Protestoni, por mos shkatërroni!

E martë, 17 Nëntor, 2026
E martë, 17 Nëntor, 2026

Protestoni, por mos shkatërroni!

Nga Gjergj Dodaj

Nuk digjet jorgani për një plesht! Po ne, a duhet ta djegim shtëpinë tonë?!

Populli ynë, me mençurinë që ka trashëguar brez pas brezi, na ka lënë një shprehje që vlen më shumë se shumë fjalime politike: «Nuk digjet jorgani për një plesht!»

Një fjali e thjeshtë, por me një domethënie të thellë. Ajo na mëson se zemërimi nuk duhet të na verbojë, se padrejtësia nuk korrigjohet duke krijuar një tjetër padrejtësi dhe se, në përpjekjen për të larguar një të keqe, nuk duhet të shkatërrojmë gjithçka që kemi ndërtuar.

Por sot, përballë tensioneve, pakënaqësive dhe zemërimit që mund të shpërthejë në rrugë, duhet t’i bëjmë vetes një pyetje të rëndësishme: A duhet ta djegim shtëpinë tonë vetëm sepse duam të largojmë pleshtat që na shqetësojnë?

Protesta është e drejtë, shkatërrimi është një tjetër histori!

Protesta është një e drejtë themelore e qytetarëve. Është zëri i atyre që ndihen të papërfaqësuar, i atyre që kërkojnë drejtësi, i të rinjve që duan një të ardhme më të mirë dhe i njerëzve që nuk pranojnë të jetojnë me padrejtësinë si një gjendje të zakonshme.

Kur institucionet nuk dëgjojnë, kur qytetarët humbasin besimin dhe kur pakënaqësitë mbeten pa përgjigje, protesta bëhet një mënyrë për të kërkuar llogari. Një shoqëri që proteston nuk është domosdoshmërisht një shoqëri në krizë; mund të jetë një shoqëri që ende ka forcën të reagojë.

Por ekziston një kufi që nuk duhet kaluar: kufiri ndërmjet kundërshtimit dhe shkatërrimit.

Të protestosh do të thotë të ngresh zërin, jo të shkatërrosh gjithçka që të rrethon. Do të thotë të kërkosh përgjegjësi, jo të godasësh verbërisht. Do të thotë të kundërshtosh vendimet, politikat dhe veprimet që i konsideron të padrejta, pa harruar se vendi është i të gjithëve.

Një gur i hedhur mund të thyejë një xham, por nuk ndërton drejtësi. Një zjarr mund të shkrumbojë një ndërtesë, por nuk ndërton një shtet më të mirë.

Kujt i shërben shkatërrimi?

Kur zemërimi shndërrohet në dhunë, rrezikohet të humbasë vetë mesazhi i protestës. Në vend që të flitet për arsyet që i nxorën njerëzit në rrugë, vëmendja zhvendoset te përplasjet, dëmet dhe përleshjet.

Në këtë mënyrë, kërkesat e qytetarëve rrezikojnë të mbeten në hije. Ata që kanë dalë për të kërkuar zgjidhje përballen me rrezikun që zëri i tyre të mbytet nga zhurma e shkatërrimit.

Dhe pyetja bëhet e pashmangshme: çfarë fitojmë nëse, për të kundërshtuar një problem, krijojmë dhjetë të tjerë?

Nëse shkatërrojmë pronën publike, dëmi nuk bie mbi një abstraksion të quajtur shtet. Ai mund të paguhet nga taksat e qytetarëve, pra edhe nga ata që protestojnë. Nëse dëmtojmë mjedise, rrugë apo shërbime publike, pasojat i përballojnë edhe njerëzit që nuk kanë asnjë lidhje me konfliktin.

Prandaj, duhet ta ndajmë qartë përgjegjësinë nga hakmarrja, protestën nga vandalizmi dhe guximin qytetar nga veprimi i verbër.

Asnjë zemërim, sado i madh të jetë, nuk e bën shkatërrimin një zgjidhje të mençur.

Por edhe heshtja nuk është zgjidhje!

Të kërkosh që protestuesit të mos shkatërrojnë nuk do të thotë t’u kërkosh të heshtin. Përkundrazi, do të thotë t’u kërkosh të ruajnë forcën dhe legjitimitetin e zërit të tyre.

Sepse do të ishte po aq e gabuar që, nën pretekstin e dënimit të dhunës, të injoroheshin arsyet që i kanë shtyrë njerëzit të protestojnë.

Nuk mjafton të numërosh xhamat e thyer, pa dëgjuar kërkesat që janë ngritur përpara institucioneve. Nuk mjafton të kritikosh sjelljen e disa individëve, duke shmangur diskutimin për problemet që shqetësojnë qytetarët. Dhe nuk mjafton të kërkosh qetësi, nëse qetësia kuptohet si mungesë zëri dhe jo si rezultat i dialogut e i zgjidhjeve.

Përgjegjësia është e dyanshme: protestuesit duhet të ruajnë karakterin paqësor të protestës, ndërsa autoritetet duhet të dëgjojnë kërkesat, të komunikojnë hapur dhe të trajtojnë me seriozitet shqetësimet e qytetarëve.

Njëra nuk e përjashton tjetrën. Përkundrazi, të dyja janë të domosdoshme.

Një shtet që dëshiron paqe duhet të krijojë kushte për dialog. Një protestë që kërkon ndryshim duhet të ruajë forcën morale të kauzës së saj. Dhe një shoqëri që dëshiron të ecë përpara duhet të dijë të kundërshtojë pa u vetëshkatërruar.

Shtëpia jonë është Shqipëria!

Le ta mendojmë Shqipërinë si shtëpinë tonë të përbashkët. Brenda saj jetojnë njerëz me bindje të ndryshme, me bindje politike të kundërta, me interesa e shpresa të ndryshme. Por, pavarësisht këtyre dallimeve, ne ndajmë të njëjtën tokë, të njëjtat rrugë, të njëjtat institucione dhe të njëjtën përgjegjësi për të ardhmen.

Nëse çatia pikon, duhet ta riparojmë. Nëse muret janë çarë, duhet t’i forcojmë. Nëse dikush brenda shtëpisë abuzon me përgjegjësitë e veta, duhet t’i kërkojmë llogari. Por a është zgjidhje t’i vëmë zjarrin gjithë shtëpisë?

Kushdo që kërkon ndryshim duhet të mendojë jo vetëm për atë që dëshiron të rrëzojë, por edhe për atë që dëshiron të ndërtojë. Sepse rrëzimi, pa një vizion për të ardhmen, mund të lërë pas vetëm rrënoja dhe zhgënjim.

Shqipëria nuk ka nevojë për më shumë plagë. Ka nevojë për institucione që funksionojnë, për drejtësi që zbatohet, për përgjegjësi publike, për dialog dhe për qytetarë që nuk heqin dorë nga e drejta e tyre për të kërkuar ndryshim.

Të protestojmë me dinjitet, të kërkojmë ndryshim me vendosmëri!

Nuk duhet ta ngatërrojmë forcën me dhunën. Forcë është të qëndrosh në këmbë përballë padrejtësisë. Forcë është të mos tërhiqesh nga kërkesat e drejta. Forcë është të mbledhësh mijëra njerëz rreth një ideje pa i kthyer ata në një turmë që vepron pa menduar për pasojat.

Protesta më e fuqishme nuk është domosdoshmërisht ajo që lë më shumë dëme pas vetes, por ajo që arrin të bëjë të dëgjueshme kërkesat e saj, të mobilizojë qytetarët dhe t’i detyrojë institucionet të japin përgjigje.

Prandaj, le të protestojmë! Le të ngremë zërin! Le të kërkojmë llogari! Le të kundërshtojmë çdo vendim që e konsiderojmë të padrejtë dhe çdo praktikë që cenon interesin publik!

Por le të mos shkatërrojmë atë që nesër do të na duhet ta rindërtojmë me paratë, djersën dhe mundin tonë.

Sepse, në fund të fundit, nuk është vetëm çështja se kush ka të drejtë në një përplasje të caktuar. Është edhe çështja se çfarë vendi do t’u lëmë fëmijëve tanë.

Nuk digjet jorgani për një plesht! Dhe, aq më pak, nuk i vihet zjarrin shtëpisë për të larguar pleshtat.

Nëse kemi një problem, ta zgjidhim. Nëse kemi një padrejtësi, ta luftojmë. Nëse kemi një qeverisje që duhet të japë llogari, t’ia kërkojmë këtë llogari me të gjitha mjetet demokratike.

Por të mos harrojmë se, kur zjarri përhapet, ai nuk pyet se kush e ndezi dhe kush kishte të drejtë. Ai djeg gjithçka që gjen përpara.

Protestoni, por mos shkatërroni! Kundërshtoni, por mos u vetëshkatërroni! Kërkoni ndryshim, por mos e ktheni Shqipërinë në hi!

Sepse qeveritë ndryshojnë, pushtetet vijnë e ikin, por Shqipëria mbetet shtëpia jonë e përbashkët.

