Pse vlerësohet qasja shqiptare me Diasporën

E mërkurë, 8 Dhjetor, 2021
E mërkurë, 8 Dhjetor, 2021

Pse vlerësohet qasja shqiptare me Diasporën

Sipas artikullit “Evropa Juglindore kërkon të angazhojë Diasporën e saj për të kompensuar ndikimin e shpopullimit” të Silviu Kondan, kërkues shkencor i pavarur i migracionit dhe çështjeve të Evropës Lindore nga Diaspora, Master në Qendrën për Studime Evropiane, Ruse dhe Euroaziatike në Universitetin e Torontos, botuar në portalin www.migrationpolicy.org, “Emigrimi i Shqipërisë është shtuar nga pjelloria e ulët dhe nivelet e larta të imigracionit, si dhe nga parashikime të zymta ekonomike, veçanërisht gjatë pandemisë COVID-19. Ndërsa Shqipëria është në garë për të marrë fillimin e bisedimeve të pranimit nga BE këtë muaj (qershor 2021), ajo do të vazhdojë të përballet me emigracion të mprehtë në vitet që vijnë. Në përputhje me Komisionin Evropian, i cili është ndër ato institucione që kanë identifikuar ikjen e trurit si një çështje të rëndësishme që prek Evropën Juglindore, qeveria e Shqipërisë po provon gjithnjë e më shumë nga komunitetet e saj të Diasporës në BE (të përcaktuara si emigrantë të kohëve të fundit dhe të përhershëm), të bashkëpunojë më ngushtësisht për të zbutur “rrjedhjen e trurit” dhe shpopullimin”. https://www.migrationpolicy.org/article/southeastern-europe-seeks-offset-depopulation-diaspora-ties

Kjo është e vërteta. Gjatë 4 viteve të fundit (2017-2020), Qeveria e Shqipërisë ka krijuar gradualisht pozicionin e Ministrit të Shtetit, të përqendruar në Diasporë dhe ky i fundit ka ngritur agjenci shtetërore krejtësisht në shërbim të Diasporës. Ai ka intensifikuar bashkëpunimin me aktorë të tjerë, përfshirë agjencitë ndërkombëtare, si IOM, Banka Botërore, etj., si dhe  organizatat joqeveritare dhe sektorin privat, për të thelluar angazhimin e qeverisë me shtetas shqiptarë që ndodhen në Shtetet Anëtare të BE-së.

Sipas Kondan, “Ndërsa angazhimi i Diasporës tradicionalisht është përqendruar në programe që promovojnë trashëgiminë kulturore dhe përvetësimin e gjuhës, Qeveria e Shqipërisë që nga viti 2017 ka evoluar për të përfshirë programe ekonomike”.

Kjo zhvendosje në fokus është rezultat i emigracionit të vazhdueshëm dhe përfshirjes në rritje të Diasporës në angazhimin e saj në Shqipëri, duke kërkuar përparësi për zhvillimin ekonomik. Në bashkëpunim me organizatat ndërkombëtare, qeveria e Shqipërisë ka qenë në gjendje të nisë projekte efektive të angazhimit të Diasporës, të cilat shtrihen përtej iniciativave kulturore dhe gjuhësore, për shkak të hartimit të një plani strategjik dhe plani veprimi, edhe pse si qeveri ka pak përvojë në ndërtimin e institucioneve në këtë fushë.

Ajo ka punuar në mënyrë aktive për të inkurajuar Diasporën e saj të re të mbetet e lidhur përmes programeve kulturore dhe gjuhësore, si dhe për të dërguar remitanca dhe investime të tjera financiare. Përveç strukturave të posaçme të Ministrit të Shtetit për Diasporën, në të gjithë institucionet qeveritare, ekziston përgjegjësia për angazhimin e Diasporës në shërbimet konsullore, programet brenda Ministrisë së Arsimit dhe iniciativat e zhvillimit ekonomik përmes Ministrisë së Financave, të cilat kanë nevojë për një koordinim më të mirë. Gjithnjë e më shumë, organet qendrore të institucionalizuara dhe qeveria lokale janë mandatuar nga legjislacioni i fundit të zbatojnë dhe qeverisin angazhimin me Diasporën në nivele të shumëfishta.

Si pjesë e kësaj përpjekjeje, Qeveria e Shqipërisë ka prodhuar plane kombëtare për angazhimin afatgjatë të Diasporës, edhe pse arritur të përfshijë masivisht komunitetet e emigrantëve jashtë vendit. Ajo ka ofruar ndihmë financiare për emigrantët e kthyer që merren me veprimtari biznesi në Shqipëri (një shpërblim prej 5,000 euro për çdo sipërmarrje të re).

