Emigrimi nga gjashtë vendet, e për rrjedhojë edhe nga ekonomitë e Ballkanit Perëndimor; Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia ka qenë i rëndësishëm për dekada, çka ka çuar në krijimin e një Diasporë të madhe. Ky emigrim dhe ndikimi i tij në tregun e punës ka qenë në fokusin e raportit më të fundit të OECD, “Migrimi i fuqisë punëtore në Ballkanin Perëndimor: Modelet e hartës, adresimi i sfidave dhe korrja e përfitimeve” i cili u prezantua ditën e djeshme në Tiranë. Të pranishëm në panelin e diskutimit përfaqësues të ndryshëm nga institucionet e Diasporës në Shqipëri, Dhoma e Biznesit të Diasporës, Agjencia Kombëtare e Diasporës, si dhe përfaqësues nga organizata të tjera ndërkombëtare në Shqipëri, të cilat kanë në fokus migrimin, IOM, GIZ dhe palë të tjera interesi.
raportit të OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) në vitin 2020, rezulton se më shumë se një në pesë qytetarë të lindur në rajon jetonin jashtë vendit, kryesisht në një pjesë të vogël të vendeve të OECD. Trend ky i cili ka të ngjarë të vazhdojë, veçanërisht tek të rinjtë.
Ndërsa nivelet e larta të qëndrueshme të emigrimit, veçanërisht të talenteve të rinj, mund të përbëjnë sfida të rënda zhvillimi, diaspora e madhe dhe në rritje ofron gjithashtu mundësi për rajonin.
Raporti “Migrimi i fuqisë punëtore në Ballkanin Perëndimor: Modelet e hartës, adresimi i sfidave dhe korrja e përfitimeve” analizon modelet e migrimit për motive punësimi të ekonomive të Ballkanit Perëndimor, heton shkaqet e tyre rrënjësore, si dhe pasojat e mundshme, si dhe shqyrton politikat aktuale të migrimit dhe diasporës të ekonomive. Ai bazohet në rezultatet nga një anketë origjinale e emigrantëve nga Ballkani Perëndimor, përveç një game të gjerë të burimeve të të dhënave të OECD dhe migracionit ndërkombëtar, si dhe konsultimeve me palët e interesuara rajonale.
Raporti u ofron politikëbërësve të Ballkanit Perëndimor rekomandime të synuara politikash se si të adresojnë sfidat strukturore, të cilat stimulojnë emigracionin dhe maksimizojnë përfitimet nga emigracioni për zhvillimin socio-ekonomik të vetë ekonomive të Ballkanit Perëndimor duke forcuar lidhjet me diasporën dhe duke kapitalizuar aftësitë e saj. dhe burimet e investimeve.
Gjetjet e raportit
Gjatë viteve 2015-2016, rreth 1.1 milion migrantë nga Shqipëria dhe 844 000 migrantë nga Bosnja dhe Hercegovina banonin në OECD. Shqipëria ka shkallën më të lartë të emigrimit me 28%, e ndjekur nga Kosova (22%), Bosnja dhe Hercegovina (20%) dhe Maqedonia e Veriut (18%).
Migrimi për arsye pune është në rritje
Arsyet më të zakonshme për qytetarët e Ballkanit për të hyrë në ZEE dhe Zvicër kanë qenë për punë ose familjare. Migrimi për arsye punësimi është rritur me kalimin e kohës.
Migrimi i lidhur me fuqinë punëtore u rrit ndjeshëm pas vitit 2015 dhe ka të ngjarë të lidhet fort me Ballkanin Perëndimor. Migrimi familjar gjithashtu është rritur me kalimin e kohës, me rreth dy herë më shumë leje të lëshuara në vitin 2019 krahasuar me vitin 2011 për të gjitha ekonomitë përveç Shqipërisë. Emigrantët shqiptarë megjithatë kanë më shumë gjasa të hyjnë BE për arsye familjare. Kjo është kategoria më e rëndësishme në vitin 2011 dhe mbetet e tillë, me numrin rritja e lejeve të qëndrimit nga 25 000 (2011) në 29 000 (2020). Më së shumti janë edhe emigrantët shqiptarë ka gjasa për të marrë një leje qëndrimi në kategorinë “OTHERS (Të tjera)” (20% e lejeve të dhëna për migrantët shqiptarë në 2020). Kategoria “Të tjera” përfshin mbrojtjen ndërkombëtare, qëndrimin pa të drejtë pune (si p.sh si pensionistë) dhe personat në fazat e ndërmjetme të procesit të rregullimit.
Tregu i punës
Krahasimi i shpërndarjes së aftësive mes migrantëve zbulon se shumica janë me aftësi pune të mesme.
Përqindja e migrantëve me profesione të kualifikimit të mesëm varion nga 48% në mesin e atyre nga Bosnja dhe Hercegovina në 65% në mesin e atyre nga Shqipëria në 2015/16. Në përputhje me shpërndarjen e arsimit, migrantët nga Serbia kanë më shumë gjasa të kenë profesione me aftësi të larta (28%), të ndjekur nga migrantët nga Mali i Zi (28%) dhe Bosnja dhe Hercegovina (23%). Vetëm 11% e emigrantëve nga Shqipëria janë me aftësi të larta.
Sektorët më të zakonshëm të punësimit të emigrantëve meshkuj në vendet e OECD përfshijnë ndërtimin dhe tregtitë e ndërlidhura (sektori me përqendrimin më të lartë të migrantëve nga të gjitha ekonomitë e BB6) dhe punë prodhuese, pune krahu si dhe punë bujqësore në rastin e shqiptarëve.
Raporti i plotë këtu:



