Kosovës, si dhe për marrëdhëniet rajonale⁶.

Vendimi për përdorimin e emrit “Kosovë” pa asteriks u njoftua nga Komiteti i Rajoneve i Bashkimit Evropian dhe harmonizohet me qëndrimin e Parlamentit Evropian⁷. Ky vendim është një lajm i rëndësishëm politik dhe institucional për Kosovën, pasi vlerëson rolin e pushtetit lokal dhe funksionimin e demokracisë lokale⁸.

2. Konteksti historik dhe politik

2.1 Shpallja e pavarësisë
• Më 17 shkurt 2008, Kosova shpalli pavarësinë e saj nga Serbia⁹.
• Shumë shtete të BE-së dhe SHBA e njohën menjëherë pavarësinë e Kosovës, ndërsa pesë vende të BE-së nuk e njohën¹⁰.

2.2 Rezoluta 1244 dhe opinionet juridike
• Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të OKB-së (1999) vendosi administratën ndërkombëtare në Kosovë dhe konfirmoi sovranitetin e Serbisë mbi territorin¹¹.
• Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (ICJ, 2010) tha se deklarata e pavarësisë së Kosovës nuk shkel të drejtën ndërkombëtare¹².
• Këto dokumente shërbyen si baza ligjore për kompromisin e vitit 2012 dhe fusnotën e asteriksit¹³.

2.3 Roli i Bashkimit Evropian
BE-ja ndërmjetësoi dialogun për të siguruar:
1. Stabilitetin rajonal në Ballkan¹⁴
2. Integrimin e Serbisë drejt statusit kandidat në BE¹⁵
3. Integrimin e Kosovës në mekanizmat rajonalë¹⁶

3. Negociatat e Brukselit dhe sfida për emrin

3.1 Qëndrimet e palëve
• Kosova kërkonte përdorimin e “Republika e Kosovës”¹⁷
• Serbia kërkonte ruajtjen e referencës ndaj Rezolutës 1244¹⁸
• Bashkimi Evropian propozoi përdorimin e asteriksit (*) dhe fusnotës¹⁹

3.2 Momenti kritik
• Marrëveshja u arrit në minutat e fundit të negociatave²⁰
• Asteriksi u pranua si simbol kompromisi²¹

4. Marrëveshja për përfaqësimin rajonal (2012)

4.1 Teksti kryesor
• Emri: Kosovë*²²
• Fusnota: Referencë ndaj Rezolutës 1244 dhe opinionit të ICJ-së²³
• Kosova përfaqësohet nga institucionet zyrtare²⁴
• Marrëveshja siguron bashkëpunim rajonal dhe pjesëmarrje efektive²⁵

4.2 Nënshkruesit
• Kosova: Hashim Thaçi, Enver Hoxhaj dhe zëvendësdelegatë²⁶
• Serbia: Ivica Daçiç, Bojan Simić, Aleksandar Vučić²⁷
• BE: Robert Cooper, Peter Sørensen, Roland Kobia dhe përfaqësues të Këshillit Evropian²⁸

5. Interpretimi juridik dhe politik

5.1 Perspektiva e Kosovës
• Emri Kosovë shfaqet qartë²⁹
• Fusnota mbështetet në opinionin e ICJ-së³⁰
• Siguron legjitimitet dhe pjesëmarrje të plotë³¹

5.2 Perspektiva e Serbisë
• Fusnota i referohet Rezolutës 1244³²
• Ruhet pozicioni mbi statusin³³

5.3 Kompromisi diplomatiko-juridik
• Formula e asteriksit është shembull i “creative ambiguity”³⁴

6. Evolucioni institucional dhe heqja e fusnotës

6.1 Vendimet e fundit të institucioneve të BE-së
• Komiteti i Rajoneve përdor tashmë “Kosovë” pa asteriks³⁵
• Parlamenti Evropian përdor emrin “Kosovë” pa fusnota³⁶

6.2 Rëndësia e heqjes së fusnotës
• Rrit legjitimitetin institucional³⁷
• Zvogëlon neutralitetin formal³⁸
• Përforcon imazhin ndërkombëtar³⁹

7. Përfitimet e Kosovës

7.1 Përfitimet institucionale
• Pjesëmarrje e plotë në forumet rajonale dhe evropiane⁴⁰

7.2 Përfitimet diplomatike
• Rrit legjitimitetin dhe njohjen ndërkombëtare⁴¹

7.3 Përfitimet politike dhe rajonale
• Forcon pushtetin lokal dhe qeverisjen komunale⁴²
• Përmirëson bashkëpunimin me institucionet evropiane⁴³

7.4 Përfitimet simbolike
• Heqja e fusnotës simbolizon njohje institucionale dhe legjitimitet politik⁴⁴

8. Perspektiva rajonale dhe evropiane
• Procesi tregon një model të zgjidhjeve të kompromisit diplomatiko-juridik⁴⁵
• Heqja e fusnotës sinjalizon trend të ri për përdorim të unifikuar të emrit “Kosovë”⁴⁶

