Një dritë besimi, gjuhe e kombësie: Trashëgimia e Qendrës në Chicago

E martë, 17 Nëntor, 2026
E martë, 17 Nëntor, 2026

Një dritë besimi, gjuhe e kombësie: Trashëgimia e Qendrës në Chicago

Në mërgim, ka vende që të bëhen shtëpi. Qendra Islamike Shqiptaro Amerikane (“Xhamia”) është një prej tyre ku besimi, kultura dhe kombësia ecin bashkë dhe ku brezat e familjeve Shqiptare mbeten të lidhur me atdheun.
Ndërsa komunitetet Shqiptare kudo në botë shënojnë Muajin e Pavarësisë së Kosovës dhe përjetojnë muajin e shenjtë të Ramazanit, rëndësia e kësaj qendre bëhet edhe më e thellë. Xhamia, siç njihet tek komuniteti jone, është një vend lutjesh ku falen pesë falje ditore gjatë gjithë vitit, duke ushqyer jetën shpirtërore të myslimanëve me prejardhje Shqiptare dhe jo vetëm.
Ruajtja e Besimit dhe Kulturës Përmes Brezave
E themeluar në vitet 1960 nga emigrantë Shqiptarë të parë që synonin të ruanin traditat e tyre, Xhamia ka evoluar paralelisht me komunitetin që shërben. Që nga fillimet e saj, ajo ka funksionuar jo vetëm si vend lutjesh por edhe si themel i jetës komunitare – një vend ku trashëgimia ruhet dhe identiteti konfirmohet. Në të njëjtën frymë, sekretari i Qendrës, z. Ilaz Kadriu, thekson se Xhamia është organizatë joprofitabile e udhëhequr nga një Bord Ekzekutiv dhe Këshill i Përgjithshëm, të cilët zgjidhen çdo dy vjet nga anëtarësia e gjerë, duke e bërë strukturën e saj një shembull të organizimit komunitar dhe të përgjegjësisë institucionale.
Në bazë të rregullores, kjo qendër është aset i komunitetit Shqiptar të përkatësisë myslimane, me qëllim të dyfishtë: ruajtjen e kombit Shqiptar dhe të fesë Islame. Ky mision përkthehet çdo ditë në edukim, në lidhje brezash dhe në konsolidimin e identitetit brenda diasporës.
Një element përcaktues i kësaj trashëgimie është shkolla fundjavore Shkolla Shqipe “Kongresi i Manastirit”, ku nxënësit e rinj mësojnë gjuhën shqipe së bashku me studimet Islame dhe Kur’anin. Duke evokuar Kongresin e Manastirit – kongresin historik të vitit 1908 që standardizoi alfabetin shqip – shkolla lidhe brezat e diasporës me themelet gjuhësore dhe kulturore të identitetit Shqiptar. Siç nënvizon z. Kadriu, kjo shkollë vepron nën ombrellën e qendrës dhe ndiqet nga më shumë se 150 nxënës, duke e kthyer atë në një nga shtyllat më të prekshme të ruajtjes së gjuhës dhe të kulturës.
Një Shtyllë në Kohë Sfidash
Roli i Xhamise u bë veçanërisht i rëndësishëm në vitet 1990 gjatë luftës për lirine e Kosovës. Në një epokë të vështirësive dhe pasigurisë, ajo shërbeu si vatër kulturore për organizimin e mbështetjes dhe forcimin e solidaritetit me Kosovarët nën rrethim.
Të moshuarit kujtojnë se familje të tëra mblidheshin brenda mureve të saj – jo vetëm për t’u lutur, por edhe për të organizuar burime financiare për atdheun. Në shumë tregime që ruhen në komunitet, gratë hiqnin qaforet, vathe dhe unaza për t’i dhuruar kauzës, sakrifica që së bashku ngritën fonde të konsiderueshme për ndihma humanitare dhe avokim per Shqiptaret ne ndihme. Këto aktet e vetëflijimit u bënë simbole të përkushtimit të palëkundur ndaj çështjes së Kosovës. (Llogaritjet historike nga dëshmitë e diasporës pasqyrojnë këtë përpjekje komunitare gjatë viteve të luftës.)
Në vitin 1998, në Xhami u mblodhën miliona dollarë në mbështetje të luftës në Kosovë. Këto mjete u lanë në besë te ndjerit z. Hidai Bregut, filantrop Shqiptar me origjinë nga Korça, i cili shërbeu edhe si Kryetar i Bordit te Komunitetit Shqiptaro-Amerikan ne Illinois (AACI) dhe e mori përsipër që t’i çonte personalisht paratë e grumbulluara atje ku duheshin.
Përtej kësaj periudhe, Xhamia është shquar si një hapësirë ku janë zhvilluar aktivitete të shumta kombëtare për Kosovën, Maqedoninë e Veriut, Shqipërinë, Luginën, Malin e Zi dhe Çamërinë, duke dëshmuar se misioni i saj ka qenë gjithmonë më i gjerë se një funksion i vetëm fetar. Ajo ka qenë vendtakim dhe platformë për organizime të ndryshme shoqërore e kombëtare, si dhe për veprimtari kulturore dhe artistike, duke mbajtur gjallë lidhjen me rrënjët dhe me çështjet tona. Në këtë qendër kanë zhvilluar aktivitetet e tyre politike dhe kombëtare të gjitha partite politike: Balli Kombëtar, Lidhja Demokratike e Kosovës-Dega Chicago, Komuniteti Shqiptaro-Amerikan i Illinois-it si dhe shumë aktivitete të ndryshme kulturore dhe artistike. Në këtë qendër janë pritur të gjithë liderët Shqiptarë nga trojet shqiptare në Ballkan, së bashku me senatorë dhe kongresistë të shumtë Amerikanë, të cilët kanë qenë përkrahës të mëdhenj të çështjes Shqiptare në përgjithësi dhe të Kosovës në veçanti.
“Qendra Shqiptare, ka qenë, është dhe mbetet institucioni Shqiptar kombëtar dhe fetar më i organizuar gjer në tani, jo vetëm në Chicago, por edhe më gjërë, me një përvojë të pandërprerë kohore, për më shumë se një gjysmë shekulli.” pohon z. Ilaz Kadriu.,
Pjesë thelbësore e këtyre përpjekjeve ishin edhe shqiptarët nga Maqedonia e Veriut, mbështetja e të cilëve – financiare, kulturore dhe morale – ndihmoi në mbajtjen gjallë të punës së diasporës, dhe anëtarët e komunitetit theksojnë se roli i tyre meriton njohje të gjerë në historitë e udhëtimit drejt pavarësisë së Kosovës.
Mbi të gjitha, Shqiptarët nga Maqedonia e Veriut vazhdojnë edhe sot të jenë një forcë e gjallë dhe e qëndrueshme për identitetin tonë në diasporë – një prani që nuk u kufizua vetëm në vitet e luftës, por që e ka mbajtur të ndezur frymën e bashkimit, të organizimit dhe të komunitetit brez pas brezi. Ata kanë qenë dhe mbeten shtyllë në ruajtjen e gjuhës, zakoneve dhe ndjenjës së përkatësisë kombëtare, duke kontribuar me vullnet, dije, bujari dhe angazhim të përditshëm në institucionet tona fetare e kulturore. Në jetën e Xhamisë dhe përtej saj, roli i tyre shihet si shembull i një atdhedashurie praktike: jo vetëm me fjalë, por me prani, sakrificë dhe përkushtim që e forcon komunitetin tonë dhe e bën atë më të bashkuar, më të organizuar dhe më të denjë për trashëgiminë që bart.
Drejtimi dhe Vizioni
Sot, nën drejtimin e Bordit të Drejtorëve të kryesuar nga z. Bekim Nebiu, një udhëheqës i qetë dhe i përulur, familjar dhe i matur, Xhamia vazhdon misionin e saj të dyfishtë të ruajtjes së besimit dhe identitetit kulturor. Bekimi është njeri që flet pak dhe punon shumë. Nuk kërkon merita, nuk e do vëmendjen, por e mban barrën kur duhet dhe i shtyn punët përpara me respekt e kujdes për njerëzit. Nën drejtimin e tij, Xhamia vazhdon të nxisë programe rinore, edukim fundjavor në gjuhë dhe angazhim ndërfetar, duke ruajtur rolin e saj qendror si një shtëpi shpirtërore për familje.
Bordi i Drejtorëve:
Kryetar: Bekim Nebiu
Nënkryetar: Luan Kadriu dhe Naser Hoxha
Sekretar: Ilaz Kadriu
Zv. Sekretar: Shaban Zenuni
Arkëtar: z. Pellumb Shemshedini
Asistent: Isen Lutfiu
Asistent: Osman Elmazi
Asistent: Imet Miftari
Ndërsa Ramazani vazhdon dhe pavarësia e Kosovës përkujtohet këtë muaj në mbarë botën, minarja e Xhamise Shqiptare ngrihet si një simbol i bashkimit duke lidhur betejat e së kaluarës me shpresën e sotme dhe duke bashkuar zemrat e diasporës me lirinë që e ndihmuan të sigurohet.

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

Në mërgim, ka vende që të bëhen shtëpi. Qendra Islamike Shqiptaro Amerikane (“Xhamia”) është një prej tyre ku besimi, kultura dhe kombësia ecin bashkë dhe ku brezat e familjeve Shqiptare mbeten të lidhur me atdheun.
Ndërsa komunitetet Shqiptare kudo në botë shënojnë Muajin e Pavarësisë së Kosovës dhe përjetojnë muajin e shenjtë të Ramazanit, rëndësia e kësaj qendre bëhet edhe më e thellë. Xhamia, siç njihet tek komuniteti jone, është një vend lutjesh ku falen pesë falje ditore gjatë gjithë vitit, duke ushqyer jetën shpirtërore të myslimanëve me prejardhje Shqiptare dhe jo vetëm.
Ruajtja e Besimit dhe Kulturës Përmes Brezave
E themeluar në vitet 1960 nga emigrantë Shqiptarë të parë që synonin të ruanin traditat e tyre, Xhamia ka evoluar paralelisht me komunitetin që shërben. Që nga fillimet e saj, ajo ka funksionuar jo vetëm si vend lutjesh por edhe si themel i jetës komunitare – një vend ku trashëgimia ruhet dhe identiteti konfirmohet. Në të njëjtën frymë, sekretari i Qendrës, z. Ilaz Kadriu, thekson se Xhamia është organizatë joprofitabile e udhëhequr nga një Bord Ekzekutiv dhe Këshill i Përgjithshëm, të cilët zgjidhen çdo dy vjet nga anëtarësia e gjerë, duke e bërë strukturën e saj një shembull të organizimit komunitar dhe të përgjegjësisë institucionale.
Në bazë të rregullores, kjo qendër është aset i komunitetit Shqiptar të përkatësisë myslimane, me qëllim të dyfishtë: ruajtjen e kombit Shqiptar dhe të fesë Islame. Ky mision përkthehet çdo ditë në edukim, në lidhje brezash dhe në konsolidimin e identitetit brenda diasporës.
Një element përcaktues i kësaj trashëgimie është shkolla fundjavore Shkolla Shqipe “Kongresi i Manastirit”, ku nxënësit e rinj mësojnë gjuhën shqipe së bashku me studimet Islame dhe Kur’anin. Duke evokuar Kongresin e Manastirit – kongresin historik të vitit 1908 që standardizoi alfabetin shqip – shkolla lidhe brezat e diasporës me themelet gjuhësore dhe kulturore të identitetit Shqiptar. Siç nënvizon z. Kadriu, kjo shkollë vepron nën ombrellën e qendrës dhe ndiqet nga më shumë se 150 nxënës, duke e kthyer atë në një nga shtyllat më të prekshme të ruajtjes së gjuhës dhe të kulturës.
Një Shtyllë në Kohë Sfidash
Roli i Xhamise u bë veçanërisht i rëndësishëm në vitet 1990 gjatë luftës për lirine e Kosovës. Në një epokë të vështirësive dhe pasigurisë, ajo shërbeu si vatër kulturore për organizimin e mbështetjes dhe forcimin e solidaritetit me Kosovarët nën rrethim.
Të moshuarit kujtojnë se familje të tëra mblidheshin brenda mureve të saj – jo vetëm për t’u lutur, por edhe për të organizuar burime financiare për atdheun. Në shumë tregime që ruhen në komunitet, gratë hiqnin qaforet, vathe dhe unaza për t’i dhuruar kauzës, sakrifica që së bashku ngritën fonde të konsiderueshme për ndihma humanitare dhe avokim per Shqiptaret ne ndihme. Këto aktet e vetëflijimit u bënë simbole të përkushtimit të palëkundur ndaj çështjes së Kosovës. (Llogaritjet historike nga dëshmitë e diasporës pasqyrojnë këtë përpjekje komunitare gjatë viteve të luftës.)
Në vitin 1998, në Xhami u mblodhën miliona dollarë në mbështetje të luftës në Kosovë. Këto mjete u lanë në besë te ndjerit z. Hidai Bregut, filantrop Shqiptar me origjinë nga Korça, i cili shërbeu edhe si Kryetar i Bordit te Komunitetit Shqiptaro-Amerikan ne Illinois (AACI) dhe e mori përsipër që t’i çonte personalisht paratë e grumbulluara atje ku duheshin.
