Zbulim i rrallë në brigjet e Liqenit të Ohrit: Vendbanimi më i vjetër në Evropë?

E martë, 17 Nëntor, 2026
E martë, 17 Nëntor, 2026

Zbulim i rrallë në brigjet e Liqenit të Ohrit: Vendbanimi më i vjetër në Evropë?

Arkeologët në Shqipëri besojnë se kanë zbuluar vendbanimin më të vjetër të ndërtuar ndonjëherë në një liqen evropian. I vendosur në brigjet e Liqenit të Ohrit, pranë fshatit Lin, ky vendbanim mund të jetë mbi 8,000 vjeç, sipas një raportimi të agjencisë Reuters.

Ekipi i përbashkët arkeologjik nga Zvicra dhe Shqipëria ka kaluar gjashtë vite duke kryer gërmime nën ujë, rreth tre metra thellësi. Ata kanë nxjerrë me kujdes mijëra shtylla druri që dikur mbështesnin shtëpitë mbi liqen. Përveç kësaj, janë gjetur objekte të çmuara si eshtra kafshësh të egra dhe të zbutura, mjete bakri dhe qeramikë me gdhendje të detajuara.

Sipas Albert Hafner, profesor në Universitetin e Bernës, vendbanimi i Linit është rreth 500 vjet më i vjetër se çdo vendbanim tjetër i ngjashëm i njohur në rajonet alpine apo mesdhetare. “Meqenëse është nën ujë, materiali organik është ruajtur jashtëzakonisht mirë. Kjo na ndihmon të zbulojmë shumë detaje për stilin e jetesës, ushqimin dhe aktivitetet bujqësore të asaj kohe,” u shpreh ai.

Mosha e gjetjeve është përcaktuar përmes datimit me radiokarbon dhe dendrokronologjisë, metodë që analizon unazat e rritjes së pemëve për të përcaktuar saktësinë kronologjike. Deri tani janë mbledhur mbi 1,000 mostra druri, ndërsa mendohet se vendbanimi ka shtrirje rreth 6 hektarë, megjithëse vetëm 1% e tij është zbuluar deri më tani.

Sipas studiuesve, ky komunitet i lashtë ishte i përparuar për kohën. Ata mbanin bagëti, kultivonin toka dhe vazhdonin aktivitetet e gjuetisë dhe peshkimit. Kjo sugjeron se banorët e Linit kanë luajtur një rol të rëndësishëm në përhapjen e bujqësisë në pjesë të tjera të Evropës.

Arkeologu shqiptar Adrian Anastasi thekson se vendbanimi mund të marrë dekada për t’u eksploruar plotësisht. “Nga mënyra se si kishin jetuar, ngrënë, ndërtuar dhe organizuar jetën, është e qartë se ishin shumë inteligjentë për atë periudhë,” tha ai.

Liqeni i Ohrit, i njohur si liqeni më i vjetër në Evropë – me një histori që shkon përtej një milion vjetëve – vazhdon të zbulojë thesare arkeologjike që ndriçojnë të kaluarën e hershme të qytetërimit në kontinentin evropian.

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

Arkeologët në Shqipëri besojnë se kanë zbuluar vendbanimin më të vjetër të ndërtuar ndonjëherë në një liqen evropian. I vendosur në brigjet e Liqenit të Ohrit, pranë fshatit Lin, ky vendbanim mund të jetë mbi 8,000 vjeç, sipas një raportimi të agjencisë Reuters.

Ekipi i përbashkët arkeologjik nga Zvicra dhe Shqipëria ka kaluar gjashtë vite duke kryer gërmime nën ujë, rreth tre metra thellësi. Ata kanë nxjerrë me kujdes mijëra shtylla druri që dikur mbështesnin shtëpitë mbi liqen. Përveç kësaj, janë gjetur objekte të çmuara si eshtra kafshësh të egra dhe të zbutura, mjete bakri dhe qeramikë me gdhendje të detajuara.

Sipas Albert Hafner, profesor në Universitetin e Bernës, vendbanimi i Linit është rreth 500 vjet më i vjetër se çdo vendbanim tjetër i ngjashëm i njohur në rajonet alpine apo mesdhetare. “Meqenëse është nën ujë, materiali organik është ruajtur jashtëzakonisht mirë. Kjo na ndihmon të zbulojmë shumë detaje për stilin e jetesës, ushqimin dhe aktivitetet bujqësore të asaj kohe,” u shpreh ai.

Mosha e gjetjeve është përcaktuar përmes datimit me radiokarbon dhe dendrokronologjisë, metodë që analizon unazat e rritjes së pemëve për të përcaktuar saktësinë kronologjike. Deri tani janë mbledhur mbi 1,000 mostra druri, ndërsa mendohet se vendbanimi ka shtrirje rreth 6 hektarë, megjithëse vetëm 1% e tij është zbuluar deri më tani.

Sipas studiuesve, ky komunitet i lashtë ishte i përparuar për kohën. Ata mbanin bagëti, kultivonin toka dhe vazhdonin aktivitetet e gjuetisë dhe peshkimit. Kjo sugjeron se banorët e Linit kanë luajtur një rol të rëndësishëm në përhapjen e bujqësisë në pjesë të tjera të Evropës.

Arkeologu shqiptar Adrian Anastasi thekson se vendbanimi mund të marrë dekada për t’u eksploruar plotësisht. “Nga mënyra se si kishin jetuar, ngrënë, ndërtuar dhe organizuar jetën, është e qartë se ishin shumë inteligjentë për atë periudhë,” tha ai.

Liqeni i Ohrit, i njohur si liqeni më i vjetër në Evropë – me një histori që shkon përtej një milion vjetëve – vazhdon të zbulojë thesare arkeologjike që ndriçojnë të kaluarën e hershme të qytetërimit në kontinentin evropian.