Von der Leyen në Tiranë: Harrim, rastësi apo heshtje e qëllimshme?

E martë, 17 Nëntor, 2026
E martë, 17 Nëntor, 2026

Von der Leyen në Tiranë: Harrim, rastësi apo heshtje e qëllimshme?

Nga Gjergj DODAJ 

Kur Evropa flet për integrimin, por qytetarët kërkojnë të dëgjohen

Më 30 shtator 2026, Ursula von der Leyen, presidente e Komisionit Evropian, mbërriti në Tiranë, ku u prit nga kryeministri Edi Rama dhe zhvilloi takime me të dhe me presidentin e Republikës, Bajram Begaj. Në qendër të vizitës ishin integrimi evropian i Shqipërisë, reformat dhe perspektiva e anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

Në konferencën e përbashkët me kryeministrin Rama, presidentja e Komisionit Evropian vlerësoi përparimin e Shqipërisë në rrugën drejt anëtarësimit. Ajo theksoi gjithashtu nevojën për reforma të mëtejshme në drejtësi, në sistemin zgjedhor dhe në mbrojtjen e mjedisit.

Deri këtu, gjithçka mund të duket si një vizitë e zakonshme diplomatike, e shoqëruar me deklarata optimiste dhe premtime për të ardhmen.

Por, përtej protokollit, fotografive zyrtare dhe buzëqeshjeve diplomatike, ekziston një pyetje që meriton një përgjigje të qartë:

A e pa Evropa Shqipërinë e vërtetë, apo vetëm Shqipërinë që iu paraqit në tryezat zyrtare të pushtetit?

Një takim me pushtetin, po opozita dhe qytetarët?

Gjatë vizitës së saj, Ursula von der Leyen u takua me përfaqësuesit më të lartë të institucioneve shtetërore shqiptare. Megjithatë, nga programi publik i raportuar nuk rezulton një takim i saj me përfaqësuesit e opozitës politike.

Sigurisht, një vizitë diplomatike nuk mund të përfshijë domosdoshmërisht çdo forcë politike të një vendi. Axhenda e një zyrtareje të nivelit të lartë evropian ka kufizimet e veta, ndërsa takimet përcaktohen nga objektivat e vizitës.

Por Shqipëria nuk është vetëm qeveria e saj. Ajo nuk është vetëm kryeministri, ministrat, zyrat institucionale dhe ceremonitë shtetërore.

Shqipëria është edhe opozita, shoqëria civile, gazetarët, intelektualët dhe qytetarët që ngrenë zërin për problemet e vendit të tyre.

Nëse Bashkimi Evropian dëshiron të kuptojë realisht gjendjen e demokracisë shqiptare, a mjafton të dëgjojë vetëm ata që ushtrojnë pushtetin?

A mund të vlerësohet funksionimi i demokracisë pa dëgjuar edhe ata që pretendojnë se institucionet nuk po funksionojnë siç duhet?

Dhe, mbi të gjitha, a mund të ndërtohet një proces integrimi i qëndrueshëm pa dialog me të gjitha palët politike dhe shoqërore?

Këto nuk janë pyetje kundër Evropës. Përkundrazi, janë pyetje që burojnë nga vetë vlerat mbi të cilat ajo pretendon se ndërtohet: demokracia, pluralizmi, llogaridhënia dhe respektimi i të drejtave të qytetarëve.

Një protestë nën hijen e vizitës evropiane

Ndërsa në zyrat e pushtetit zhvilloheshin takimet diplomatike, jashtë tyre, në bulevardin «Dëshmorët e Kombit», qytetarë protestonin.

Sipas raportimeve të medias, më 30 shtator protestuesit kërkonin që Bashkimi Evropian të mos e barazonte integrimin e Shqipërisë me mbështetjen politike për qeverinë e Edi Ramës. Në pankartat e tyre shfaqej edhe mesazhi: «Jo Bashkim Evropian me Ramën». Raportimet e asaj dite përshkruan gjithashtu tensione dhe përplasje mes protestuesve dhe forcave të policisë.

 

Kjo protestë nuk mund të trajtohej thjesht si një hollësi periferike e një vizite diplomatike.

Ajo përfaqësonte një zë kundërshtues, një kërkesë për t’u dëgjuar dhe një sfidë për mënyrën se si perceptohet rruga evropiane e Shqipërisë.

Sipas raportimeve, protesta kishte hyrë në muajin e katërt, ndërsa organizatorët dhe pjesëmarrësit ngrinin shqetësime që lidhen me qeverisjen, korrupsionin e pretenduar, institucionet dhe projekte të diskutueshme në zona me vlera natyrore.

Është e rëndësishme të dallohet mes akuzave të protestuesve dhe fakteve të provuara. Çdo pretendim për përgjegjësi penale duhet të shqyrtohet nga institucionet kompetente dhe të vlerësohet mbi bazën e provave.

Por ekzistenca e një proteste të vazhdueshme është vetë një fakt politik dhe shoqëror që meriton vëmendje.

Kur qytetarët protestojnë për muaj të tërë dhe në të njëjtën kohë në kryeqytet mbërrin drejtuesja e një prej institucioneve më të rëndësishme të Evropës, a nuk është kjo një mundësi për të dëgjuar edhe zërin e tyre?

Përse një vizitë e tillë duhet të kufizohet vetëm në takimet me përfaqësuesit e pushtetit, kur pikërisht jashtë dyerve të institucioneve zhvillohet një protestë që kërkon të përcjellë një mesazh politik?

Heshtja përballë protestës: harresë apo zgjedhje diplomatike?

Këtu qëndron thelbi i çështjes.

Nuk mund të pohojmë, pa prova, se Ursula von der Leyen e shpërfilli qëllimisht protestën apo se heshtja e saj ishte rezultat i një marrëveshjeje politike. Nuk kemi fakte të mjaftueshme për të nxjerrë një përfundim të tillë.

Por mund të shtrojmë një pyetje legjitime: Përse protesta dhe mesazhi i protestuesve nuk zunë një vend më të dukshëm në komunikimin publik të vizitës së saj?

Ndoshta ishte çështje axhende. Ndoshta diplomacia kërkonte të ruante marrëdhëniet institucionale me qeverinë shqiptare. Ndoshta vizita ishte përqendruar kryesisht te negociatat e anëtarësimit dhe reformat e kërkuara nga Brukseli.

Por, edhe nëse këto shpjegime janë të vlefshme, ato nuk e zhdukin problemin themelor.

Diplomacia nuk duhet të jetë vetëm arti i komunikimit me pushtetin. Ajo duhet të jetë edhe aftësia për të dëgjuar shoqërinë, veçanërisht kur një pjesë e saj shpreh publikisht pakënaqësi për mënyrën se si qeveriset vendi.

Një vizitë mund të jetë protokollarisht e suksesshme dhe, megjithatë, të lërë pa përgjigje pyetje të rëndësishme demokratike.

Prandaj, çështja nuk është nëse presidentja e Komisionit Evropian duhej të mbështeste opozitën apo protestuesit. Çështja është nëse institucionet evropiane duhet të krijojnë hapësirë për të dëgjuar edhe zërat që nuk përfaqësohen në tryezat zyrtare.

Sepse të dëgjosh nuk do të thotë të mbështesësh. Të takosh opozitën nuk do të thotë të marrësh anën e saj. Dhe të shprehësh shqetësim për protestat qytetare nuk do të thotë të ndërhysh në politikën e brendshme të një vendi.

Do të thotë të pranosh se demokracia nuk është pronë e qeverisë.

Integrimi evropian nuk është vetëm një proces teknik

Shqipëria synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Ky synim mbështetet nga një pjesë e madhe e shoqërisë shqiptare dhe përfaqëson një objektiv strategjik për të ardhmen e vendit.

Por integrimi evropian nuk mund të matet vetëm me numrin e kapitujve të negociatave të mbyllur, me afatet e përcaktuara apo me deklaratat optimiste të zyrtarëve.