Përtej kësaj periudhe, Xhamia është shquar si një hapësirë ku janë zhvilluar aktivitete të shumta kombëtare për Kosovën, Maqedoninë e Veriut, Shqipërinë, Luginën, Malin e Zi dhe Çamërinë, duke dëshmuar se misioni i saj ka qenë gjithmonë më i gjerë se një funksion i vetëm fetar. Ajo ka qenë vendtakim dhe platformë për organizime të ndryshme shoqërore e kombëtare, si dhe për veprimtari kulturore dhe artistike, duke mbajtur gjallë lidhjen me rrënjët dhe me çështjet tona. Në këtë qendër kanë zhvilluar aktivitetet e tyre politike dhe kombëtare të gjitha partite politike: Balli Kombëtar, Lidhja Demokratike e Kosovës-Dega Chicago, Komuniteti Shqiptaro-Amerikan i Illinois-it si dhe shumë aktivitete të ndryshme kulturore dhe artistike. Në këtë qendër janë pritur të gjithë liderët Shqiptarë nga trojet shqiptare në Ballkan, së bashku me senatorë dhe kongresistë të shumtë Amerikanë, të cilët kanë qenë përkrahës të mëdhenj të çështjes Shqiptare në përgjithësi dhe të Kosovës në veçanti.
“Qendra Shqiptare, ka qenë, është dhe mbetet institucioni Shqiptar kombëtar dhe fetar më i organizuar gjer në tani, jo vetëm në Chicago, por edhe më gjërë, me një përvojë të pandërprerë kohore, për më shumë se një gjysmë shekulli.” pohon z. Ilaz Kadriu.,
Pjesë thelbësore e këtyre përpjekjeve ishin edhe shqiptarët nga Maqedonia e Veriut, mbështetja e të cilëve – financiare, kulturore dhe morale – ndihmoi në mbajtjen gjallë të punës së diasporës, dhe anëtarët e komunitetit theksojnë se roli i tyre meriton njohje të gjerë në historitë e udhëtimit drejt pavarësisë së Kosovës.
Mbi të gjitha, Shqiptarët nga Maqedonia e Veriut vazhdojnë edhe sot të jenë një forcë e gjallë dhe e qëndrueshme për identitetin tonë në diasporë – një prani që nuk u kufizua vetëm në vitet e luftës, por që e ka mbajtur të ndezur frymën e bashkimit, të organizimit dhe të komunitetit brez pas brezi. Ata kanë qenë dhe mbeten shtyllë në ruajtjen e gjuhës, zakoneve dhe ndjenjës së përkatësisë kombëtare, duke kontribuar me vullnet, dije, bujari dhe angazhim të përditshëm në institucionet tona fetare e kulturore. Në jetën e Xhamisë dhe përtej saj, roli i tyre shihet si shembull i një atdhedashurie praktike: jo vetëm me fjalë, por me prani, sakrificë dhe përkushtim që e forcon komunitetin tonë dhe e bën atë më të bashkuar, më të organizuar dhe më të denjë për trashëgiminë që bart.
Drejtimi dhe Vizioni
Sot, nën drejtimin e Bordit të Drejtorëve të kryesuar nga z. Bekim Nebiu, një udhëheqës i qetë dhe i përulur, familjar dhe i matur, Xhamia vazhdon misionin e saj të dyfishtë të ruajtjes së besimit dhe identitetit kulturor. Bekimi është njeri që flet pak dhe punon shumë. Nuk kërkon merita, nuk e do vëmendjen, por e mban barrën kur duhet dhe i shtyn punët përpara me respekt e kujdes për njerëzit. Nën drejtimin e tij, Xhamia vazhdon të nxisë programe rinore, edukim fundjavor në gjuhë dhe angazhim ndërfetar, duke ruajtur rolin e saj qendror si një shtëpi shpirtërore për familje.
Bordi i Drejtorëve:
Kryetar: Bekim Nebiu
Nënkryetar: Luan Kadriu dhe Naser Hoxha
Sekretar: Ilaz Kadriu
Zv. Sekretar: Shaban Zenuni
Arkëtar: z. Pellumb Shemshedini
Asistent: Isen Lutfiu
Asistent: Osman Elmazi
Asistent: Imet Miftari
Ndërsa Ramazani vazhdon dhe pavarësia e Kosovës përkujtohet këtë muaj në mbarë botën, minarja e Xhamise Shqiptare ngrihet si një simbol i bashkimit duke lidhur betejat e së kaluarës me shpresën e sotme dhe duke bashkuar zemrat e diasporës me lirinë që e ndihmuan të sigurohet.