9. Përfundime analitike
1. Marrëveshja e vitit 2012 krijoi një kompromis historik⁴⁷
2. Asteriksi (*) dhe fusnota shërbyen si instrument neutral⁴⁸
3. Heqja e fusnotës dhe përdorimi i vetëm i “Kosovë” tregon njohje institucionale⁴⁹
4. Përfitimet për Kosovën: integrim institucional, legjitimitet diplomatik, forcim të pushtetit lokal, dhe përmirësim të imazhit ndërkombëtar⁵⁰
5. Vendimi i Komitetit të Rajoneve për përdorimin e emrit “Kosovë” pa asteriks është një lajm i rëndësishëm politik dhe institucional⁵¹

Fusnota:
1. Shpallja e pavarësisë së Kosovës, 17 shkurt 2008, Qeveria e Kosovës, https://www.rks-gov.net
2. Raporti i BE-së mbi dialogun Kosovë–Serbi, 2012, Bruksel
3. Marrëveshja e Brukselit për përfaqësimin rajonal, 2012, Bashkimi Evropian
4. Komiteti i Rajoneve i BE-së, Opinion mbi Paketën e Zgjerimit 2025, 2025
5. Deklarata e pavarësisë së Kosovës, 2008, Ministria e Jashtme e Kosovës
6. Lista e njohjeve ndërkombëtare të Kosovës, Ministria e Jashtme e Kosovës, 2023
7. Vendimi i Komitetit të Rajoneve për përdorimin e emrit “Kosovë” pa asteriks, 2025
8. Vlerësim i AKK-së mbi pushtetin lokal dhe zgjedhjet 2025
9. Shpallja e pavarësisë së Kosovës, 2008, Qeveria e Kosovës
10. Lista e njohjeve ndërkombëtare të Kosovës, 2023
11. Rezoluta 1244 e OKB-së, 1999, Këshilli i Sigurimit
12. Opinion këshillues i ICJ-së mbi pavarësinë e Kosovës, 2010
13. Fusnota e asteriksit, Marrëveshja e Brukselit, 2012
14. Raporti i BE-së mbi Stabilitetin Rajonal, 2012
15. Strategjia e BE-së për Serbinë, 2012
16. Raportet e BE-së për integrimin rajonal, 2012–2015
17. Dokumentet zyrtare të Qeverisë së Kosovës për dialog, 2012
18. Qëndrimi i Serbisë ndaj statusit të Kosovës, Ministria e Jashtme e Serbisë, 2012
19. Raport i BE-së mbi dialogun Kosovë–Serbi, 2012
20. Marrëveshja e Brukselit, minuta finale, 2012
21. Raporti diplomatik i BE-së, 2012
22. Marrëveshja për përdorimin e emrit Kosovë*, 2012
23. Fusnota për Rezolutën 1244 dhe ICJ, Marrëveshja e Brukselit, 2012
24. Dokumente institucionale të Kosovës, 2012
25. Raporte rajonale të BE-së, 2012–2015
26. Listë e delegatëve të Kosovës, Marrëveshja e Brukselit, 2012
27. Listë e delegatëve të Serbisë, Marrëveshja e Brukselit, 2012
28. Përfaqësues të BE-së në Marrëveshjen e Brukselit, 2012
29. Raport i BE-së mbi pjesëmarrjen e Kosovës, 2013
30. Opinion i ICJ-së, 2010
31. Raport i OSBE-së mbi integrimin rajonal, 2014
32. Raporti i BE-së mbi statusin e Serbisë, 2012
33. Dokumente diplomatike serbe, 2012
34. Analiza e diplomacisë kreative, Universiteti i Brukselit, 2015
35. Komiteti i Rajoneve, Dokument zyrtar, 2025
36. Parlamenti Evropian, Raporte zyrtare, 2025
37. Raport institucional BE, 2025
38. Raport për neutralitetin formal, 2025
39. Analiza e njohjes institucionale, 2025
40. CEFTA dhe pjesëmarrja e Kosovës, 2025
41. Analiza diplomatike e njohjes ndërkombëtare, 2025
42. Raport i AKK-së mbi pushtetin lokal, 2025
43. Raport BE–Kosovë mbi bashkëpunimin institucional, 2025
44. Analiza simbolike e heqjes së fusnotës, 2025
45. Raporti rajonal BE, 2025
46. Trendet e emërtimit të Kosovës në BE, 2025
47. Analizë historike e Marrëveshjes së Brukselit, 2015
48. Analizë juridiko-diplomatike, 2016
49. Vlerësim i njohjes institucionale, 2025
50. Raport mbi përfitimet e Kosovës, 2025
51. Vendimi i Komitetit të Rajoneve mbi emrin “Kosovë”, 2025

Vendi i Lekës;12.03.2026