Ai duhet të matet edhe me cilësinë e institucioneve, pavarësinë e drejtësisë, integritetin e zgjedhjeve, luftën kundër korrupsionit, lirinë e medias dhe respektimin e të drejtës së qytetarëve për të protestuar.

Vetë Ursula von der Leyen, gjatë vizitës në Tiranë, theksoi se Shqipëria duhet të vazhdojë reformat në drejtësi, në sistemin zgjedhor dhe në mbrojtjen e mjedisit. Ajo nënvizoi gjithashtu se reformat duhet të zbatohen plotësisht, në mënyrë që të sjellin ndryshime reale për qytetarët.

Pikërisht këtu lind një tjetër pyetje: si mund të vlerësohet përparimi demokratik i një vendi pa u kushtuar vëmendje shqetësimeve që shprehin qytetarët e tij?

Nëse reformat duhet të sjellin ndryshime reale, atëherë këto ndryshime duhet të ndihen në jetën e përditshme, jo vetëm të evidentohen në dokumentet e negociatave.

Nëse sundimi i ligjit është kusht për anëtarësim, atëherë ai duhet të jetë i zbatueshëm për të gjithë, pavarësisht pozitës politike, pasurisë apo lidhjeve me pushtetin.

Nëse demokracia është një vlerë evropiane, atëherë edhe protestuesit që kritikojnë qeverinë duhet të trajtohen si pjesë e shoqërisë demokratike, për sa kohë ushtrojnë të drejtat e tyre në përputhje me ligjin.

Evropa nuk mund të kërkojë vetëm rezultate institucionale. Ajo duhet të interesohet edhe për mënyrën se si këto institucione funksionojnë në praktikë.

A rrezikon Evropa të dëgjojë vetëm ata që janë në pushtet?

Kjo është pyetja që duhet t’i drejtohet Brukselit.

Kur një zyrtare e lartë evropiane viziton një vend kandidat, takon kryeministrin dhe presidentin, por nuk zhvillon një takim publik të njohur me përfaqësuesit e opozitës, krijohet përshtypja se komunikimi institucional përqendrohet te pushteti.

Kjo përshtypje nuk provon se Bashkimi Evropian mbështet politikisht qeverinë shqiptare. Mbështetja për procesin e anëtarësimit nuk është e njëjtë me mbështetjen për një parti apo një kryeministër.

Megjithatë, perceptimi publik ka rëndësi.

Nëse qytetarët shohin zyrtarë evropianë që fotografohen me drejtuesit e qeverisë, ndërsa protestuesit mbeten jashtë perimetrit të sigurisë, mund të lindë bindja se Evropa dëgjon më shumë pushtetin sesa qytetarin.

Ky perceptim duhet marrë seriozisht, jo sepse çdo akuzë e protestuesve është domosdoshmërisht e drejtë, por sepse besimi te institucionet evropiane është një pjesë e rëndësishme e vetë procesit të integrimit.

Bashkimi Evropian duhet të jetë i kujdesshëm që marrëdhëniet e tij institucionale me qeveritë të mos interpretohen si një çek i bardhë politik.

Mbështetja për anëtarësimin e Shqipërisë duhet të shoqërohet me standarde të qarta, vlerësime të pavarura dhe gatishmëri për të dëgjuar të gjitha palët.

Sepse një Shqipëri evropiane nuk ndërtohet vetëm me miratimin e qeverisë dhe as vetëm me kërkesat e opozitës. Ajo ndërtohet me institucione të besueshme, qytetarë të lirë dhe një shoqëri ku askush nuk duhet të ndihet i përjashtuar nga e drejta për t’u dëgjuar.

Në fund, një pyetje që mbetet pa përgjigje

Më 30 shtator, Tirana priti presidenten e Komisionit Evropian. Në njërën anë ishin takimet zyrtare, deklaratat për integrimin dhe premtimet për të ardhmen. Në anën tjetër, një protestë qytetare që kërkonte të përcillte mesazhin e saj te Evropa.

