Gjergj Bashta, strategu shqiptar që la gjurmë në praktikën ushtarake europiane

E martë, 17 Nëntor, 2026
E martë, 17 Nëntor, 2026

Gjergj Bashta, strategu shqiptar që la gjurmë në praktikën ushtarake europiane

Në historinë e praktikës ushtarake europiane të fillimit të Rilindjes, emri i Gjergj Bashtës zë një vend të rëndësishëm, ndonëse për dekada të tëra mbeti pothuajse i panjohur për historiografinë dhe lexuesin shqiptar. Figura e tij u rikthye në vëmendje vetëm në vitin 1966, kur historiani Dhimitër Pilika e nxori nga arkivat e Pragës dhe e publikoi për herë të parë në Shqipëri në revistën “Ylli”, numri 7.

I lindur në vitin 1544 në Rocca, në provincën e Tarantos, Gjergj Bashta u përfshi që në moshë të re në repartet ushtarake të njohura si stratiotë – formacione luftarake shqiptare që vepronin në territoret nën pushtimin osman dhe shërbyen më pas në zotërimet venedikase, në shtetet italiane, si edhe në ushtritë e Perandorisë Gjermane në Francë, Flandër dhe rajone të tjera të Europës.

Emri i Bashtës ruhet në dokumente historike të rëndësishme. Në një letër të vitit 1759, himariotët përmendin Gjergj Bashtën menjëherë pas figurave të Pirros dhe Skënderbeut, duke dëshmuar vlerësimin e lartë që gëzonte ndër shqiptarë. Po ashtu, në vitin 1907, shqiptarët e Shteteve të Bashkuara, në një letër drejtuar Konferencës së Hagës, e renditnin gjeneralin Gjergj Bashta krahas figurave më të shquara të kombit shqiptar.

Rikthimi i tij në historiografinë shqiptare vijoi gjatë shekullit XX. Në vitin 1985, emri i Gjergj Bashtës u përfshi në zërin e stratiotëve në Fjalorin Enciklopedik Shqiptar, ndërsa në vitin 1990 u trajtua në revistën “Për mbrojtjen e Atdheut”. Një moment i rëndësishëm ishte viti 1996, kur Shtëpia Botuese e Ushtrisë botoi dy veprat e tij themelore: “Mjeshtri i përgjithshëm i kampit” dhe “Drejtimi i kalorësisë së lehtë”, tekste që dëshmojnë kontributin e tij në mendimin dhe praktikën ushtarake europiane.

Në vitet 2000, studime dhe botime të tjera në gjuhën shqipe vijuan të hedhin dritë mbi jetën dhe veprën e këtij strategu të shquar, duke e vendosur Gjergj Bashtën në kontekstin që i takon në historinë ushtarake të Europës.

Gjergj Bashta ndërroi jetë më 20 nëntor 1607 (sipas disa burimeve më 1612, në Belgjikë) dhe u varros në Vjenë, duke mbyllur jetën larg atdheut, por duke lënë pas një trashëgimi që sot vlerësohet si pjesë e rëndësishme e kontributit shqiptar në historinë europiane.

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

Në historinë e praktikës ushtarake europiane të fillimit të Rilindjes, emri i Gjergj Bashtës zë një vend të rëndësishëm, ndonëse për dekada të tëra mbeti pothuajse i panjohur për historiografinë dhe lexuesin shqiptar. Figura e tij u rikthye në vëmendje vetëm në vitin 1966, kur historiani Dhimitër Pilika e nxori nga arkivat e Pragës dhe e publikoi për herë të parë në Shqipëri në revistën “Ylli”, numri 7.

I lindur në vitin 1544 në Rocca, në provincën e Tarantos, Gjergj Bashta u përfshi që në moshë të re në repartet ushtarake të njohura si stratiotë – formacione luftarake shqiptare që vepronin në territoret nën pushtimin osman dhe shërbyen më pas në zotërimet venedikase, në shtetet italiane, si edhe në ushtritë e Perandorisë Gjermane në Francë, Flandër dhe rajone të tjera të Europës.

Emri i Bashtës ruhet në dokumente historike të rëndësishme. Në një letër të vitit 1759, himariotët përmendin Gjergj Bashtën menjëherë pas figurave të Pirros dhe Skënderbeut, duke dëshmuar vlerësimin e lartë që gëzonte ndër shqiptarë. Po ashtu, në vitin 1907, shqiptarët e Shteteve të Bashkuara, në një letër drejtuar Konferencës së Hagës, e renditnin gjeneralin Gjergj Bashta krahas figurave më të shquara të kombit shqiptar.

Rikthimi i tij në historiografinë shqiptare vijoi gjatë shekullit XX. Në vitin 1985, emri i Gjergj Bashtës u përfshi në zërin e stratiotëve në Fjalorin Enciklopedik Shqiptar, ndërsa në vitin 1990 u trajtua në revistën “Për mbrojtjen e Atdheut”. Një moment i rëndësishëm ishte viti 1996, kur Shtëpia Botuese e Ushtrisë botoi dy veprat e tij themelore: “Mjeshtri i përgjithshëm i kampit” dhe “Drejtimi i kalorësisë së lehtë”, tekste që dëshmojnë kontributin e tij në mendimin dhe praktikën ushtarake europiane.

Në vitet 2000, studime dhe botime të tjera në gjuhën shqipe vijuan të hedhin dritë mbi jetën dhe veprën e këtij strategu të shquar, duke e vendosur Gjergj Bashtën në kontekstin që i takon në historinë ushtarake të Europës.

Gjergj Bashta ndërroi jetë më 20 nëntor 1607 (sipas disa burimeve më 1612, në Belgjikë) dhe u varros në Vjenë, duke mbyllur jetën larg atdheut, por duke lënë pas një trashëgimi që sot vlerësohet si pjesë e rëndësishme e kontributit shqiptar në historinë europiane.