Jam lodhur duke pritur! Thirrje nga diaspora për personat me aftësi të kufizuara

E martë, 17 Nëntor, 2026
E martë, 17 Nëntor, 2026

Jam lodhur duke pritur! Thirrje nga diaspora për personat me aftësi të kufizuara

Nga Soni Memoci

Ne që jetojmë në diasporë e kemi parë me sytë tanë se si një shtet mund të ndërtojë sisteme mbështetëse për personat me aftësi të kufizuara dhe familjet e tyre. Prandaj na dhemb edhe më shumë kur shohim realitetin me të cilin përballen mijëra familje shqiptare.

Sot, shumë prindër ndihen të braktisur. Ata luftojnë çdo ditë për të siguruar terapi, arsim, transport, kujdes dhe një jetë dinjitoze për fëmijët e tyre. Shpesh përballen me burokraci, mungesë informacioni dhe mungesë shërbimesh të specializuara. Raporte ndërkombëtare kanë evidentuar se fëmijët me aftësi të kufizuara në Shqipëri përballen me pengesa të mëdha në arsim, diskriminim dhe mungesë të profesionistëve dhe infrastrukturës së nevojshme për përfshirje reale.

Shumë familje pyesin:

Ku janë qendrat mbështetëse?
Ku janë grupet e specializuara për prindërit?
Ku janë shërbimet që e lehtësojnë jetën e familjeve?
Ku janë mundësitë e punësimit për personat me aftësi të kufizuara?

Edhe kur një person arrin të marrë një diagnozë, rruga pas saj shpesh mbetet e paqartë. Familjet shpesh mbeten vetëm përballë sfidave, duke kërkuar vetë terapi, trajtime, mbështetje psikologjike dhe mundësi integrimi. Studime dhe analiza mbi sistemin shqiptar tregojnë se shërbimet sociale dhe mekanizmat mbështetës mbeten të fragmentuara, me koordinim të kufizuar dhe akses jo të barabartë për të gjithë qytetarët.

Një nga problemet më të mëdha mbetet punësimi. Shumë persona me aftësi të kufizuara kanë aftësi, talent dhe dëshirë për të kontribuar në shoqëri, por përballen me mungesë mundësish dhe mbështetjeje. Kjo i bën ata dhe familjet e tyre të varen nga ndihmat ekonomike, në vend që të kenë mundësinë të ndërtojnë një jetë të pavarur.

Si diasporë, nuk kërkojmë lëmoshë për këta qytetarë. Kërkojmë politika serioze. Kërkojmë investime strategjike në arsim gjithëpërfshirës, në qendra rehabilitimi, në shërbime komunitare, në mbështetje për familjet dhe në programe reale punësimi.

Një shoqëri nuk matet nga ndërtesat që ndërton, por nga mënyra se si kujdeset për njerëzit më të pambrojtur.

Jam lodhur duke pritur.
Jam lodhur duke dëgjuar premtime.
Jam lodhur duke parë prindër që luftojnë vetëm.
Jam lodhur duke parë fëmijë që mbeten jashtë sistemit arsimor.
Jam lodhur duke parë të rinj me aftësi të kufizuara pa perspektivë pune.
Jam lodhur duke parë familje që largohen nga vendi sepse nuk gjejnë mbështetje.

Koha për të pritur ka mbaruar.

Personat me aftësi të kufizuara nuk kanë nevojë për mëshirë. Ata kanë nevojë për të drejta, shërbime, arsim, punë dhe dinjitet. Dhe familjet e tyre kanë nevojë për një shtet që i mbështet, jo që i lë të luftojnë vetëm.

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

Nga Soni Memoci

Ne që jetojmë në diasporë e kemi parë me sytë tanë se si një shtet mund të ndërtojë sisteme mbështetëse për personat me aftësi të kufizuara dhe familjet e tyre. Prandaj na dhemb edhe më shumë kur shohim realitetin me të cilin përballen mijëra familje shqiptare.

Sot, shumë prindër ndihen të braktisur. Ata luftojnë çdo ditë për të siguruar terapi, arsim, transport, kujdes dhe një jetë dinjitoze për fëmijët e tyre. Shpesh përballen me burokraci, mungesë informacioni dhe mungesë shërbimesh të specializuara. Raporte ndërkombëtare kanë evidentuar se fëmijët me aftësi të kufizuara në Shqipëri përballen me pengesa të mëdha në arsim, diskriminim dhe mungesë të profesionistëve dhe infrastrukturës së nevojshme për përfshirje reale.

Shumë familje pyesin:

Ku janë qendrat mbështetëse?
Ku janë grupet e specializuara për prindërit?
Ku janë shërbimet që e lehtësojnë jetën e familjeve?
Ku janë mundësitë e punësimit për personat me aftësi të kufizuara?

Edhe kur një person arrin të marrë një diagnozë, rruga pas saj shpesh mbetet e paqartë. Familjet shpesh mbeten vetëm përballë sfidave, duke kërkuar vetë terapi, trajtime, mbështetje psikologjike dhe mundësi integrimi. Studime dhe analiza mbi sistemin shqiptar tregojnë se shërbimet sociale dhe mekanizmat mbështetës mbeten të fragmentuara, me koordinim të kufizuar dhe akses jo të barabartë për të gjithë qytetarët.

Një nga problemet më të mëdha mbetet punësimi. Shumë persona me aftësi të kufizuara kanë aftësi, talent dhe dëshirë për të kontribuar në shoqëri, por përballen me mungesë mundësish dhe mbështetjeje. Kjo i bën ata dhe familjet e tyre të varen nga ndihmat ekonomike, në vend që të kenë mundësinë të ndërtojnë një jetë të pavarur.

Si diasporë, nuk kërkojmë lëmoshë për këta qytetarë. Kërkojmë politika serioze. Kërkojmë investime strategjike në arsim gjithëpërfshirës, në qendra rehabilitimi, në shërbime komunitare, në mbështetje për familjet dhe në programe reale punësimi.

Një shoqëri nuk matet nga ndërtesat që ndërton, por nga mënyra se si kujdeset për njerëzit më të pambrojtur.

Jam lodhur duke pritur.
Jam lodhur duke dëgjuar premtime.
Jam lodhur duke parë prindër që luftojnë vetëm.
Jam lodhur duke parë fëmijë që mbeten jashtë sistemit arsimor.
Jam lodhur duke parë të rinj me aftësi të kufizuara pa perspektivë pune.
Jam lodhur duke parë familje që largohen nga vendi sepse nuk gjejnë mbështetje.

Koha për të pritur ka mbaruar.

Personat me aftësi të kufizuara nuk kanë nevojë për mëshirë. Ata kanë nevojë për të drejta, shërbime, arsim, punë dhe dinjitet. Dhe familjet e tyre kanë nevojë për një shtet që i mbështet, jo që i lë të luftojnë vetëm.