Articolo 6, unioni i parë i pakicave gjuhësore, mes themeluesve edhe arbëreshët

E martë, 17 Nëntor, 2026
E martë, 17 Nëntor, 2026

Articolo 6, unioni i parë i pakicave gjuhësore, mes themeluesve edhe arbëreshët

Më 15 shtator, në San Giovanni di Fassa – Sèn Jan, në Trentino, u themelua një organizatë inovative që për herë të parë bashkon në një rrjet të vetëm përfaqësues të gjitha komunitetet gjuhësore minoritare të Italisë. Shoqata e re mban emrin “Articolo 6”, duke iu referuar nenit të Kushtetutës italiane që garanton mbrojtjen e pakicave gjuhësore.

Në këtë nismë historike merr pjesë edhe Komuna e Piana degli Albanesi si anëtare themeluese, duke përfaqësuar komunitetin arbëresh dhe duke u angazhuar për mbrojtjen dhe promovimin e identitetit të tij kulturor e gjuhësor, në bashkëpunim me 11 komunitete të tjera gjuhësore historike të njohura nga ligji italian 482/1999.

“Piana degli Albanesi është pjesë e këtij rrjeti që përfaqëson një hap të madh përpara në unitetin dhe fuqizimin e zërit të pakicave gjuhësore. Të bashkuar, jemi më të fortë për të mbrojtur të drejtat tona dhe për të zhvilluar projekte të përbashkëta”, deklaroi kryetari i komunës, Rosario Petta.

Aktin themelues e nënshkruan dymbëdhjetë organizata përfaqësuese të spektrit të plotë të pakicave gjuhësore italiane:

  • Open Cooperativa sociale del Parco Culturale Palmieri Martignano – komuniteti griko;

  • Terra de Punt – komuniteti sardo;

  • Associazione Inniò – komuniteti friulan;

  • Kroa Tarantata – komuniteti kroat i Molises;

  • Omnium Cultural de L’Alguer – komuniteti katalan i Algheros;

  • Chambra d’Oc – komuniteti oksitan, francez dhe frankoprovençal;

  • Union Ladina Agordin Sotciusa – komuniteti ladin i Bellunos;

  • My Culture – komuniteti sardo;

  • Clape de Culture Patrie dal Friûl APS – komuniteti friulan;

  • Union Ladina Val Biois – komuniteti ladin i Bellunos;

  • Cooperativa Inout – komuniteti ladin i Val di Fassa-s;

  • Comune di Piana degli Albanesi – komuniteti arbëresh.

Shoqata “Articolo 6” përfaqëson një moment kthese në peizazhin e mbrojtjes së diversitetit gjuhësor në Itali, duke bashkuar për herë të parë arbëreshët, katalanët, gjermanikët, grekët, sllovenët, kroatët, francezët, franko-provençalët, friulanët, ladinët, oksitanët dhe sardët në një platformë të vetme bashkëpunimi dhe zhvillimi.

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

Më 15 shtator, në San Giovanni di Fassa – Sèn Jan, në Trentino, u themelua një organizatë inovative që për herë të parë bashkon në një rrjet të vetëm përfaqësues të gjitha komunitetet gjuhësore minoritare të Italisë. Shoqata e re mban emrin “Articolo 6”, duke iu referuar nenit të Kushtetutës italiane që garanton mbrojtjen e pakicave gjuhësore.

Në këtë nismë historike merr pjesë edhe Komuna e Piana degli Albanesi si anëtare themeluese, duke përfaqësuar komunitetin arbëresh dhe duke u angazhuar për mbrojtjen dhe promovimin e identitetit të tij kulturor e gjuhësor, në bashkëpunim me 11 komunitete të tjera gjuhësore historike të njohura nga ligji italian 482/1999.

“Piana degli Albanesi është pjesë e këtij rrjeti që përfaqëson një hap të madh përpara në unitetin dhe fuqizimin e zërit të pakicave gjuhësore. Të bashkuar, jemi më të fortë për të mbrojtur të drejtat tona dhe për të zhvilluar projekte të përbashkëta”, deklaroi kryetari i komunës, Rosario Petta.

Aktin themelues e nënshkruan dymbëdhjetë organizata përfaqësuese të spektrit të plotë të pakicave gjuhësore italiane:

  • Open Cooperativa sociale del Parco Culturale Palmieri Martignano – komuniteti griko;

  • Terra de Punt – komuniteti sardo;

  • Associazione Inniò – komuniteti friulan;

  • Kroa Tarantata – komuniteti kroat i Molises;

  • Omnium Cultural de L’Alguer – komuniteti katalan i Algheros;

  • Chambra d’Oc – komuniteti oksitan, francez dhe frankoprovençal;

  • Union Ladina Agordin Sotciusa – komuniteti ladin i Bellunos;

  • My Culture – komuniteti sardo;

  • Clape de Culture Patrie dal Friûl APS – komuniteti friulan;

  • Union Ladina Val Biois – komuniteti ladin i Bellunos;

  • Cooperativa Inout – komuniteti ladin i Val di Fassa-s;

  • Comune di Piana degli Albanesi – komuniteti arbëresh.

Shoqata “Articolo 6” përfaqëson një moment kthese në peizazhin e mbrojtjes së diversitetit gjuhësor në Itali, duke bashkuar për herë të parë arbëreshët, katalanët, gjermanikët, grekët, sllovenët, kroatët, francezët, franko-provençalët, friulanët, ladinët, oksitanët dhe sardët në një platformë të vetme bashkëpunimi dhe zhvillimi.