Ajo ka nevojë për të inkurajuar në mënyrë efektive transferimet financiare, përmes programeve inovative që synojnë Diasporën, të mbështetura nga nismat start-up dhe fintech. Supozimi që qëndron në themel të këtyre nismave të reja është se përfituesit në Diasporë do të dërgojnë më shumë remitanca, investime të huaja direkte (IHD) dhe kursime, si dhe do të ndajnë kapitalin e tyre shoqëror.

Qeveria shqiptare ende nuk ka provuar të zgjerojë angazhimin e saj në Diasporë, për të përfshirë mundësitë financiare dhe të investimeve në formën e fondeve, apo bankavë të dedikuara të investimit, ose bonove për Diasporën. Kjo do të ishte qasja e plotë e së tashmes dhe së ardhmes, krahas zotimit që në zgjedhjet e ardhshme të përgjithshme, Diaspora të votojë realisht. Sidoqoftë, sipas Kondan, “Shqipëria ka zbatuar projekte të angazhimit të Diasporës më shpejt dhe më strategjikisht se fqinjët e saj të Evropës Juglindore”. (https://www.migrationpolicy.org/article/southeastern-europe-seeks-offset-depopulation-diaspora-ties, faqe 2 e shkrimit)

Kondan thekson se shkalla e lartë e emigracionit dhe varësia e madhe nga dërgesat e parave dhe investimet nga anëtarët e Diasporës, e kanë shtyrë qeverinë shqiptare të regjistrojë angazhimin e diasporës në strategjitë kryesore të zhvillimit dhe t’ia ngarkojë atë disa organeve institucionale. Ministri i Shtetit për Diasporën ka partneritet me organizata ndërkombëtare, Agjencinë Shqiptare të Zhvillimit të Investimeve dhe sektorin privat, për të zbatuar projekte dhe për të lehtësuar dialogun me Diasporën Shqiptare.

Nga ana tjetër, po sipas Kondan, “projektet e angazhimit të Diasporës në Shqipëri dhe Kosovë japin një shembull unik ku dy shtete etnike bashkëpunojnë për të ndarë rezultatet pozitive të promovimit dhe nxitjes së trashëgimisë shqiptare jashtë vendit. Qeveritë kanë arritur disa marrëveshje angazhimi të Diasporës dhe qasja e përbashkët përshkruhet në strategjitë e tyre kombëtare”.

Për t’u bërë pjesë e grupit të “Gazeta Diaspora Shqiptare” mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë. 

Sipas artikullit “Evropa Juglindore kërkon të angazhojë Diasporën e saj për të kompensuar ndikimin e shpopullimit” të Silviu Kondan, kërkues shkencor i pavarur i migracionit dhe çështjeve të Evropës Lindore nga Diaspora, Master në Qendrën për Studime Evropiane, Ruse dhe Euroaziatike në Universitetin e Torontos, botuar në portalin www.migrationpolicy.org, “Emigrimi i Shqipërisë është shtuar nga pjelloria e ulët dhe nivelet e larta të imigracionit, si dhe nga parashikime të zymta ekonomike, veçanërisht gjatë pandemisë COVID-19. Ndërsa Shqipëria është në garë për të marrë fillimin e bisedimeve të pranimit nga BE këtë muaj (qershor 2021), ajo do të vazhdojë të përballet me emigracion të mprehtë në vitet që vijnë. Në përputhje me Komisionin Evropian, i cili është ndër ato institucione që kanë identifikuar ikjen e trurit si një çështje të rëndësishme që prek Evropën Juglindore, qeveria e Shqipërisë po provon gjithnjë e më shumë nga komunitetet e saj të Diasporës në BE (të përcaktuara si emigrantë të kohëve të fundit dhe të përhershëm), të bashkëpunojë më ngushtësisht për të zbutur “rrjedhjen e trurit” dhe shpopullimin”. https://www.migrationpolicy.org/article/southeastern-europe-seeks-offset-depopulation-diaspora-ties

Kjo është e vërteta. Gjatë 4 viteve të fundit (2017-2020), Qeveria e Shqipërisë ka krijuar gradualisht pozicionin e Ministrit të Shtetit, të përqendruar në Diasporë dhe ky i fundit ka ngritur agjenci shtetërore krejtësisht në shërbim të Diasporës. Ai ka intensifikuar bashkëpunimin me aktorë të tjerë, përfshirë agjencitë ndërkombëtare, si IOM, Banka Botërore, etj., si dhe  organizatat joqeveritare dhe sektorin privat, për të thelluar angazhimin e qeverisë me shtetas shqiptarë që ndodhen në Shtetet Anëtare të BE-së.