Dhe një shtëpi që digjet nuk i jep strehë askujt.

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

Nga Gjergj Dodaj

Nuk digjet jorgani për një plesht! Po ne, a duhet ta djegim shtëpinë tonë?!

Populli ynë, me mençurinë që ka trashëguar brez pas brezi, na ka lënë një shprehje që vlen më shumë se shumë fjalime politike: «Nuk digjet jorgani për një plesht!»

Një fjali e thjeshtë, por me një domethënie të thellë. Ajo na mëson se zemërimi nuk duhet të na verbojë, se padrejtësia nuk korrigjohet duke krijuar një tjetër padrejtësi dhe se, në përpjekjen për të larguar një të keqe, nuk duhet të shkatërrojmë gjithçka që kemi ndërtuar.

Por sot, përballë tensioneve, pakënaqësive dhe zemërimit që mund të shpërthejë në rrugë, duhet t’i bëjmë vetes një pyetje të rëndësishme: A duhet ta djegim shtëpinë tonë vetëm sepse duam të largojmë pleshtat që na shqetësojnë?

Protesta është e drejtë, shkatërrimi është një tjetër histori!

Protesta është një e drejtë themelore e qytetarëve. Është zëri i atyre që ndihen të papërfaqësuar, i atyre që kërkojnë drejtësi, i të rinjve që duan një të ardhme më të mirë dhe i njerëzve që nuk pranojnë të jetojnë me padrejtësinë si një gjendje të zakonshme.

Kur institucionet nuk dëgjojnë, kur qytetarët humbasin besimin dhe kur pakënaqësitë mbeten pa përgjigje, protesta bëhet një mënyrë për të kërkuar llogari. Një shoqëri që proteston nuk është domosdoshmërisht një shoqëri në krizë; mund të jetë një shoqëri që ende ka forcën të reagojë.

Por ekziston një kufi që nuk duhet kaluar: kufiri ndërmjet kundërshtimit dhe shkatërrimit.

Të protestosh do të thotë të ngresh zërin, jo të shkatërrosh gjithçka që të rrethon. Do të thotë të kërkosh përgjegjësi, jo të godasësh verbërisht. Do të thotë të kundërshtosh vendimet, politikat dhe veprimet që i konsideron të padrejta, pa harruar se vendi është i të gjithëve.

Një gur i hedhur mund të thyejë një xham, por nuk ndërton drejtësi. Një zjarr mund të shkrumbojë një ndërtesë, por nuk ndërton një shtet më të mirë.

Kujt i shërben shkatërrimi?

Kur zemërimi shndërrohet në dhunë, rrezikohet të humbasë vetë mesazhi i protestës. Në vend që të flitet për arsyet që i nxorën njerëzit në rrugë, vëmendja zhvendoset te përplasjet, dëmet dhe përleshjet.

Në këtë mënyrë, kërkesat e qytetarëve rrezikojnë të mbeten në hije. Ata që kanë dalë për të kërkuar zgjidhje përballen me rrezikun që zëri i tyre të mbytet nga zhurma e shkatërrimit.

Dhe pyetja bëhet e pashmangshme: çfarë fitojmë nëse, për të kundërshtuar një problem, krijojmë dhjetë të tjerë?

Nëse shkatërrojmë pronën publike, dëmi nuk bie mbi një abstraksion të quajtur shtet. Ai mund të paguhet nga taksat e qytetarëve, pra edhe nga ata që protestojnë. Nëse dëmtojmë mjedise, rrugë apo shërbime publike, pasojat i përballojnë edhe njerëzit që nuk kanë asnjë lidhje me konfliktin.

Prandaj, duhet ta ndajmë qartë përgjegjësinë nga hakmarrja, protestën nga vandalizmi dhe guximin qytetar nga veprimi i verbër.

Asnjë zemërim, sado i madh të jetë, nuk e bën shkatërrimin një zgjidhje të mençur.

Por edhe heshtja nuk është zgjidhje!

Të kërkosh që protestuesit të mos shkatërrojnë nuk do të thotë t’u kërkosh të heshtin. Përkundrazi, do të thotë t’u kërkosh të ruajnë forcën dhe legjitimitetin e zërit të tyre.

Sepse do të ishte po aq e gabuar që, nën pretekstin e dënimit të dhunës, të injoroheshin arsyet që i kanë shtyrë njerëzit të protestojnë.

