Masakra e Peshkëpisë: Tri dekada pa drejtësi…

E martë, 17 Nëntor, 2026
E martë, 17 Nëntor, 2026

Masakra e Peshkëpisë: Tri dekada pa drejtësi…

… një dosje e zhdukur dhe hija e një eurodeputeti

Nga Spartak Fikaj — Bruksel

Hetim special mbi ngjarjen e 10 prillit 1994, dosjen hetimore që u zhduk nga arkivat e Tiranës, dhe pyetjet ende pa përgjigje 30 vjet më vonë

Nata që Shqipëria s’e ka harruar

Ishte ora 02:30 e mëngjesit të 10 prillit 1994. Në Postën Kufitare të Peshkëpisë, në thellësi të Dropullit të Gjirokastrës, flinin 130 rekrutë të rinj, shumica mezi 18–20 vjeç. Ishin të paarmatosur — sipas urdhrit të komandantit të qendrës së stërvitjes, shërbimi atë natë do të kryhej pa municion.

Rreth shtatë deri tetë burra të veshur me uniforma ushtarake dhe maska kaluan ilegalisht kufirin nga Greqia, katër kilometra brenda territorit shqiptar. E dinin që roja s’kishte fishekë. E dinin edhe orarin e turneve. Ushtari i ri Arsen Gjini, 20 vjeç, nga fshati Seman i Fierit, i vuri re lëvizjet, por arma “Kallashnikov” që mbante në duar ishte bosh. E vranë të parin.

Brenda pak minutash grupi hyri në korridorin e kazermës. Komandanti, kapiteni i parë Fatmir Shehu, u përpoq t’u fliste sulmuesve, duke kërkuar të kursenin ushtarët. E qëlluan edhe atë. Tre ushtarë të tjerë — Ardian Velmishi, Janaq Zaka, Frederik Kalemi — u plagosën. Komanda mbylli 130 rekrutët në një dhomë, mori peng nënoficerin Qemal Stroka (i cili u lirua më vonë në kufi, i dhunuar fizikisht dhe i tronditur psikologjikisht), grabiti armatimin e depos dhe u tërhoq drejt kufirit.

Të nesërmen, gazeta greke Eleftherotypia botoi një deklaratë të organizatës “MAVI” — Fronti për Çlirimin e Vorio-Epirit — që merrte përsipër sulmin, në një gjuhë krenarie kombëtariste dhe pretendime territoriale mbi Jugun e Shqipërisë.

Kështu lindi ajo që historia shqiptare do ta quajë prej atëherë “Masakra e Peshkëpisë”.

Pothuajse një vit më vonë, më 18 mars 1995, autoritetet greke arrestuan afër Delvinakit shtatë persona në dy makina, ndërsa këta po përgatiteshin për një sulm të dytë — këtë herë ndaj postës së Longos. Në bagazhet e automjeteve u gjetën nëntë armë tip Kallashnikov, dy pistoleta, bajoneta, kamuflazhe, radio dhe kapuça.

Në listën e të arrestuarve: Jorgo Anastasulis (oficer i ushtrisë greke), Apostolos Karvelas (ish-polic rrugor grek), Marios Kutulla, Jorgo Kristo, vëllezërit Harallamb dhe Jorgo Papa — dhe një 23-vjeçar nga Himara që përdorte disa emra: Dionisios, Foti, dhe emrin që sot njihet në gjithë Ballkanin: *Fredi Beleri*.

Gazetari investigativ grek Stavros Tzimas, në librin e tij Στον αστερισμό του εθνικισμού (botuar nga Kathimerini), shkroi se s’kishte dyshim që grupi i arrestuar në 1995 po planifikonte të godiste bazën e Longos — dhe se doli e qartë se pak a shumë i njëjti grup, ose të paktën disa prej anëtarëve të tij, kishte goditur më parë edhe në Peshkëpi. Pra jo vetëm gazetaria shqiptare, por edhe ajo greke e lidh të njëjtin bërthamë njerëzish me të dyja sulmet.

Gjykata e Athinës, megjithatë, i gjeti armët e grabitura në Peshkëpi jo prova të mjaftueshme për akuzën e vrasjes. Të gjithë u dënuan vetëm për “armëmbajtje pa leje” — 18 deri 20 muaj burg — dhe jo për masakrën vetë.

Nëntë vjet pas ngjarjes, në 2003, policia e Gjirokastrës u përpoq të rihapte hetimin, por s’gjeti bashkëpunim nga autoritetet greke për të marrë informacion mbi Belerin dhe bashkëpunëtorët e tij. Dosja u mbyll përsëri.

Në shkurt 2019, me çështjen gati e parashkruar pas 25 vjetësh, Prokuroria për Krime të Rënda — nën prokurorin Eugen Beci — vendosi ta rihapte papritur hetimin, këtë herë duke e regjistruar si “veprimtari terroriste”. Antiterrori sekuestroi dokumentarë televizivë (“Xhungel” i News24, “Gjurmë Shqiptare” i Top Channel), mori në pyetje dhjetëra dëshmitarë, dhe thirri Belerin — atëherë kandidat i papranuar për Bashkinë e Himarës — tri herë brenda pak muajsh.

Këtu, sipas dokumenteve që zbardhi emisioni investigativ Inside Story i Top Channel, ndodhi diçka shqetësuese: kur prokuroria kërkoi nga Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë dosjen origjinale të hetimit të vitit 1994, *dosja rezultoi e zhdukur*. Aktet e paperseritshme të hetimit — provat, dëshmitë, procesverbalet e para — nuk u gjetën kurrë.

Kush e mori dosjen? Kur? Pse s’u raportua zyrtarisht zhdukja e saj në kohën kur ndodhi? Këto mbeten pyetje pa përgjigje zyrtare — dhe përbëjnë, ndoshta, thelbin real të skandalit, përtej vetë ngjarjes së 1994-s.

Sipas një dokumenti hetimor të cituar nga media investigative shqiptare, në një deklaratë të datës 8 maj 2007 — pra dymbëdhjetë vjet para rihapjes zyrtare të çështjes — Beleri rezulton të ketë pranuar se ishte njëri nga pjesëmarrësit në ngjarjen e Peshkëpisë, duke shprehur krenari dhe duke thënë se do ta përsëriste nëse do t’i kërkohej. Nëse ky dokument është autentik dhe pjesë legjitime e dosjes hetimore — gjë që meriton verifikim të pavarur nga vetë prokuroria — bëhet fjalë për një deklaratë vetë-inkriminuese të regjistruar zyrtarisht, jo thjesht një akuzë mediatike.

Beleri, nga ana e tij, e ka mohuar gjithmonë çdo lidhje me ngjarjen. Në deklaratat e tij për median shqiptare gjatë viteve, ai ka thënë se gjatë periudhës kur ndodhi sulmi ndodhej në Qipro, ku po ndiqte kurse profesionale, dhe se e konsideron gjithë çështjen një fushatë denigrimi kundër figurës së tij politike.

Rruga politike e Belerit pas 1994-s është, në vetvete, histori e jashtëzakonshme. U kthye në Shqipëri, u vendos në Himarë, dhe u bë President i degës lokale të Omonias (organizata kryesore e minoritetit grek) në 2014. Në 2015 kandidoi për kryebashkiak të Himarës, humbi. Në 2019 Komisioni Qendror i Zgjedhjeve e diskualifikoi si kandidat, për shkak të një dënimi të mëparshëm — tre vjet burg (2006) për fyerje simbolesh dhe nxitje urrejtjeje etnike gjatë zgjedhjeve të 2003-shit, dënim që Beleri e apeloi deri në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, e cila e shpalli kërkesën e papranueshme.

Në 2023, Beleri fitoi bashkinë e Himarës — por dy ditë para votimit u arrestua në flagrancë, i akuzuar se po blinte vota për 100,000 lekë secila. U dënua nga GJKKO në mars 2024 me dy vjet burg, dënim që u konfirmua në Apel. Arrestimi shkaktoi një krizë diplomatike të hapur: qeveria greke e mbështeti publikisht Belerin, e cilësoi rastin si shtypje politike ndaj minoritetit grek, dhe sinjalizoi se do ta lidhte pozicionin e saj mbi integrimin e Shqipërisë në BE me trajtimin e këtij rasti.

Ndërsa ishte ende në burg, në qershor 2024, Beleri u zgjodh *eurodeputet* nga Greqia, në listën e Nea Dimokratia. U lirua më 3 shtator 2024, pasi vuajti dy të tretat e dënimit. Sot ai flet nga foltorja e Parlamentit Evropian.

Në mars 2026, Beleri e çoi dënimin e tij për blerje votash në Gjykatën Kushtetuese të Shqipërisë. Sipas Shqiptarja.com, Kushtetuesja refuzoi ta rishqyrtonte çështjen — një humbje tjetër ligjore për të, edhe pse kjo është çështje e ndarë nga masakra.

Investigimi grek ka nxjerrë në dritë lidhje politike që meritojnë ndjekje të mëtejshme. Sipas artikujve investigativë (bazuar në dokumentacion gjyqësor grek të viteve ’90), *Makis Voridis* — sot një nga figurat e njohura të së djathtës greke — ka qenë avokat mbrojtës për anëtarë të MAVI-t të akuzuar në lidhje me sulmet kufitare. Voridis e mohon çdo lidhje organizative me grupin, duke e paraqitur rolin e tij thjesht si përfaqësim ligjor.

Vetë qeveria greke e mohoi zyrtarisht çdo përfshirje shtetërore në sulmin e Peshkëpisë, dhe në ditët e para pas ngjarjes madje hodhi poshtë mundësinë që autorët të ishin grekë — pozicion që media investigative e të dyja vendeve, me kalimin e viteve, e ka vënë në dyshim përmes dëshmive dhe dokumenteve gjyqësore.

MAVI vetë s’ishte fenomen i izoluar. Sipas burimeve akademike, organizata akuzohet edhe për një atentat me bombë makine kundër ambasadorit shqiptar në Athinë në 1991, si dhe për hedhjen e një granate në Peristeri në 2001, synim i së cilës ishte deputeti “tradhtar” (sipas gjuhës së vetë organizatës) Vangjel Tavo — episode që tregojnë një model veprimtarie të vazhdueshme, jo një incident të vetëm e të izoluar.

Çështja e Peshkëpisë nuk qëndron e vetme. Ajo është pjesë e një historie më të gjatë tensionesh rreth minoritetit grek në Jug të Shqipërisë:

– *2015*: Shembja natën, nga policia shqiptare, e Kishës Shën Athanasi në Dhërmi, e kontestuar për leje ndërtimi — e denoncuar nga Kisha Ortodokse dhe nga Greqia si sulm ndaj trashëgimisë së minoritetit.
– *2018*: Vrasja e Konstantinos Katsifas, shtetas me dyshtetësi greko-shqiptare, në një përleshje me forcat speciale shqiptare afër Bularatit, pasi ngriti një flamur me emrin e MAVI-t gjatë një përkujtimi — ngjarje që ndau opinionin mes versionit shqiptar (vetëmbrojtje ndaj provokimi të armatosur) dhe atij grek (dhunë e paproporcionuar).
– *2023–2024*: Rasti Beleri, që shkaktoi kërcënime greke për veto ndaj kapitujve të BE-së.
– *Janar 2025*: Shqipëria ndryshoi legjislacionin për të lejuar vetëdeklarim etnik për regjistrimin e minoritetit, në përgjigje pjesërisht të presionit grek.
Përfundimi më i vështirë për t’u pranuar, pas gjithë këtij hetimi, është ky: *30 vjet pas vrasjes së Fatmir Shehut dhe Arsen Gjinit, asnjë person s’është dënuar ligjërisht për vrasje*. Autorët e identifikuar u dënuan në Greqi vetëm për armëmbajtje pa leje. Hetimi shqiptar u mbyll e u rihap disa herë, dosja origjinale u zhduk nga arkivi gjyqësor i Tiranës pa shpjegim publik, dhe personi më i lidhur publikisht me ngjarjen sot gëzon imunitet si eurodeputet i Parlamentit Evropian.

Media shqiptare raporton se hetimi i rihapur në 2019 u mbyll përfundimisht disa vite më vonë për mungesë provash të mjaftueshme për ndjekje penale — një version që bie ndesh me pritshmërinë e opinionit publik shqiptar, i cili në protesta të njëpasnjëshme, përfshirë ato të qershorit–korrikut 2026 në Tiranë, vazhdon të mbajë pankarta me mbishkrimin “Fredi Beleri — i akuzuari” dhe të kërkojë rihapje të plotë e transparente të çështjes.

Nuk u gjet asnjë gjurmë publike e një kërkese formale në Gjykatën Kushtetuese kushtuar specifikisht cilësisë së hetimit penal të Peshkëpisë (në dallim nga çështja e ndarë e dënimit të Belerit për blerje votash). Nëse një dosje e tillë vërtet u depozitua në mars 2026, siç pretendohet nga grupe qytetare, ajo ende s’ka arritur mbulim të gjerë mediatik — dhe meriton verifikim direkt pranë regjistrit publik të Gjykatës.

1. Kush e mori dosjen origjinale hetimore të 1994-s nga arkivi i Gjykatës së Tiranës, dhe kur?
2. A është autentik dokumenti i 8 majit 2007 që përmban deklaratën e atribuar Belerit, dhe pse s’u përdor kurrë si bazë për akuzë formale?
3. Cili ishte roli i saktë i Makis Voridhit dhe i figurave të tjera politike greke në mbrojtjen ligjore të MAVI-t?
4. Pse bashkëpunimi gjyqësor shqiptaro-grek dështoi sistematikisht — në 2003, në 2019, dhe më pas — përballë kërkesave shqiptare për informacion?
5. Ekziston vërtet një ankim i ri në Gjykatën Kushtetuese lidhur me cilësinë e hetimit, siç pretendojnë disa grupe qytetare në mars 2026?

Përgjigjet për këto pyetje nuk gjenden në motorët e kërkimit. Gjenden, nëse gjenden fare, në arkivat gjyqësore të Tiranës e të Athinës, në dosjet e prokurorisë, dhe në kujtesën e njerëzve që ende jetojnë me atë natë të 10 prillit 1994

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

… një dosje e zhdukur dhe hija e një eurodeputeti

Nga Spartak Fikaj — Bruksel

Hetim special mbi ngjarjen e 10 prillit 1994, dosjen hetimore që u zhduk nga arkivat e Tiranës, dhe pyetjet ende pa përgjigje 30 vjet më vonë

Nata që Shqipëria s’e ka harruar

Ishte ora 02:30 e mëngjesit të 10 prillit 1994. Në Postën Kufitare të Peshkëpisë, në thellësi të Dropullit të Gjirokastrës, flinin 130 rekrutë të rinj, shumica mezi 18–20 vjeç. Ishin të paarmatosur — sipas urdhrit të komandantit të qendrës së stërvitjes, shërbimi atë natë do të kryhej pa municion.

Rreth shtatë deri tetë burra të veshur me uniforma ushtarake dhe maska kaluan ilegalisht kufirin nga Greqia, katër kilometra brenda territorit shqiptar. E dinin që roja s’kishte fishekë. E dinin edhe orarin e turneve. Ushtari i ri Arsen Gjini, 20 vjeç, nga fshati Seman i Fierit, i vuri re lëvizjet, por arma “Kallashnikov” që mbante në duar ishte bosh. E vranë të parin.

Brenda pak minutash grupi hyri në korridorin e kazermës. Komandanti, kapiteni i parë Fatmir Shehu, u përpoq t’u fliste sulmuesve, duke kërkuar të kursenin ushtarët. E qëlluan edhe atë. Tre ushtarë të tjerë — Ardian Velmishi, Janaq Zaka, Frederik Kalemi — u plagosën. Komanda mbylli 130 rekrutët në një dhomë, mori peng nënoficerin Qemal Stroka (i cili u lirua më vonë në kufi, i dhunuar fizikisht dhe i tronditur psikologjikisht), grabiti armatimin e depos dhe u tërhoq drejt kufirit.

Të nesërmen, gazeta greke Eleftherotypia botoi një deklaratë të organizatës “MAVI” — Fronti për Çlirimin e Vorio-Epirit — që merrte përsipër sulmin, në një gjuhë krenarie kombëtariste dhe pretendime territoriale mbi Jugun e Shqipërisë.

Kështu lindi ajo që historia shqiptare do ta quajë prej atëherë “Masakra e Peshkëpisë”.

Pothuajse një vit më vonë, më 18 mars 1995, autoritetet greke arrestuan afër Delvinakit shtatë persona në dy makina, ndërsa këta po përgatiteshin për një sulm të dytë — këtë herë ndaj postës së Longos. Në bagazhet e automjeteve u gjetën nëntë armë tip Kallashnikov, dy pistoleta, bajoneta, kamuflazhe, radio dhe kapuça.

Në listën e të arrestuarve: Jorgo Anastasulis (oficer i ushtrisë greke), Apostolos Karvelas (ish-polic rrugor grek), Marios Kutulla, Jorgo Kristo, vëllezërit Harallamb dhe Jorgo Papa — dhe një 23-vjeçar nga Himara që përdorte disa emra: Dionisios, Foti, dhe emrin që sot njihet në gjithë Ballkanin: *Fredi Beleri*.

Gazetari investigativ grek Stavros Tzimas, në librin e tij Στον αστερισμό του εθνικισμού (botuar nga Kathimerini), shkroi se s’kishte dyshim që grupi i arrestuar në 1995 po planifikonte të godiste bazën e Longos — dhe se doli e qartë se pak a shumë i njëjti grup, ose të paktën disa prej anëtarëve të tij, kishte goditur më parë edhe në Peshkëpi. Pra jo vetëm gazetaria shqiptare, por edhe ajo greke e lidh të njëjtin bërthamë njerëzish me të dyja sulmet.

Gjykata e Athinës, megjithatë, i gjeti armët e grabitura në Peshkëpi jo prova të mjaftueshme për akuzën e vrasjes. Të gjithë u dënuan vetëm për “armëmbajtje pa leje” — 18 deri 20 muaj burg — dhe jo për masakrën vetë.

Nëntë vjet pas ngjarjes, në 2003, policia e Gjirokastrës u përpoq të rihapte hetimin, por s’gjeti bashkëpunim nga autoritetet greke për të marrë informacion mbi Belerin dhe bashkëpunëtorët e tij. Dosja u mbyll përsëri.

Në shkurt 2019, me çështjen gati e parashkruar pas 25 vjetësh, Prokuroria për Krime të Rënda — nën prokurorin Eugen Beci — vendosi ta rihapte papritur hetimin, këtë herë duke e regjistruar si “veprimtari terroriste”. Antiterrori sekuestroi dokumentarë televizivë (“Xhungel” i News24, “Gjurmë Shqiptare” i Top Channel), mori në pyetje dhjetëra dëshmitarë, dhe thirri Belerin — atëherë kandidat i papranuar për Bashkinë e Himarës — tri herë brenda pak muajsh.

Këtu, sipas dokumenteve që zbardhi emisioni investigativ Inside Story i Top Channel, ndodhi diçka shqetësuese: kur prokuroria kërkoi nga Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë dosjen origjinale të hetimit të vitit 1994, *dosja rezultoi e zhdukur*. Aktet e paperseritshme të hetimit — provat, dëshmitë, procesverbalet e para — nuk u gjetën kurrë.

Kush e mori dosjen? Kur? Pse s’u raportua zyrtarisht zhdukja e saj në kohën kur ndodhi? Këto mbeten pyetje pa përgjigje zyrtare — dhe përbëjnë, ndoshta, thelbin real të skandalit, përtej vetë ngjarjes së 1994-s.

Sipas një dokumenti hetimor të cituar nga media investigative shqiptare, në një deklaratë të datës 8 maj 2007 — pra dymbëdhjetë vjet para rihapjes zyrtare të çështjes — Beleri rezulton të ketë pranuar se ishte njëri nga pjesëmarrësit në ngjarjen e Peshkëpisë, duke shprehur krenari dhe duke thënë se do ta përsëriste nëse do t’i kërkohej. Nëse ky dokument është autentik dhe pjesë legjitime e dosjes hetimore — gjë që meriton verifikim të pavarur nga vetë prokuroria — bëhet fjalë për një deklaratë vetë-inkriminuese të regjistruar zyrtarisht, jo thjesht një akuzë mediatike.

Beleri, nga ana e tij, e ka mohuar gjithmonë çdo lidhje me ngjarjen. Në deklaratat e tij për median shqiptare gjatë viteve, ai ka thënë se gjatë periudhës kur ndodhi sulmi ndodhej në Qipro, ku po ndiqte kurse profesionale, dhe se e konsideron gjithë çështjen një fushatë denigrimi kundër figurës së tij politike.

Rruga politike e Belerit pas 1994-s është, në vetvete, histori e jashtëzakonshme. U kthye në Shqipëri, u vendos në Himarë, dhe u bë President i degës lokale të Omonias (organizata kryesore e minoritetit grek) në 2014. Në 2015 kandidoi për kryebashkiak të Himarës, humbi. Në 2019 Komisioni Qendror i Zgjedhjeve e diskualifikoi si kandidat, për shkak të një dënimi të mëparshëm — tre vjet burg (2006) për fyerje simbolesh dhe nxitje urrejtjeje etnike gjatë zgjedhjeve të 2003-shit, dënim që Beleri e apeloi deri në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, e cila e shpalli kërkesën e papranueshme.

Në 2023, Beleri fitoi bashkinë e Himarës — por dy ditë para votimit u arrestua në flagrancë, i akuzuar se po blinte vota për 100,000 lekë secila. U dënua nga GJKKO në mars 2024 me dy vjet burg, dënim që u konfirmua në Apel. Arrestimi shkaktoi një krizë diplomatike të hapur: qeveria greke e mbështeti publikisht Belerin, e cilësoi rastin si shtypje politike ndaj minoritetit grek, dhe sinjalizoi se do ta lidhte pozicionin e saj mbi integrimin e Shqipërisë në BE me trajtimin e këtij rasti.

Ndërsa ishte ende në burg, në qershor 2024, Beleri u zgjodh *eurodeputet* nga Greqia, në listën e Nea Dimokratia. U lirua më 3 shtator 2024, pasi vuajti dy të tretat e dënimit. Sot ai flet nga foltorja e Parlamentit Evropian.

Në mars 2026, Beleri e çoi dënimin e tij për blerje votash në Gjykatën Kushtetuese të Shqipërisë. Sipas Shqiptarja.com, Kushtetuesja refuzoi ta rishqyrtonte çështjen — një humbje tjetër ligjore për të, edhe pse kjo është çështje e ndarë nga masakra.

Investigimi grek ka nxjerrë në dritë lidhje politike që meritojnë ndjekje të mëtejshme. Sipas artikujve investigativë (bazuar në dokumentacion gjyqësor grek të viteve ’90), *Makis Voridis* — sot një nga figurat e njohura të së djathtës greke — ka qenë avokat mbrojtës për anëtarë të MAVI-t të akuzuar në lidhje me sulmet kufitare. Voridis e mohon çdo lidhje organizative me grupin, duke e paraqitur rolin e tij thjesht si përfaqësim ligjor.

Vetë qeveria greke e mohoi zyrtarisht çdo përfshirje shtetërore në sulmin e Peshkëpisë, dhe në ditët e para pas ngjarjes madje hodhi poshtë mundësinë që autorët të ishin grekë — pozicion që media investigative e të dyja vendeve, me kalimin e viteve, e ka vënë në dyshim përmes dëshmive dhe dokumenteve gjyqësore.

MAVI vetë s’ishte fenomen i izoluar. Sipas burimeve akademike, organizata akuzohet edhe për një atentat me bombë makine kundër ambasadorit shqiptar në Athinë në 1991, si dhe për hedhjen e një granate në Peristeri në 2001, synim i së cilës ishte deputeti “tradhtar” (sipas gjuhës së vetë organizatës) Vangjel Tavo — episode që tregojnë një model veprimtarie të vazhdueshme, jo një incident të vetëm e të izoluar.

Çështja e Peshkëpisë nuk qëndron e vetme. Ajo është pjesë e një historie më të gjatë tensionesh rreth minoritetit grek në Jug të Shqipërisë:

– *2015*: Shembja natën, nga policia shqiptare, e Kishës Shën Athanasi në Dhërmi, e kontestuar për leje ndërtimi — e denoncuar nga Kisha Ortodokse dhe nga Greqia si sulm ndaj trashëgimisë së minoritetit.
– *2018*: Vrasja e Konstantinos Katsifas, shtetas me dyshtetësi greko-shqiptare, në një përleshje me forcat speciale shqiptare afër Bularatit, pasi ngriti një flamur me emrin e MAVI-t gjatë një përkujtimi — ngjarje që ndau opinionin mes versionit shqiptar (vetëmbrojtje ndaj provokimi të armatosur) dhe atij grek (dhunë e paproporcionuar).
– *2023–2024*: Rasti Beleri, që shkaktoi kërcënime greke për veto ndaj kapitujve të BE-së.
– *Janar 2025*: Shqipëria ndryshoi legjislacionin për të lejuar vetëdeklarim etnik për regjistrimin e minoritetit, në përgjigje pjesërisht të presionit grek.
Përfundimi më i vështirë për t’u pranuar, pas gjithë këtij hetimi, është ky: *30 vjet pas vrasjes së Fatmir Shehut dhe Arsen Gjinit, asnjë person s’është dënuar ligjërisht për vrasje*. Autorët e identifikuar u dënuan në Greqi vetëm për armëmbajtje pa leje. Hetimi shqiptar u mbyll e u rihap disa herë, dosja origjinale u zhduk nga arkivi gjyqësor i Tiranës pa shpjegim publik, dhe personi më i lidhur publikisht me ngjarjen sot gëzon imunitet si eurodeputet i Parlamentit Evropian.

Media shqiptare raporton se hetimi i rihapur në 2019 u mbyll përfundimisht disa vite më vonë për mungesë provash të mjaftueshme për ndjekje penale — një version që bie ndesh me pritshmërinë e opinionit publik shqiptar, i cili në protesta të njëpasnjëshme, përfshirë ato të qershorit–korrikut 2026 në Tiranë, vazhdon të mbajë pankarta me mbishkrimin “Fredi Beleri — i akuzuari” dhe të kërkojë rihapje të plotë e transparente të çështjes.

Nuk u gjet asnjë gjurmë publike e një kërkese formale në Gjykatën Kushtetuese kushtuar specifikisht cilësisë së hetimit penal të Peshkëpisë (në dallim nga çështja e ndarë e dënimit të Belerit për blerje votash). Nëse një dosje e tillë vërtet u depozitua në mars 2026, siç pretendohet nga grupe qytetare, ajo ende s’ka arritur mbulim të gjerë mediatik — dhe meriton verifikim direkt pranë regjistrit publik të Gjykatës.

1. Kush e mori dosjen origjinale hetimore të 1994-s nga arkivi i Gjykatës së Tiranës, dhe kur?
2. A është autentik dokumenti i 8 majit 2007 që përmban deklaratën e atribuar Belerit, dhe pse s’u përdor kurrë si bazë për akuzë formale?
3. Cili ishte roli i saktë i Makis Voridhit dhe i figurave të tjera politike greke në mbrojtjen ligjore të MAVI-t?
4. Pse bashkëpunimi gjyqësor shqiptaro-grek dështoi sistematikisht — në 2003, në 2019, dhe më pas — përballë kërkesave shqiptare për informacion?
5. Ekziston vërtet një ankim i ri në Gjykatën Kushtetuese lidhur me cilësinë e hetimit, siç pretendojnë disa grupe qytetare në mars 2026?

Përgjigjet për këto pyetje nuk gjenden në motorët e kërkimit. Gjenden, nëse gjenden fare, në arkivat gjyqësore të Tiranës e të Athinës, në dosjet e prokurorisë, dhe në kujtesën e njerëzve që ende jetojnë me atë natë të 10 prillit 1994