Dy realitete bashkëjetuan në të njëjtin qytet, pothuajse në të njëjtën orë.

Njëri u përfaqësua në tryezat diplomatike. Tjetri mbeti jashtë tyre.

A ishte kjo thjesht pasojë e axhendës së ngjeshur diplomatike?

A ishte një zgjedhje e vetëdijshme për të mos ndërhyrë në debatet e brendshme politike të Shqipërisë?

Apo ishte një mundësi e humbur për të treguar se Evropa nuk komunikon vetëm me ata që qeverisin, por edhe me ata që kërkojnë ndryshim?

Nuk kemi arsye të zgjedhim njërën prej këtyre përgjigjeve pa prova. Por kemi të drejtë të kërkojmë transparencë dhe shpjegime.

Sepse, kur Evropa vjen në Tiranë dhe flet për të ardhmen e Shqipërisë, ajo nuk duhet të harrojë se kjo e ardhme nuk u përket vetëm atyre që ulen në tryezat e pushtetit, por edhe qytetarëve që qëndrojnë jashtë tyre.

Nëse Shqipëria synon të bëhet pjesë e Evropës, atëherë duhet të afrohet jo vetëm me institucionet e saj, por edhe me standardet demokratike që Evropa pretendon se përfaqëson.

Dhe nëse Brukseli dëshiron të jetë një partner i besueshëm për shqiptarët, ai duhet të tregojë se dialogu nuk përfundon te dera e Kryeministrisë.

Harrim, rastësi apo një zgjedhje diplomatike?

Përgjigjja mund të mos jetë e thjeshtë. Por pyetja mbetet e domosdoshme.

Sepse heshtja, edhe kur nuk është e qëllimshme, mund të krijojë përshtypjen e indiferencës.

Dhe për një popull që e sheh Evropën si një horizont shprese, indiferenca është një luks që institucionet evropiane nuk duhet t’ia lejojnë vetes.

 

Materialet e publikuara nga “Diaspora Shqiptare” janë të mbrojtura nga të drejtat e autorit. Rishpërndarja, riprodhimi, modifikimi apo përdorimi i tyre, i pjesshëm ose i plotë, pa lejen e shprehur të redaksisë, është i ndaluar dhe shkel ligjet mbi të drejtat e pronës intelektuale.

Nga Gjergj DODAJ 

Kur Evropa flet për integrimin, por qytetarët kërkojnë të dëgjohen

Më 30 shtator 2026, Ursula von der Leyen, presidente e Komisionit Evropian, mbërriti në Tiranë, ku u prit nga kryeministri Edi Rama dhe zhvilloi takime me të dhe me presidentin e Republikës, Bajram Begaj. Në qendër të vizitës ishin integrimi evropian i Shqipërisë, reformat dhe perspektiva e anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

Në konferencën e përbashkët me kryeministrin Rama, presidentja e Komisionit Evropian vlerësoi përparimin e Shqipërisë në rrugën drejt anëtarësimit. Ajo theksoi gjithashtu nevojën për reforma të mëtejshme në drejtësi, në sistemin zgjedhor dhe në mbrojtjen e mjedisit.

Deri këtu, gjithçka mund të duket si një vizitë e zakonshme diplomatike, e shoqëruar me deklarata optimiste dhe premtime për të ardhmen.

Por, përtej protokollit, fotografive zyrtare dhe buzëqeshjeve diplomatike, ekziston një pyetje që meriton një përgjigje të qartë:

A e pa Evropa Shqipërinë e vërtetë, apo vetëm Shqipërinë që iu paraqit në tryezat zyrtare të pushtetit?

Një takim me pushtetin, po opozita dhe qytetarët?

Gjatë vizitës së saj, Ursula von der Leyen u takua me përfaqësuesit më të lartë të institucioneve shtetërore shqiptare. Megjithatë, nga programi publik i raportuar nuk rezulton një takim i saj me përfaqësuesit e opozitës politike.

Sigurisht, një vizitë diplomatike nuk mund të përfshijë domosdoshmërisht çdo forcë politike të një vendi. Axhenda e një zyrtareje të nivelit të lartë evropian ka kufizimet e veta, ndërsa takimet përcaktohen nga objektivat e vizitës.

Por Shqipëria nuk është vetëm qeveria e saj. Ajo nuk është vetëm kryeministri, ministrat, zyrat institucionale dhe ceremonitë shtetërore.

Shqipëria është edhe opozita, shoqëria civile, gazetarët, intelektualët dhe qytetarët që ngrenë zërin për problemet e vendit të tyre.

Nëse Bashkimi Evropian dëshiron të kuptojë realisht gjendjen e demokracisë shqiptare, a mjafton të dëgjojë vetëm ata që ushtrojnë pushtetin?

A mund të vlerësohet funksionimi i demokracisë pa dëgjuar edhe ata që pretendojnë se institucionet nuk po funksionojnë siç duhet?

Dhe, mbi të gjitha, a mund të ndërtohet një proces integrimi i qëndrueshëm pa dialog me të gjitha palët politike dhe shoqërore?

Këto nuk janë pyetje kundër Evropës. Përkundrazi, janë pyetje që burojnë nga vetë vlerat mbi të cilat ajo pretendon se ndërtohet: demokracia, pluralizmi, llogaridhënia dhe respektimi i të drejtave të qytetarëve.

Një protestë nën hijen e vizitës evropiane

Ndërsa në zyrat e pushtetit zhvilloheshin takimet diplomatike, jashtë tyre, në bulevardin «Dëshmorët e Kombit», qytetarë protestonin.

Sipas raportimeve të medias, më 30 shtator protestuesit kërkonin që Bashkimi Evropian të mos e barazonte integrimin e Shqipërisë me mbështetjen politike për qeverinë e Edi Ramës. Në pankartat e tyre shfaqej edhe mesazhi: «Jo Bashkim Evropian me Ramën». Raportimet e asaj dite përshkruan gjithashtu tensione dhe përplasje mes protestuesve dhe forcave të policisë.

 

Kjo protestë nuk mund të trajtohej thjesht si një hollësi periferike e një vizite diplomatike.

Ajo përfaqësonte një zë kundërshtues, një kërkesë për t’u dëgjuar dhe një sfidë për mënyrën se si perceptohet rruga evropiane e Shqipërisë.

Sipas raportimeve, protesta kishte hyrë në muajin e katërt, ndërsa organizatorët dhe pjesëmarrësit ngrinin shqetësime që lidhen me qeverisjen, korrupsionin e pretenduar, institucionet dhe projekte të diskutueshme në zona me vlera natyrore.

Është e rëndësishme të dallohet mes akuzave të protestuesve dhe fakteve të provuara. Çdo pretendim për përgjegjësi penale duhet të shqyrtohet nga institucionet kompetente dhe të vlerësohet mbi bazën e provave.

Por ekzistenca e një proteste të vazhdueshme është vetë një fakt politik dhe shoqëror që meriton vëmendje.

Kur qytetarët protestojnë për muaj të tërë dhe në të njëjtën kohë në kryeqytet mbërrin drejtuesja e një prej institucioneve më të rëndësishme të Evropës, a nuk është kjo një mundësi për të dëgjuar edhe zërin e tyre?

Përse një vizitë e tillë duhet të kufizohet vetëm në takimet me përfaqësuesit e pushtetit, kur pikërisht jashtë dyerve të institucioneve zhvillohet një protestë që kërkon të përcjellë një mesazh politik?

Heshtja përballë protestës: harresë apo zgjedhje diplomatike?

Këtu qëndron thelbi i çështjes.

Nuk mund të pohojmë, pa prova, se Ursula von der Leyen e shpërfilli qëllimisht protestën apo se heshtja e saj ishte rezultat i një marrëveshjeje politike. Nuk kemi fakte të mjaftueshme për të nxjerrë një përfundim të tillë.

Por mund të shtrojmë një pyetje legjitime: Përse protesta dhe mesazhi i protestuesve nuk zunë një vend më të dukshëm në komunikimin publik të vizitës së saj?

Ndoshta ishte çështje axhende. Ndoshta diplomacia kërkonte të ruante marrëdhëniet institucionale me qeverinë shqiptare. Ndoshta vizita ishte përqendruar kryesisht te negociatat e anëtarësimit dhe reformat e kërkuara nga Brukseli.

Por, edhe nëse këto shpjegime janë të vlefshme, ato nuk e zhdukin problemin themelor.

Diplomacia nuk duhet të jetë vetëm arti i komunikimit me pushtetin. Ajo duhet të jetë edhe aftësia për të dëgjuar shoqërinë, veçanërisht kur një pjesë e saj shpreh publikisht pakënaqësi për mënyrën se si qeveriset vendi.

Një vizitë mund të jetë protokollarisht e suksesshme dhe, megjithatë, të lërë pa përgjigje pyetje të rëndësishme demokratike.

Prandaj, çështja nuk është nëse presidentja e Komisionit Evropian duhej të mbështeste opozitën apo protestuesit. Çështja është nëse institucionet evropiane duhet të krijojnë hapësirë për të dëgjuar edhe zërat që nuk përfaqësohen në tryezat zyrtare.

Sepse të dëgjosh nuk do të thotë të mbështesësh. Të takosh opozitën nuk do të thotë të marrësh anën e saj. Dhe të shprehësh shqetësim për protestat qytetare nuk do të thotë të ndërhysh në politikën e brendshme të një vendi.

Do të thotë të pranosh se demokracia nuk është pronë e qeverisë.

Integrimi evropian nuk është vetëm një proces teknik

Shqipëria synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Ky synim mbështetet nga një pjesë e madhe e shoqërisë shqiptare dhe përfaqëson një objektiv strategjik për të ardhmen e vendit.

Por integrimi evropian nuk mund të matet vetëm me numrin e kapitujve të negociatave të mbyllur, me afatet e përcaktuara apo me deklaratat optimiste të zyrtarëve.

Ai duhet të matet edhe me cilësinë e institucioneve, pavarësinë e drejtësisë, integritetin e zgjedhjeve, luftën kundër korrupsionit, lirinë e medias dhe respektimin e të drejtës së qytetarëve për të protestuar.

Vetë Ursula von der Leyen, gjatë vizitës në Tiranë, theksoi se Shqipëria duhet të vazhdojë reformat në drejtësi, në sistemin zgjedhor dhe në mbrojtjen e mjedisit. Ajo nënvizoi gjithashtu se reformat duhet të zbatohen plotësisht, në mënyrë që të sjellin ndryshime reale për qytetarët.

Pikërisht këtu lind një tjetër pyetje: si mund të vlerësohet përparimi demokratik i një vendi pa u kushtuar vëmendje shqetësimeve që shprehin qytetarët e tij?

Nëse reformat duhet të sjellin ndryshime reale, atëherë këto ndryshime duhet të ndihen në jetën e përditshme, jo vetëm të evidentohen në dokumentet e negociatave.

Nëse sundimi i ligjit është kusht për anëtarësim, atëherë ai duhet të jetë i zbatueshëm për të gjithë, pavarësisht pozitës politike, pasurisë apo lidhjeve me pushtetin.

Nëse demokracia është një vlerë evropiane, atëherë edhe protestuesit që kritikojnë qeverinë duhet të trajtohen si pjesë e shoqërisë demokratike, për sa kohë ushtrojnë të drejtat e tyre në përputhje me ligjin.

Evropa nuk mund të kërkojë vetëm rezultate institucionale. Ajo duhet të interesohet edhe për mënyrën se si këto institucione funksionojnë në praktikë.

A rrezikon Evropa të dëgjojë vetëm ata që janë në pushtet?

Kjo është pyetja që duhet t’i drejtohet Brukselit.

Kur një zyrtare e lartë evropiane viziton një vend kandidat, takon kryeministrin dhe presidentin, por nuk zhvillon një takim publik të njohur me përfaqësuesit e opozitës, krijohet përshtypja se komunikimi institucional përqendrohet te pushteti.

Kjo përshtypje nuk provon se Bashkimi Evropian mbështet politikisht qeverinë shqiptare. Mbështetja për procesin e anëtarësimit nuk është e njëjtë me mbështetjen për një parti apo një kryeministër.

Megjithatë, perceptimi publik ka rëndësi.

Nëse qytetarët shohin zyrtarë evropianë që fotografohen me drejtuesit e qeverisë, ndërsa protestuesit mbeten jashtë perimetrit të sigurisë, mund të lindë bindja se Evropa dëgjon më shumë pushtetin sesa qytetarin.

Ky perceptim duhet marrë seriozisht, jo sepse çdo akuzë e protestuesve është domosdoshmërisht e drejtë, por sepse besimi te institucionet evropiane është një pjesë e rëndësishme e vetë procesit të integrimit.

Bashkimi Evropian duhet të jetë i kujdesshëm që marrëdhëniet e tij institucionale me qeveritë të mos interpretohen si një çek i bardhë politik.

Mbështetja për anëtarësimin e Shqipërisë duhet të shoqërohet me standarde të qarta, vlerësime të pavarura dhe gatishmëri për të dëgjuar të gjitha palët.

Sepse një Shqipëri evropiane nuk ndërtohet vetëm me miratimin e qeverisë dhe as vetëm me kërkesat e opozitës. Ajo ndërtohet me institucione të besueshme, qytetarë të lirë dhe një shoqëri ku askush nuk duhet të ndihet i përjashtuar nga e drejta për t’u dëgjuar.

Në fund, një pyetje që mbetet pa përgjigje

Më 30 shtator, Tirana priti presidenten e Komisionit Evropian. Në njërën anë ishin takimet zyrtare, deklaratat për integrimin dhe premtimet për të ardhmen. Në anën tjetër, një protestë qytetare që kërkonte të përcillte mesazhin e saj te Evropa.

Dy realitete bashkëjetuan në të njëjtin qytet, pothuajse në të njëjtën orë.

Njëri u përfaqësua në tryezat diplomatike. Tjetri mbeti jashtë tyre.

A ishte kjo thjesht pasojë e axhendës së ngjeshur diplomatike?

A ishte një zgjedhje e vetëdijshme për të mos ndërhyrë në debatet e brendshme politike të Shqipërisë?

Apo ishte një mundësi e humbur për të treguar se Evropa nuk komunikon vetëm me ata që qeverisin, por edhe me ata që kërkojnë ndryshim?

Nuk kemi arsye të zgjedhim njërën prej këtyre përgjigjeve pa prova. Por kemi të drejtë të kërkojmë transparencë dhe shpjegime.

Sepse, kur Evropa vjen në Tiranë dhe flet për të ardhmen e Shqipërisë, ajo nuk duhet të harrojë se kjo e ardhme nuk u përket vetëm atyre që ulen në tryezat e pushtetit, por edhe qytetarëve që qëndrojnë jashtë tyre.

Nëse Shqipëria synon të bëhet pjesë e Evropës, atëherë duhet të afrohet jo vetëm me institucionet e saj, por edhe me standardet demokratike që Evropa pretendon se përfaqëson.

Dhe nëse Brukseli dëshiron të jetë një partner i besueshëm për shqiptarët, ai duhet të tregojë se dialogu nuk përfundon te dera e Kryeministrisë.

Harrim, rastësi apo një zgjedhje diplomatike?

Përgjigjja mund të mos jetë e thjeshtë. Por pyetja mbetet e domosdoshme.

Sepse heshtja, edhe kur nuk është e qëllimshme, mund të krijojë përshtypjen e indiferencës.

Dhe për një popull që e sheh Evropën si një horizont shprese, indiferenca është një luks që institucionet evropiane nuk duhet t’ia lejojnë vetes.