Nuk mjafton të numërosh xhamat e thyer, pa dëgjuar kërkesat që janë ngritur përpara institucioneve. Nuk mjafton të kritikosh sjelljen e disa individëve, duke shmangur diskutimin për problemet që shqetësojnë qytetarët. Dhe nuk mjafton të kërkosh qetësi, nëse qetësia kuptohet si mungesë zëri dhe jo si rezultat i dialogut e i zgjidhjeve.

Përgjegjësia është e dyanshme: protestuesit duhet të ruajnë karakterin paqësor të protestës, ndërsa autoritetet duhet të dëgjojnë kërkesat, të komunikojnë hapur dhe të trajtojnë me seriozitet shqetësimet e qytetarëve.

Njëra nuk e përjashton tjetrën. Përkundrazi, të dyja janë të domosdoshme.

Një shtet që dëshiron paqe duhet të krijojë kushte për dialog. Një protestë që kërkon ndryshim duhet të ruajë forcën morale të kauzës së saj. Dhe një shoqëri që dëshiron të ecë përpara duhet të dijë të kundërshtojë pa u vetëshkatërruar.

Shtëpia jonë është Shqipëria!

Le ta mendojmë Shqipërinë si shtëpinë tonë të përbashkët. Brenda saj jetojnë njerëz me bindje të ndryshme, me bindje politike të kundërta, me interesa e shpresa të ndryshme. Por, pavarësisht këtyre dallimeve, ne ndajmë të njëjtën tokë, të njëjtat rrugë, të njëjtat institucione dhe të njëjtën përgjegjësi për të ardhmen.

Nëse çatia pikon, duhet ta riparojmë. Nëse muret janë çarë, duhet t’i forcojmë. Nëse dikush brenda shtëpisë abuzon me përgjegjësitë e veta, duhet t’i kërkojmë llogari. Por a është zgjidhje t’i vëmë zjarrin gjithë shtëpisë?

Kushdo që kërkon ndryshim duhet të mendojë jo vetëm për atë që dëshiron të rrëzojë, por edhe për atë që dëshiron të ndërtojë. Sepse rrëzimi, pa një vizion për të ardhmen, mund të lërë pas vetëm rrënoja dhe zhgënjim.

Shqipëria nuk ka nevojë për më shumë plagë. Ka nevojë për institucione që funksionojnë, për drejtësi që zbatohet, për përgjegjësi publike, për dialog dhe për qytetarë që nuk heqin dorë nga e drejta e tyre për të kërkuar ndryshim.

Të protestojmë me dinjitet, të kërkojmë ndryshim me vendosmëri!

Nuk duhet ta ngatërrojmë forcën me dhunën. Forcë është të qëndrosh në këmbë përballë padrejtësisë. Forcë është të mos tërhiqesh nga kërkesat e drejta. Forcë është të mbledhësh mijëra njerëz rreth një ideje pa i kthyer ata në një turmë që vepron pa menduar për pasojat.

Protesta më e fuqishme nuk është domosdoshmërisht ajo që lë më shumë dëme pas vetes, por ajo që arrin të bëjë të dëgjueshme kërkesat e saj, të mobilizojë qytetarët dhe t’i detyrojë institucionet të japin përgjigje.

Prandaj, le të protestojmë! Le të ngremë zërin! Le të kërkojmë llogari! Le të kundërshtojmë çdo vendim që e konsiderojmë të padrejtë dhe çdo praktikë që cenon interesin publik!

Por le të mos shkatërrojmë atë që nesër do të na duhet ta rindërtojmë me paratë, djersën dhe mundin tonë.

Sepse, në fund të fundit, nuk është vetëm çështja se kush ka të drejtë në një përplasje të caktuar. Është edhe çështja se çfarë vendi do t’u lëmë fëmijëve tanë.

Nuk digjet jorgani për një plesht! Dhe, aq më pak, nuk i vihet zjarrin shtëpisë për të larguar pleshtat.

Nëse kemi një problem, ta zgjidhim. Nëse kemi një padrejtësi, ta luftojmë. Nëse kemi një qeverisje që duhet të japë llogari, t’ia kërkojmë këtë llogari me të gjitha mjetet demokratike.

Por të mos harrojmë se, kur zjarri përhapet, ai nuk pyet se kush e ndezi dhe kush kishte të drejtë. Ai djeg gjithçka që gjen përpara.

Protestoni, por mos shkatërroni! Kundërshtoni, por mos u vetëshkatërroni! Kërkoni ndryshim, por mos e ktheni Shqipërinë në hi!

Sepse qeveritë ndryshojnë, pushtetet vijnë e ikin, por Shqipëria mbetet shtëpia jonë e përbashkët.

Dhe një shtëpi që digjet nuk i jep strehë askujt.