Sipas Kondan, “Ndërsa angazhimi i Diasporës tradicionalisht është përqendruar në programe që promovojnë trashëgiminë kulturore dhe përvetësimin e gjuhës, Qeveria e Shqipërisë që nga viti 2017 ka evoluar për të përfshirë programe ekonomike”.

Kjo zhvendosje në fokus është rezultat i emigracionit të vazhdueshëm dhe përfshirjes në rritje të Diasporës në angazhimin e saj në Shqipëri, duke kërkuar përparësi për zhvillimin ekonomik. Në bashkëpunim me organizatat ndërkombëtare, qeveria e Shqipërisë ka qenë në gjendje të nisë projekte efektive të angazhimit të Diasporës, të cilat shtrihen përtej iniciativave kulturore dhe gjuhësore, për shkak të hartimit të një plani strategjik dhe plani veprimi, edhe pse si qeveri ka pak përvojë në ndërtimin e institucioneve në këtë fushë.

Ajo ka punuar në mënyrë aktive për të inkurajuar Diasporën e saj të re të mbetet e lidhur përmes programeve kulturore dhe gjuhësore, si dhe për të dërguar remitanca dhe investime të tjera financiare. Përveç strukturave të posaçme të Ministrit të Shtetit për Diasporën, në të gjithë institucionet qeveritare, ekziston përgjegjësia për angazhimin e Diasporës në shërbimet konsullore, programet brenda Ministrisë së Arsimit dhe iniciativat e zhvillimit ekonomik përmes Ministrisë së Financave, të cilat kanë nevojë për një koordinim më të mirë. Gjithnjë e më shumë, organet qendrore të institucionalizuara dhe qeveria lokale janë mandatuar nga legjislacioni i fundit të zbatojnë dhe qeverisin angazhimin me Diasporën në nivele të shumëfishta.

Si pjesë e kësaj përpjekjeje, Qeveria e Shqipërisë ka prodhuar plane kombëtare për angazhimin afatgjatë të Diasporës, edhe pse arritur të përfshijë masivisht komunitetet e emigrantëve jashtë vendit. Ajo ka ofruar ndihmë financiare për emigrantët e kthyer që merren me veprimtari biznesi në Shqipëri (një shpërblim prej 5,000 euro për çdo sipërmarrje të re).

Ajo ka nevojë për të inkurajuar në mënyrë efektive transferimet financiare, përmes programeve inovative që synojnë Diasporën, të mbështetura nga nismat start-up dhe fintech. Supozimi që qëndron në themel të këtyre nismave të reja është se përfituesit në Diasporë do të dërgojnë më shumë remitanca, investime të huaja direkte (IHD) dhe kursime, si dhe do të ndajnë kapitalin e tyre shoqëror.

Qeveria shqiptare ende nuk ka provuar të zgjerojë angazhimin e saj në Diasporë, për të përfshirë mundësitë financiare dhe të investimeve në formën e fondeve, apo bankavë të dedikuara të investimit, ose bonove për Diasporën. Kjo do të ishte qasja e plotë e së tashmes dhe së ardhmes, krahas zotimit që në zgjedhjet e ardhshme të përgjithshme, Diaspora të votojë realisht. Sidoqoftë, sipas Kondan, “Shqipëria ka zbatuar projekte të angazhimit të Diasporës më shpejt dhe më strategjikisht se fqinjët e saj të Evropës Juglindore”. (https://www.migrationpolicy.org/article/southeastern-europe-seeks-offset-depopulation-diaspora-ties, faqe 2 e shkrimit)

Kondan thekson se shkalla e lartë e emigracionit dhe varësia e madhe nga dërgesat e parave dhe investimet nga anëtarët e Diasporës, e kanë shtyrë qeverinë shqiptare të regjistrojë angazhimin e diasporës në strategjitë kryesore të zhvillimit dhe t’ia ngarkojë atë disa organeve institucionale. Ministri i Shtetit për Diasporën ka partneritet me organizata ndërkombëtare, Agjencinë Shqiptare të Zhvillimit të Investimeve dhe sektorin privat, për të zbatuar projekte dhe për të lehtësuar dialogun me Diasporën Shqiptare.

Nga ana tjetër, po sipas Kondan, “projektet e angazhimit të Diasporës në Shqipëri dhe Kosovë japin një shembull unik ku dy shtete etnike bashkëpunojnë për të ndarë rezultatet pozitive të promovimit dhe nxitjes së trashëgimisë shqiptare jashtë vendit. Qeveritë kanë arritur disa marrëveshje angazhimi të Diasporës dhe qasja e përbashkët përshkruhet në strategjitë e tyre kombëtare”.

Për t’u bërë pjesë e grupit të “Gazeta Diaspora Shqiptare” mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë.