Një udhëtim mes kujtimeve, rrënjëve, dashurive dhe plagëve të së kaluarës. Me “Gjërat që mbeten”, Klaudio Findiku sjell një histori njerëzore dhe emocionuese, në të cilën largimi bëhet ndonjëherë hapi i parë për të kuptuar se ku duhet të kthehemi.
Ka vende që i lëmë pas, njerëz që humbasim gjatë rrugës dhe kujtime që mendojmë se i kemi harruar. Por vitet kalojnë dhe kuptojmë se disa gjëra nuk janë larguar kurrë vërtet.
Ato mbeten brenda nesh.
Në heshtje.
Duke pritur momentin e duhur për të na kujtuar se kush kemi qenë dhe, ndoshta, kush jemi ende.
Pikërisht nga kjo ide lind “Le cose che restano” – “Gjërat që mbeten”, romani i ri i shkrimtarit dhe poetit Klaudio Findiku, një vepër që e vendos lexuesin përballë një prej pyetjeve më të thella të jetës: çfarë ndodh me ne kur, pas shumë vitesh, detyrohemi të kthehemi aty ku gjithçka nisi?
Një udhëtim që nuk është vetëm gjeografik.
Që nga kopertina, romani përcjell një atmosferë të fortë emocionale. Një burrë është ulur përballë detit. Përpara tij shtrihet horizonti, ndërsa dielli po perëndon mbi ujë. Poshtë tij, një qytet bregdetar ndriçohet gradualisht nga dritat e mbrëmjes. Dhe mes gjithë kësaj shfaqet një fjali që përmbledh filozofinë e gjithë veprës: “Ndonjëherë jeta të largon, që të të bëjë të kuptosh se ku duhet të kthehesh.” Është një fjali e thjeshtë, por që mund të ketë një kuptim të ndryshëm për çdo lexues. Sepse të gjithë, në një moment të jetës, kemi lënë diçka pas. Një vend. Një njeri. Një dashuri. Një familje. Një ëndërr. Ose një pjesë të vetes.
Historia e Markos
Protagonisti i romanit është Marco, një burrë që në pamje të parë duket se ka arritur gjithçka. Ka një punë të suksesshme, një jetë të qëndrueshme dhe një realitet të ndërtuar me vite. Por pas kësaj qetësie të jashtme fshihet një boshllëk që ai nuk arrin ta shpjegojë plotësisht.
Pastaj ndodh një ngjarje e papritur.
Një ngjarje që e detyron të ndalojë ritmin e jetës së tij dhe të përballet me atë që kishte lënë pas. Marco kthehet në vendin e origjinës. Kthehet mes kodrave të fëmijërisë së tij. Kthehet në rrugët ku dikur kishte ëndërruar. Dhe aty fillon një udhëtim tjetër. Jo më një udhëtim drejt një destinacioni, por një udhëtim drejt vetvetes. Familja, miqtë, një dashuri e pambyllur dhe kujtimet që mendonte se i kishte varrosur përgjithmonë fillojnë të rikthehen njëri pas tjetrit. Marco kupton se e kaluara nuk ishte zhdukur. Ajo thjesht kishte pritur. Kur kujtimet bëhen një vend Një nga temat më të fuqishme të romanit është marrëdhënia me kujtesën.
Kujtimet nuk paraqiten vetëm si imazhe të së kaluarës. Ato bëhen një vend ku njeriu mund të rikthehet për të kuptuar të tashmen. Sepse ndonjëherë ne largohemi nga një vend duke menduar se po lëmë pas një jetë të tërë.
Por, në realitet, marrim me vete gjithçka. Zërat. Aromat. Rrugët. Fjalët. Përqafimet. Dhimbjet. Dashuritë. Dhe njerëzit që kanë lënë gjurmë tek ne. “Gjërat që mbeten” flet pikërisht për këto gjurmë. Për ato që koha nuk arrin t’i fshijë.
Një roman mbi mundësitë e dyta
Një tjetër shtyllë e rëndësishme e veprës është ideja e mundësisë së dytë. Jeta nuk ecën gjithmonë në vijë të drejtë. Ka zgjedhje që i bëjmë pa e ditur se ku do të na çojnë. Ka fjalë që nuk i themi në kohën e duhur. Ka njerëz që humbasim dhe histori që mbeten pezull.
Por a është gjithmonë tepër vonë?
Romani e vendos këtë pyetje në qendër të historisë së Markos.
Kthimi i tij bëhet një përballje me të kaluarën, por edhe me mundësinë për të ndërtuar një të ardhme ndryshe. Sepse ne nuk mund ta ndryshojmë atë që ka ndodhur. Por mund të vendosim çfarë kuptimi do t’i japim asaj që ka ndodhur.
Klaudio Findiku: një autor mes letërsisë, kulturës dhe shoqërisë
Pas këtij romani qëndron Klaudio Findiku, autor dhe poet që prej vitesh e ka kthyer shkrimin në një mënyrë për të komunikuar emocionet, përvojat dhe reflektimet e tij mbi jetën. Klaudio Findiku ka lindur në Durrës, më 16 korrik 1995, dhe është rritur në Shijak, përpara se në vitin 2009 të zhvendosej në Itali.
Përvoja e emigrimit, largimi nga vendlindja dhe ndërtimi i një jete të re larg rrënjëve janë përvoja që i japin një dimension të veçantë temave të trajtuara në veprën e tij. Në “Gjërat që mbeten”, tema e largimit dhe kthimit merr një dimension letrar, por edhe njerëzor.
Është një histori që mund të prekë veçanërisht ata që kanë përjetuar distancën nga vendi i origjinës, por në të njëjtën kohë është një histori universale.
Sepse nuk është e nevojshme të jesh emigrant për të ndier mallin për një vend.
Mjafton të kesh humbur diçka. Një rrugëtim artistik i ndërtuar ndër vite
Findiku ka zhvilluar gjatë viteve një aktivitet të gjerë në fushën e letërsisë, kulturës dhe angazhimit shoqëror. Ai ka krijuar dhe botuar një numër të konsiderueshëm veprash letrare, duke u shprehur përmes poezisë dhe prozës. Por aktiviteti i tij nuk është kufizuar vetëm te letërsia. Për 13 vite ka qenë themelues dhe president i disa shoqatave vullnetare, duke u angazhuar në iniciativa të solidaritetit, promovimit shoqëror dhe përfshirjes.
Gjatë këtij rrugëtimi ka realizuar 26 projekte të solidaritetit ndërkombëtar, promovimit social dhe përfshirjes, si dhe ka organizuar 17 aktivitete kulturore. Në jetën e tij artistike një vend të rëndësishëm zë edhe muzika. Findiku merret me muzikën që në moshë të vogël dhe luan në piano, tastierë dhe fizarmonikë, një pasion që ka shoqëruar formimin e tij që nga fëmijëria.
Të gjitha këto përvoja – letërsia, muzika, kultura dhe angazhimi shoqëror – përbëjnë pjesë të një rrugëtimi të vetëm: nevojën për të komunikuar me njerëzit dhe për të lënë një gjurmë përmes asaj që krijon.
Nga poezia drejt romanit
Nëse poezia ka fuqinë të kapë një emocion në pak vargje, romani i jep atij emocion një jetë të tërë. Me “Gjërat që mbeten”, Findiku zgjeron hapësirën e rrëfimit dhe ndërton një histori ku udhëtimi i jashtëm dhe ai i brendshëm ecin paralelisht.
Titulli i librit është në vetvete një deklaratë.
Çfarë mbetet pasi gjithçka tjetër ka kaluar? Mbeten vendet. Mbeten kujtimet. Mbeten njerëzit. Mbeten dashuritë. Mbeten gabimet. Mbeten fjalët që nuk i thamë.
Dhe mbi të gjitha, mbetet një pjesë e jona që as koha dhe as distanca nuk mund ta fshijnë.
Një histori për këdo që ka ndier nevojën të kthehet Ndoshta pikërisht këtu qëndron universaliteti i romanit. Marco mund të jetë shumë njerëz njëkohësisht. Është ai që u largua për të ndërtuar një jetë të re.
Ai që la familjen pas. Ai që ndoqi një ëndërr. Ai që emigroi. Ai që humbi një dashuri. Ai që mendoi se kishte harruar. Por edhe ai që nuk është larguar kurrë fizikisht dhe megjithatë një ditë ka ndier se duhet të kthehet te vetja.
Sepse të kthehesh nuk do të thotë gjithmonë të rikthesh të kaluarën.
Ndonjëherë do të thotë ta pranosh atë. Ta kuptosh. Ta falësh.
Dhe më pas të vazhdosh përpara. Një kopertinë që tregon një histori para se të hapësh librin Edhe koncepti vizual i librit është ndërtuar mbi simbolikën e kujtesës dhe kthimit.
Në kopertën e përparme shfaqet Marco, i ulur përballë detit në orët e perëndimit. Në sfond ndodhet një peizazh bregdetar që krijon ndjesinë e një vendi të largët, por njëkohësisht të njohur.
Në anë, mes luleve dhe gurëve të vjetër, qëndron një tabelë me fjalët: “Këtu jetohet ende me të vërtetë.” Në kopertën e pasme shfaqet një valixhe e vjetër dhe një fotografi.
Dy objekte që duket se flasin pa pasur nevojë për shumë shpjegime. Valixhja është largimi. Fotografia është kujtesa. Dhe mes tyre gjendet njeriu. Ai që udhëton. Ai që kujton. Ai që kërkon. Ai që një ditë vendos të kthehet.
Një libër që kërkon të prekë, jo vetëm të tregohet
“Le cose che restano” nuk është thjesht një histori mbi kthimin në një vend të së kaluarës. Është një histori mbi kthimin tek vetvetja.
Është një roman mbi atë që humbasim dhe atë që zbulojmë përsëri. Mbi marrëdhëniet që koha i vë në provë dhe mbi ndjenjat që, edhe pas shumë vitesh, vazhdojnë të kenë diçka për të na thënë.
Në një kohë kur gjithçka duket se ecën shpejt, romani i Klaudio Findikut i kërkon lexuesit të bëjë të kundërtën: të ndalet.
Të kujtojë. Të dëgjojë. Të shohë pas.
Dhe të pyesë veten se cilat janë gjërat që, pavarësisht gjithçkaje, kanë mbetur.
Sepse mund të ndryshojmë qytet. Mund të ndryshojmë vend.
Mund të ndryshojmë punë, njerëz, ëndrra dhe mënyrën se si e shohim botën. Por disa gjëra nuk largohen kurrë.
Ato mbeten.
Dhe ndoshta, pikërisht ato, na tregojnë rrugën për në shtëpi.



